-->

Κυριακή, 7 Φεβρουαρίου 2010

ΠΑΜΒΩΤΙΔΑ: Το ρολόι για τη Λίμνη χτυπάει μεσάνυχτα...

Οι αναφορές των ειδικών για τη λίμνη Παμβώτιδα συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι το λιμναίο οικοσύστημα βρίσκεται υπό κατάρρευση. 


Ο περιορισμός του όγκου των νερών, η συσσώρευση τοξικής ιλύος στον πυθμένα, ο ευτροφισμός, η εξαφάνιση της ιχθυοπανίδας και ορνιθοπανίδας είναι όψεις της νοσηρής κατάστασης του. 
Οι ειδικοί επισημαίνουν πως αν υπάρξουν ένα - δυο ζεστά καλοκαίρια είναι πιθανόν να έχουμε μαζικούς θανάτους ψαριών και άλλων οργανισμών και ανεπανόρθωτη καταστροφή του οικοσυστήματος.
Οι ανθρωπογενείς δράσεις που υλοποιούνται με μόνο κριτήριο το κέρδος, επί δεκαετίες επιδρούν δραματικά στο οικοσύστημα. Μια σειρά από ενέργειες όπως οι ανεξέλεγκτες οικονομικές δραστηριότητες εντός και πέριξ του οικοσυστήματος, οι άστοχες παρεμβάσεις επί κρίσιμων παραμέτρων του και η στρεβλή αστική ανάπτυξη οδήγησαν στην προαναφερθείσα υποβάθμιση.
Αρχής γενομένης με την αποξήρανση της λίμνης της Λαψίστας, το σύνολο του οικοσυστήματος έβλαψαν εξίσου η κατασκευή αναχωμάτων και κρηπιδωμάτων, η ανεξέλεγκτη εισροή βιομηχανικών λυμάτων, λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων, η υπεράντληση του υδροφόρου ορίζοντα του λεκανοπεδίου των Ιωαννίνων, η διαμόρφωση τεχνητών ακτών με επιχωματώσεις και επιπλέον τσιμεντοποιήσεις και τέλος η διοχέτευση αστικών λυμάτων και όμβριων υδάτων.
Ο ακρωτηριασμός του οικοσυστήματος με την αποξήρανση της λίμνης της Λαψίστας και τα αναχώματα απέκλεισαν την επικοινωνία της λίμνης με τις πηγές του Μιτσικελιού και τα υγρολίβαδα που παρέχουν τη δυνατότητα αυτοκαθαρισμού των νερών και αποτελούν χώρο εκκόλαψης και αναπαραγωγής. Οι εισροές βιομηχανικών και αστικών λυμάτων, λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων και όμβριων είναι υπεύθυνες για τη συγκέντρωση της τοξικής ιλύος του πυθμένα και την υπερβολική ανάπτυξη μικροοργανισμών που καταναλώνουν το διαθέσιμο οξυγόνο. Ορισμένοι από τους μικροοργανισμούς (τοξικά κυανοφύκη) που αναπτύσσονται σε συνθήκες ευτροφισμού, παράγουν τοξίνες που καθιστούν επικίνδυνες τις ανθρώπινες δραστηριότητες.
Η υπεράντληση του υδροφόρου ορίζοντα από τις βιομηχανίες εμφιάλωσης νερού, στερεί από τη λίμνη τις φυσικές πηγές εμπλουτισμού της με καθαρό νερό. Τα κρηπιδώματα και οι τσιμεντοποιήσεις που συνεχίζουν να γίνονται για την «ανάπτυξη» της καφετέριας και του parking αλλά και η οικοπεδοποίηση των ακτών που σχεδιάζεται και ήδη έχει ξεκινήσει, θα μειώσουν κι άλλο τις υδρολιβαδικές εκτάσεις που αποτελούν χώρους φυσικής αυτοκάθαρσης του λιμναίου οικοσυστήματος.
Σίγουρα λοιπόν πρέπει άμεσα να ληφθούν μέτρα που θα διασφαλίζουν την αποκατάσταση του διαταραχθέντος οικοσυστήματος, μέτρα για την αυστηρή προστασία του από πιέσεις συμφερόντων και αποφάσεις διοικούντων. Περιττό να ειπωθεί πως οι σκέψεις για μεταφορά νερού στη λίμνη από ποταμούς (π.χ. Αώο) είναι όχι μόνο οικολογικά επικίνδυνες αλλά και κοινωνικά απαράδεκτες, αφού προσπαθούν να επιλύσουν το πρόβλημα της εξάντλησης των οικολογικών και κοινωνικών πόρων μιας περιοχής στερώντας τους από άλλες. 
Με βάση την παραπάνω λογική προτείνουμε:
• Την καταστροφή των αναχωμάτων και την απόδοση στη λίμνη των ρηχών εκτάσεων που παραδοσιακά πλημμύριζαν.
• Την αποκατάσταση της επικοινωνίας της λίμνης με τη λεκάνη απορροής του Καλαμά.
• Τη δημιουργία υποδομών συλλογής των ομβρίων, την ολοκλήρωση του αποχετευτικού δικτύου και τη σύνδεσή του με το βιολογικό καθαρισμό της πόλης.
• Σύνδεση όλων των βιομηχανιών και βιοτεχνιών με βιολογικό καθαρισμό στη ΒΙ.ΠΕ. Ιωαννίνων.
• Την ορθολογική και ελεγχόμενη εφαρμογή της άρδευσης, των φυτοφαρμάκων και των λιπασμάτων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις του λεκανοπεδίου.
• Την απομάκρυνση της ιλύος και τη δημιουργία των κατάλληλων υποδομών για την επεξεργασία και εναπόθεσή της.
• Τη διατήρηση της ζώνης των 100 μέτρων γύρω από τη λίμνη προς την πόλη και των 300 μέτρων προς τις υπόλοιπες πλευρές.
• Την άμεση παύση της υπεράντλησης του υδροφόρου ορίζοντα από τις εταιρείες εμφιάλωσης νερού.
• Την προστασία του Μάτσικα από την οικιστική ανάπτυξη μέσω της δημιουργίας αθλητικού πάρκου που θα φιλοξενεί αθλητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες σχετικές με τη Λίμνη.
Πρέπει να δράσουμε άμεσα για τη σωτηρία της Λίμνης, έξω από τη λογική του κέρδους για τους λίγους κα της καταλήστευσης των κοινωνικών και φυσικών πόρων, πριν να είναι πολύ αργά.