Friday, 14 June 2013

Ο βασιλικός

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Ο βασιλικός (Ώκιμο το βασιλικό, Ocimum basilicum) είναι ένα αρωματικό φυτό που ανήκει στην οικογένεια των χειλανθών (Labiatae). Είναι πολύ γνωστό και διαδομένο στα ήπια και ζεστά κλίματα. Είναι στενός συγγενής άλλων γνωστών αρωματικών φυτών, όπως το δεντρολίβανο, η ρίγανη, η μαντζουράνα, η μέντα και η φασκομηλιά κατάγεται από τις τροπικές περιοχές της Ασίας και της Αφρικής, από όπου και μεταφέρθηκε στις χώρες της Μεσογείου. Χρησιμοποιείται σαν καρύκευμα, για το έντονο και χαρακτηριστικό του άρωμα από την εποχή των αρχαίων Ελλήνων και Ρωμαίων.
Είναι φυτό μονοετές, ποώδες, (υπάρχουν όμως είδη πολυετή και θαμνώδη) ύψους 30-40 cm, με στέλεχος που έχει πολλά κλαδιά και πυκνό φύλλωμα φωτεινού, πράσινου χρώματος. Πολλές φορές τα φυτά μοιάζουν με στρογγυλούς θάμνους. Τα φύλλα είναι μονά, αντίθετα, ωοειδή, με περιθώριο ακέραιο ή ελάχιστα οδοντωτό. Τα λουλούδια είναι διαταγμένα σε χαλαρούς σπονδύλους και σχηματίζουν μασχαλιαίους στάχεις, χρώματος άσπρου, κόκκινου ή ιώδους, ανάλογα με την ποικιλία: είναι αρωματικά, πλούσια σε νέκταρ και προσελκύουν τις μέλισσες.


Ο βασιλικός αν και είναι αρωματικό φυτό, χρησιμοποιείται σαν καρύκευμα σε πολλά φαγητά, στην ποτοποιία (για παράδειγμα, στο ποτό Σαρτρέζ) και στην στην κονσερβοποιία (π.χ. σε κονσέρβες τομάτας και σαλτσών). Τέλος, από το βασιλικό εξάγεται αιθέριο έλαιο που χρησιμοποιείται τόσο στην φαρμακοποιία όσο και στην αρωματοποιία (το καλύτερο παράγεται στην Ιάβα και στην Ερυθραία).

Υπενθυμίζουμε πως για τη μαγειρική, τα φύλλα μπορούν να διατηρηθούν ξερά, κλεισμένα ερμητικά σε γυάλινα βάζα, ή σε καταψύκτη, όπου διατηρούν για πολύ καιρό όλο το άρωμά τους.
ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ
  • Μεγάλος πράσινος βασιλικός: θεωρείται το πρωτότυπο του είδους, με πλούσια συμπαγή βλάστηση, ωοειδή φύλλα σε φωτεινό πράσινο χρώμα και ευχάριστο αλλά όχι πολύ έντονο άρωμα. Από την ποικιλία αυτή, παράγονται τα καλύτερα αιθέρια έλαια.
  • Μεγάλος ιώδης βασιλικός: μοιάζει με την ποικιλία «Μεγάλος πράσινος βασιλικός» και έχει λουλούδια, φύλλα και στελέχη ιώδη.
  • Βασιλικός με φουσκωτά φύλλα: έχει βλάστηση πιο περιορισμένη από τον «Μεγάλο πράσινο βασιλικό» και τον «Μεγάλο ιώδη βασιλικό» και πλατιά, φουσκωτά φύλλα, με άκρες διπλωμένες, σαν του ραδικιού.
  • Βασιλικός ο κοινός: είναι η πιο ανθεκτική ποικιλία, όχι πολύ φουντωτός, με λουλούδια άσπρα κι άρωμα πολύ δυνατό, καλλιεργείται και σε γλάστρα.
  • Βασιλικός Ναπολετάνο: με φύλλα σαν μαρουλιού έχει φύλλα φουσκωτά και διπλωμένα: είναι η καλύτερη ποικιλία για καρυκεύματα και κονσέρβες.
  • Μαμούθ: Η ποικιλία αυτή είναι ημινάνα, με άφθονα και πολύ πλατιά φύλλα. Χρησιμοποιείται κυρίως για αποξήρανση.
  • Ώκιμο το μικρόφυλλο (Ocimum minimum): ο βασιλικός αυτός είναι γνωστός σαν «μικρός βασιλικός» ή «νάνος» και αποτελεί ένα ξεχωριστό είδος, με μικρό ανάστημα (20 cm), φουντωτό σε σχήμα σφαίρας φύλλωμα και χαρακτηριστικό λεπτό άρωμα. Καλλιεργείται και σε γλάστρα, καθώς επίσης, χρησιμοποιείται και σαν διακοσμητικό στις μπορντούρες των κήπων, για τα όμορφα πράσινα ή κοκκινωπά φύλλα του.
ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ
Ο βασιλικός είναι φυτό με μεγάλη βλαστητική ανάπτυξη γι’ αυτό έχει συνέχεια ανάγκη από λιπαντικά στοιχεία και υγρασία στο έδαφος, παρ' όλο που αντέχει και σε πιο αντίξοες συνθήκες, οπότε, φυσικά, το φυτό δεν αναπτύσσεται τόσο πολύ. Χρειάζεται ένα μέσης συστάσεως έδαφος, που πρέπει να είναι καλά λιπασμένο, κυρίως, σε ό,τι αφορά το κάλιο. Στα αργιλώδη εδάφη, δεν αναπτύσσεται καλά, ενώ στα πολύ ελαφρά υποφέρει από έλλειψη υγρασίας. Ο βασιλικός θέλει πολύ ήλιο, για να αποκτήσει το γνωστό, χαρακτηριστικό του άρωμα (όσο περισσότερος ήλιος, τόσο πιο έντονο είναι το άρωμα).Στις εκτατικές καλλιέργειες, το φυτό συλλέγεται λίγο πριν την ανθοφορία ή ξεραίνεται ολόκληρο σε μέρος δροσερό και αεριζόμενο. Αν, όμως τα φυτά καλλιεργούνται για διακοσμητικούς λόγους ή για να χρησιμοποιηθούν τα φύλλα τους σαν καρύκευμα, θα πρέπει να κόβονται λίγα φύλλα κάθε φορά, τα φυτά να κορυφολογούνται ώστε ν' αναπτύσσονται νέοι πλευρικοί βλαστοί και οι ανθοταξίες να κόβονται μόλις σχηματίζονται, για να παραταθεί η ζωή του φυτού. Με τον τρόπο αυτό τα φυτά μπορούν να αντέξουν μέχρι τα πρώτα κρύα του χειμώνα.


ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ
Ο πολλαπλασιασμός του βασιλικού γίνεται με σπόρους, από τον Φεβρουάριο-Μάρτιο μέχρι την αρχή του καλοκαιριού, ανάλογα με το κλίμα της περιοχής όπου σπέρνεται. Η θερμοκρασία δεν πρέπει να είναι χαμηλότερη από τους 10-12 °C. Το σπορείο εγκαθίσταται έξω, στο έδαφος ή σε κασόνι και τα φυτά μεταφυτεύονται στην οριστική τους θέση μόλις βγάλουν 4-5 φύλλα. Τα νεαρά φυτά φυτεύονται σε γραμμές που απέχουν 30 cm και έχουν απόσταση επί των γραμμών 25-30 cm. Καλό είναι φυτά να τοποθετούνται στο χώμα με μπάλα χώματος.

Ο βασιλικός μπορεί να καλλιεργηθεί και σε θερμοκήπιο εάν υπάρχει αρκετό φως, ξεκινώντας από τον Οκτώβριο με κλιμακωτές σπορές, για να υπάρχει διαθέσιμος νωπός βασιλικός από τον Δεκέμβριο μέχρι τον Μάρτιο.

Sunday, 9 June 2013

Σχεδόν τα πάντα για τον μάραθο

Άγριο μάραθο και μαραθόριζα (φινόκιο)

Μάραθος (Μάραθο το φαρμακευτικό -
Foeniculum officinales)

Και η παροιμία: «Σαν τα μάραθα… »
(Για κάποιον που εμφανίστηκε μετά από καιρό)
.
Το μάραθο το συναντάμε συχνά στα αρχαία κείμενα. Ένας συγγενής του, το γιγάντιο φυτό που επιστημονικά αποκαλείται ferula communis, είναι εκείνο που, σύμφωνα με τη μυθολογία, χρησίμευσε σαν μέσον για να μεταφέρει ο Προμηθέας τη φωτιά στους ανθρώπους. Την έκρυψε μέσα στον ξεραμένο κορμό που έχει ίνες σαν του μπαμπακιού και βοηθούσαν να μην σβήσει. Το μάραθο δάνεισε το όνομά του και στο Μαραθώνα.

Αγαπημένο αρωματικό από την αρχαιότητα, το αγριομάραθο φυτρώνει στην Κρήτη, στα άνυδρα νησιά των Κυκλάδων, αλλά και στα περισσότερα μέρη της νότιας ηπειρωτικής Ελλάδας.
Τα σύνθετα ψηλά κίτρινα λουλουδάκια του στολίζουν το καλοκαίρι τις παρυφές των δρόμων και των μονοπατιών. Εντονα ευωδιαστά, με γλυκειά γεύση, τα φτερωτά του φύλλα προσθέτουν ξεχωριστή νοστιμιά στα καλοκαιρινά γεμιστά, στα κρητικά γιαχνερά --που γίνονται με χαρμάνι από διάφορα χόρτα της εποχής-- στους σαρακοστιανούς ντολμάδες, αλλά και στα μαγειρεμένα ψάρια και θαλασσινά.
Ονομαστοί είναι οι νησιώτικοι μαραθοκεφτέδες, με ψιλοκομμένο μάραθο που ανακατεύεται με φρέσκο κρεμμυδάκι και αλευροχυλό, και τηγανίζεται, για να γίνει εξαιρετικός μεζές. Στη Φολέγανδρο οι εφευρετικές νοικοκυρές επινόησαν ένα ασυνήθιστο χωριάτικο φαγητό: Κλωνάρια από άγριο μάραθο μαγειρεύονται γιαχνί, μαζί με κρεμμύδια και κρασί, και το φαγητό τρώγεται σαν σάλτσα πάνω σε κύβους από τηγανισμένο μπαγιάτικο σπιτικό ψωμί.

Το αγριομάραθο έχει σκουροπράσινο χρώμα, και φύλλα πιο μικρά από κείνα του καλλιεργημένου μάραθου, που μας δίνει τη μαραθόριζα. Στην ουσία η μαραθόριζα, ή δεν είναι ρίζα, αλλά το κάτω μέρος του κορμού, όπου τα σαρκώδη φύλλα του καλλιεργημένου μάραθου σχηματίζουν ένα είδος κρεμμυδιού. Αυτό το ‘κρεμμύδι’ του μάραθου, που μας ήρθε τα τελευταία χρόνια από την Ιταλία, όπως και πολλά άλλα λαχανικά, έχει κατακλύσει τις αγορές μας. Το λέμε συνήθως φινόκιο —από την ιταλική ονομασία finocchio (μάραθο).

Τα ματσάκια μάραθο που αγοράζουμε προέρχονται, δυστυχώς, από το καλλιεργημένο αυτό είδος, και είναι πολύ λιγότερο αρωματικά από τα φύλλα του άγριου, αλλά δυσεύρετου μάραθου. Η μαραθόριζα συμπληρώνει τα άλλα λαχανικά, και μπορεί να σοταριστεί και να μαγειρευτεί σε σάλτσα με λευκό κρασί, να προστεθεί στο μπριάμ, και να ψηθεί στο γκρίλ ή στα κάρβουνα. Τρώγεται επίσης ωμή, τριμμένη, και συμπληρώνει ιδανικά τις πράσινες σαλάτες. Στη Σικελία, φέτες από ωμό φινόκιο σερβίρονται στο τραπέζι, μετά από κάθε γεύμα. Καθώς τις μασάς, η γεύση του, που θυμίζει γλυκάνισο, καθαρίζει και αρωματίζει το στόμα.

protagon

Μάραθος ο φαρμακευτικός
.
Φυτό πολυετές, ποώδες, αρωματικό με βαθυπράσινα φύλλα και σαρκώδη ρίζα, που φτάνει τα 2μ. σε ύψος.
Οι κύριες χρήσεις του είναι στη μαγειρική και ζαχαροπλαστική, την αρωματοποιία και την οινοπνευματοποιία.
Από το μάραθο επίσης παρασκευάζονται φάρμακα όπως σιρόπια, ενώ λένε πως βοηθάει στην παραγωγή γάλακτος στις θηλάζουσες μητέρες. Από τους σπόρους του μάραθου, φτιάχνεται αιθέριο έλαιο.
Επίσης καταπολεμά την κακοσμία του στόματος. Στο μάραθο αποδίδονται και καλλυντικές ιδιότητες και φημίζεται για την τονωτική και αντισηπτική του δράση.
Χρησιμοποιείται για τον πόνο των ματιών, της κυστίτιδας, των αρθριτικών.
Προφυλάσσει από τη γρίπη, το βήχα, τον κοκίτη, το άσθμα, τις στομαχικές διαταραχές, τη ναυτία, τους κοιλιακούς πόνους των παιδιών. Είναι ευεργετικός στα μαλλιά και αντιρυτιδικός. Βοηθάει στη χλωρίδα του εντέρου, ανακουφίζει το ευερέθιστο έντερο. Στην αρχαιότητα χρησιμοποιείτο κατά την εμμηνόρροια για τους πονόκοιλους.
Το αιθέριο έλαιο των σπόρων του, χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία, ποτοποιεία και στα καλλυντικά. Λέγεται ότι έχει και αφροδισιακές ιδιότητες.
Αλοιφές που περιέχουν μάραθο χρησιμοποιούνται για εξανθήματα επειδή έχει αντισηπτικές ιδιότητες.
Περιέχει επίσης φλαβονοειδή και αντιοξειδωτικά.
Στη μαγειρική τον βάζουμε σε νηστίσιμα, στις αγκινάρες, στους ντολμάδες, στο χταπόδι, στις χορτόπιτες αλλά και σε σαλάτες, σε ελιές, τουρσιά και σε ξύδι φτιαχτό.

Και για την ομορφιά μας;
Μια και μιλάμε για την ομορφιά μας, ένα αφέψημα από τσάι μάραθου είναι ό,τι πρέπει για το πρόσωπό μας. Το καθαρίζει, το δυναμώνει και το ηρεμεί. Επίσης, αν κάνουμε ατμόλουτρο με αιθέριο έλαιο μάραθου, ηρεμεί όλο το οργανικό μας σύστημα.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Αυτό δεν πρέπει να χρησιμοποιείται από εγκύους και παιδιά. Γενικά οι έγκυες πρέπει να συμβουλεύονται ποια αιθέρια έλαια μπορούν να χρησιμοποιήσουν!

Friday, 7 June 2013

Ο στάβλος που γίνεται λαχανόκηπος για άπορους

Φαίνεται πως πραγματοποιείται το όραμα για τη διαμόρφωση ενός μεγάλου λαχανόκηπου για άπορες οικογένειες στο Ηράκλειο.  
.
Η υλοποίηση αυτής της προσπάθειας αφενός φέρνει χαμόγελα αισιοδοξίας για την κάλυψη των αναγκών οικογενειών που αδυνατούν να αγοράσουν κηπευτικά, αφετέρου αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης και προώθησης αντίστοιχων πρωτοβουλιών που υλοποιούνται με πολύ εθελοντική πρωτοβουλία.
.
3407324783_494f2739e4_o
διαμορφώνεται σε ακίνητο έκτασης 10 στρεμμάτων
ιδιοκτησίας του δήμου Ηρακλείου
Αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι ο λαχανόκηπος που διαμορφώνεται σε ακίνητο έκτασης 10 στρεμμάτων ιδιοκτησίας του δήμου Ηρακλείου στην περιοχή του Καρτερού χρησιμοποιείτο παλαιότερα για το στάβλισμα ζώων ενώ ήταν επί πολλά χρόνια εγκαταλελειμμένο και αναξιοποίητο.
Με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου παραχωρήθηκε η χρήση του ώστε να διαμορφωθεί σε λαχανόκηπο για τις ανάγκες απόρων πολιτών στο πλαίσιο υλοποίησης κοινωνικών δράσεων.
Η συγκεκριμένη δράση υλοποιείται με τη συνεργασία του Συλλόγου Τριτέκνων του Ηρακλείου. Χάρη στις εργασίες των υπηρεσιών του δήμου, την προσωπική εργασία των δικαιούχων και τις δωρεές υλικών από επιχειρήσεις της πόλης το ακίνητο καθαρίστηκε, οργώθηκε και τοποθετήθηκε δίκτυο άρδευσης και κατατμήθηκε.
Τις επόμενες ημέρες θα περιφραχτεί και θα φυτευτεί με κηπευτικά που θα καλύψουν τις ανάγκες τόσο των οικογενειών των δικαιούχων όσο και του παντοπωλείου, που λειτουργεί στο πλαίσιο της ίδιας πράξης.
Τον υπό διαμόρφωση λαχανόκηπο του δήμου Ηρακλείου επισκέφτηκαν η αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής, Δέσποινα Συγγελάκη, και ο πρόεδρος του Συλλόγου Τριτέκνων και δημοτικός σύμβουλος, Μανώλης Αχλαδιανάκης για να επιθεωρήσουν την πορεία των εργασιών.

http://www.newsbeast.gr    
via   http://prismanews.gr
Posted by  

Tuesday, 4 June 2013

Φωτίνια

Η φωτίνια είναι ένας από τους πιο εντυπωσιακούς θάμνους ειδικά στις αρχές της άνοιξης. Γενικά είναι ένα θάμνος με χρώμα φυλλώματος το πράσινο. Όμως σε περίπτωση που εκτίθεται σε ηλιόλουστα σημεία τα νέα φύλλα είναι κόκκινου χρώματος που στην συνέχεια πρασινίζουν. Κατά την διάρκεια όμως της άνοιξης η παραγωγή φύλλων όπως και σε όλα τα φυτά είναι μεγάλη.
Έτσι αυτή την περίοδο μετατρέπεται σε έναν κατακόκκινο θάμνο.
τα νέα φύλλα είναι κόκκινου χρώματος
Τέλη του χειμώνα προς άνοιξη σχηματίζει όμορφα λευκά λουλούδια. Οι απαιτήσεις σε νερό το καλοκαίρι είναι κάθε 1-2 μέρες ενώ τον χειμώνα περίπου κάθε 6-7 μέρες. Η χρήση του γίνεται σαν δενδράκι, σαν ανεξάρτητος θάμνος αλλά και σαν φυτοφράχτης. Η συχνή λίπανση θα βοηθήσει στην παραγωγή πιο πολλών ανθέων.

Σε περίπτωση που θα βρεθεί σε σημείο όπου θα υπάρχει ελάχιστος ήλιος θα είναι μόνιμα πράσινα τα φύλλα της.





Αναρτήθηκε από Μανώλης Σωτήρης
Σχετικά: Φωτίνια: Βάλτε στους κήπους σας φωτόδεντρα!

Wednesday, 29 May 2013

Σπαθόλαδο - Ένα φυσικό «γιατρικό»!

Αποτέλεσε το περίφημο ίαμα των αρχαίων Σπαρτιατών, με το οποίο θεράπευαν τις πληγές τους μετά τις μάχες, ενώ το πρότειναν οι θεραπευτές της εποχής για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και του έλκους στομάχου.
Αναγνωρισμένο για τις πολλές του ιδιότητες, το σπαθόλαδο κατάφερε να διατηρηθεί ως “απαραίτητο γιατρικό”, από αρχαιοτάτων χρόνων έως σήμερα, παρά το γεγονός ότι δεν είναι ευρέως γνωστό πού μπορεί να το βρει κανείς ή πώς να το παρασκευάσει.
Στην περιφέρεια, πολλοί είναι εκείνοι που το φτιάχνουν μόνοι τους. Στις αρχές Μαΐου και για περίπου έναν μήνα ανθίζει το σπαθόχορτο, ένα από τα σημαντικότερα λουλούδια της ελληνικής πανίδας. Το φυτό αυτό διακρίνεται, όχι μόνο για το έντονο κίτρινο χρώμα του, αλλά και για τις πολλές θεραπευτικές του ιδιότητες - αντισηπτικές, αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις, στυπτικές και επουλωτικές.

Βοηθά δε σημαντικά, όπως λέγεται, στην αντιμετώπιση της ισχιαλγίας, των ρευματικών πόνων και των πόνων των αρθρώσεων κι έχει άριστες επουλωτικές ιδιότητες (συνίσταται για την επούλωση πληγών, μωλώπων και εγκαυμάτων πρώτου βαθμού).


Το σπαθόχορτο ή το βαλσαμόχορτο, όπως το γνωρίζει αρκετός κόσμος, αποτελεί το κύριο συστατικό του σπαθόλαδου που, σύμφωνα με τον Διοσκουρίδη, είχε και ιδιότητες αντικαταθλιπτικού.

Στις ΗΠΑ, όπου καταγράφει υψηλές πωλήσεις, ύστερα από σχετκό πρόγραμμα του ABC News, τον Ιούνιο του 1997, το σπαθόλαδο αποτέλεσε το εναλλακτικό "πρόζακ" για την ήπια και μέτρια κατάθλιψη. Στη Γερμανία το σπαθόλαδο, που χρησιμοποιείται ως αντισπασμωδικό αλλά και για την αντιμετώπιση αϋπνιών, αποτελεί συχνά συνταγογραφούμενο από τους γιατρούς φάρμακο κατά της μελαγχολίας.

Μεταξύ άλλων περιέχει υπερικίνη και ψευδο-υπερικίνη, φλαβονοειδή (16% στα φύλλα), ξανθόνες, φαινολικά οξέα, αιθέρια έλαια (0,13% σε ολόκληρο το φυτό). Οι αναλγητικές ιδιότητες του βοτάνου είχε ειπωθεί πρώτα ότι οφείλονταν στις ουσίες
hypericin, pseudohypericin και στα φλαβονοειδή, αλλά σύμφωνα με πρόσφατες φαρμακολογικές και κλινικές μελέτες τα αποτελέσματα επικεντρώνονται σε μια κυρίως δραστική ουσία του, τη hyperforin. Στην ομοιοπαθητική χρησιμοποιείται κυρίως σε νευραλγίες και τραυματισμούς νεύρων και γενικά συμπτωματολογία που ξεκινά από τραυματισμούς νεύρων, όπως απώλεια μαλλιών, κατάθλιψη και νευραλγία.

Το συγκεκριμένο φυτό κατά την περίοδο της ωρίμανσής του στους ορεινούς - κυρίως - όγκους μαζεύεται από τους παραγωγούς και με τη φυσική μέθοδο της ζύμωσης παρασκευάζεται το σπαθόλαδο, χωρίς καμία προσθήκη συντηρητικών ή άλλων ουσιών.

Το λάδι με το οποίο γίνεται η μείξη πρέπει να είναι εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο με χαμηλή οξύτητα, έτσι ώστε κατά τη διάρκεια της ζύμωσης και όσο διαρκεί η έκθεσή του στο ήλιο να μην ανεβάσει την οξύτητά του, αλλά κυρίως να αποκτήσει ένα ιδιαίτερα βαθύ κόκκινο χρώμα.

Σήμερα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα φυτικά και φυσικά προϊόντα που υποβοηθούν την υγεία του ανθρώπου. Ισχιαλγίες, πληγές, εγκαύματα, μώλωπες, στομαχικές διαταραχές, γαστρεντερίτιδες, ελαφράς μορφής έλκη, στομαχόπονοι, πόνοι των αρθρώσεων, αντιφλεγμονώδεις, αντισηπτικές, αντιοξειδωτικές και πολλές ακόμη ιδιότητες το κατατάσσουν μεταξύ των πιο ωφέλιμων για τον άνθρωπο βοτανολογικών σκευασμάτων.

Επίσης, με το σπαθόλαδο γίνονται επαλείψεις ή ελαφρές εντριβές στο μέρος που πονά ή μπορούμε ακόμη να εφαρμόσουμε τοπικά επιθέματα με διαποτισμένη γάζα.

Επίσης, είναι ιδανικό για κάθε θεραπευτικό ή χαλαρωτικό μασάζ - μπορεί να εμπλουτισθεί με αιθέρια έλαια ανάλογα. Ωστόσο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και πόσιμο, καθώς συνιστάται ιδιαιτέρως για τις κολίτιδες, την επώδυνη πέψη και τις ξινίλες του στομάχου.

“Κατ' αρχάς, το σπαθόχορτο το μαζεύουμε τον Μάιο και στις αρχές Ιουνίου σε παραθαλάσσιες περιοχές και όσο περνάει ο καιρός - μέχρι και το τέλος Ιουλίου - το βρίσκουμε στα ορεινά μέρη της Ελλάδας. Μαζεύουμε τα άνθη του και τα βάζουμε σε ένα γυάλινο βάζο, ενώ το 'μυστικό' σε αυτή την περίπτωση είναι να βάλουμε ένα πολύ καλό ελαιόλαδο. Συνήθως έξτρα παρθένο ελαιόλαδο με χαμηλή οξύτητα ή αγουρέλαιο, που η οξύτητά του είναι κοντά στο 0% είναι το καλύτερο λάδι που μπορούμε να βάλουμε” αναφέρει στο ΑΠΕ - ΜΠΕ ο βοτανολόγος Αλκιβιάδης Γρηγοριάδης.

“Κατόπιν - προσθέτει - το βάζουμε στον ήλιο και μέσα σε περίπου 40 ημέρες γίνεται το σπαθόλαδο. Καλό είναι, τα πρώτα εικοσιτετράωρα να μην το βγάλουμε κατευθείαν στον ήλιο, αλλά να το έχουμε σε φωτεινό μέρος. Τονίζω ότι όλο το μυστικό είναι στο ελαιόλαδο. Υπάρχουν πολλά σπαθόλαδα, κυρίως αυτά που έρχονται από το εξωτερικό, αλλά αυτά είναι με σπορέλαια που κάθε άλλο παρά έντονο κόκκινο χρώμα έχουν. Φυσικά, ένας που γνωρίζει από σπαθόλαδα, το αντιλαμβάνεται εύκολα αποκλειστικά από το χρώμα, γιατί αν δεν είναι καλό το ελαιόλαδο, αυτό γίνεται καφέ. Οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι προσεκτικοί, γιατί αν το πάρουν σε πλαστικό μπουκαλάκι, είναι επικίνδυνο, αφού το σπαθόλαδο έχει την ιδιότητα να τραβάει όλα τα χημικά του πλαστικού μπουκαλιού”.

Σε ό,τι αφορά τις ιδιότητες του σπαθόλαδου, ο κ. Γρηγοριάδησς επισημαίνει πως "αποτελεί μιας πρώτης τάξης αντισηπτικό και επουλωτικό, ενώ βοηθά στις παλινδρομήσεις και στο έλκος στομάχου". Επίσης, σύμφωνα με τον ίδιο, αν προστεθεί σε κεραλοιφή, τότε γίνεται πολύ αποτελεσματικό και στις κατακλύσεις.

"Τα αποτελέσματα είναι γνωστά από τα παλιά χρόνια, αφού οι πολεμιστές τα χρησιμοποιούσαν κατά τη διάρκεια των πολέμων. Το ευχάριστο είναι ότι γίνεται αποδεκτό σε μεγάλο βαθμό ακόμη και από την ιατρική κοινωνία” επισημαίνει.

Το σπαθόλαδο κρατάει περίπου δύο χρόνια από τη στιγμή που θα παραχθεί, ενώ το καλύτερο είναι να καταναλωθεί μέσα σε έναν χρόνο. “Καλό είναι να καταναλώνετε σύντομα και να μην το κρατάμε για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σήμερα, ο κόσμος έχει στραφεί προς τα βότανα και τα προϊόντα προς αυτή την κατεύθυνση. Και δεν είναι τυχαία, αφού βλέπει ότι δίνει λύσεις στα προβλήματά του. Ακόμη και στα μικρά παιδιά, σε περιπτώσεις συγκάματος, μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη θέση μιας κρέμας, ενώ βοηθάει και η καθημερινή επάλειψη στο πρόσωπο για να κερδίζει κάποιος χρόνια νεότητας!" αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Γρηγοριάδης συνιστώντας μας να καταναλώνουμε μια κουταλιά σπαθόλαδο το πρωί.

news messinia

Friday, 17 May 2013

Μάιος: Ο μήνας με τα πιο τρυφερά αμπελόφυλλα

Τον Μάιο ανθίζει η φύση όλη. Με τις βροχές του και τις λιακάδες του, ο Μάης είναι ο μήνας που καρπίζει η γη και τα φρούτα του, τα κεράσια του, οι φράουλές του, είναι από τα πιο νόστιμα όλης της χρονιάς. Η άνοιξη στο φόρτε της, αλλά και ένα βήμα πριν το καλοκαίρι, κι εμείς να πασχίζουμε να τελειώνουμε με τις χειμωνιάτικες δουλειές μας, ώστε να μπορούμε να χαρούμε το καλοκαιράκι που σε λίγο ξεκινά.
τα βάζουμε σε ζεστό βάζο
και το κλείνουμε, χωρίς νερό

.
Μέσα στο κλίμα αυτό, ένα άλλο κλήμα γεννιέται: το αμπέλι. Ο καρπός του, το σταφύλι, είναι από τους πιο τεμπέλικους στη φύση. Θέλει να λιαστεί όλο το καλοκαίρι, να δροσιστεί μόνο με το αεράκι, άντε και καμιά μπόρα, και κατά το Σεπτέμβρη μήνα να μας δροσίσει κι εμάς με τον ξινό και ταυτόχρονα γλυκό καρπό του. Τώρα λοιπόν, το Μάιο, το κλήμα αναπτύσσεται ραγδαία, και μάλιστα προς όλες τις κατευθύνσεις! Θέλει να πάει ψηλά, να συναντήσει τον ήλιο. Αλλά θέλει και να παραστρατίσει προς τα πλάγια, για να σκιάσει το λουλούδι του σταφυλιού. Και τι σκιά που κάνει! Πυκνή, σχεδόν συμπαγή. Όμως το σταφύλι χρειάζεται και λίγο ήλιο και γι'αυτό ο αμπελουργός πρέπει να ξεφυλλίσει.

Ο μήνας με τα πιο τρυφερά αμπελόφυλλα

Μέσα στη σοφία της λαϊκής μας παράδοσης, εκεί που τίποτα δεν πετιέται και όλα βρίσκουν και μια και δυο πιθανές ή απίθανες χρήσεις, οι νοικοκυρές βρήκαν τι να κάνουν με τα εκατομμύρια φύλλα που ξεφυλλίζονται κάθε χρόνο κι από το πιο μικρό αμπέλι. Έτσι, ψάχνουν κάθε Μάιο τα πιο τρυφερά αμπελόφυλλα, αυτά με τα λιγότερα “νεύρα” και την πιο απαλή επιφάνεια, και είτε τα χρησιμοποιούν αμέσως είτε, σαν καλές οικονόμες που είναι, τα φυλάνε για αργότερα, για το χειμώνα.
Είναι λίγο πολύ γνωστό πώς χρησιμοποιούνται τα αμπελόφυλλα: αρχικά τα ζεματάμε, ώστε να μαραθούν και να μαλακώσουν όσο πιο πολύ γίνεται. Στη συνέχεια, τα χρησιμοποιούμε στο μαγείρεμα, είτε τυλίγοντάς τα σε ντολμαδάκια με ρύζι ή με κιμά ή με άλλη γέμιση, είτε σε άλλα φαγητά, όπως για παράδειγμα το “αρνάκι του αμπελουργού”.

Πώς τα διαλέγουμε και πώς τα διατηρούμε

Πώς όμως διαλέγουμε αμπελόφυλλα για το σπίτι και πώς τα διατηρούμε; Πρωταρχικό μας μέλημα είναι να γνωρίζουμε και να εμπιστευόμαστε απόλυτα τον αμπελουργό. 
Ο Μάιος δεν είναι μόνο ο μήνας που ανθίζουν τα σπαρτά, αλλά και ο καιρός που καιροφυλακτούν οι περισσότερες ασθένειες στο φυτικό βασίλειο.
Έτσι, οι γεωργοί ξεκινούν από νωρίς να εφαρμόζουν προληπτικά μέτρα, ώστε να μη χάσουν τη σοδειά τους. Έτσι, ο Μάιος είναι ο μήνας με τα περισσότερα ραντίσματα στα αμπέλια, με φυτοφάρμακα, λιπάσματα αλλά και αυξητικές ορμόνες, ώστε η σοδειά να είναι κερδοφόρα. Για το λόγο αυτό, πρέπει να είμαστε απολύτως βέβαιοι ότι το αμπέλι από το οποίο θα κόψουμε τα αμπελόφυλλα δεν έχει ραντιστεί. Τουλάχιστον όχι τις αμέσως προηγούμενες ημέρες. Αν δεν μπορούμε να είμαστε βέβαιοι, είναι καλύτερα να αγοράσουμε ένα έτοιμο βάζο, κατά προτίμηση με πιστοποιημένα βιολογικά αμπελόφυλλα. Αν το βάζο έχει άλμη, τα φύλλα δε χρειάζονται ζεμάτισμα.
Μπαίνοντας στο αμπέλι, δείχνουμε μια σχετική προσοχή, ώστε να μην βλάψουμε κατά λάθος τα λουλούδια του σταφυλιού, που αυτές τις μέρες πετάνε βλασταράκια. Ψάχνουμε να βρούμε αμπελόφυλλα με ανοιχτό πράσινο χρώμα. Αυτήν την εποχή δεν είναι και δύσκολο! Για να διευκολυνθούμε, κρατάμε ένα μικρό καλαθάκι και κόβουμε τα αμπελόφυλλα σύριζα στην άκρη του φύλλου, πριν ξεκινήσει το κοτσάνι. Αν δεν τα καταφέρνουμε, τότε κόβουμε και το κοτσάνι και στο σπίτι πια, με ένα ψαλιδάκι, αφαιρούμε το κομμάτι που δε χρειαζόμαστε. Βάζουμε τα αμπελόφυλλα τακτοποιημένα στο καλαθάκι, για να μη δυσκολευτούμε στο ζεμάτισμα. Μαζεύουμε όσα χρειαζόμαστε για όλη τη χρονιά και τα πηγαίνουμε όσο πιο γρήγορα μπορούμε στο σπίτι.

Αφού πλύνουμε τα αμπελόφυλλα, τα ρίχνουμε ένα-ένα σε νερό που βράζει, για λίγα δευτερόλεπτα και τα βγάζουμε κατ'ευθείαν. Τα αφήνουμε να στεγνώσουν καλά και τα χωρίζουμε σε δεματάκια των 50 ή 100, ανάλογα με τις ανάγκες μας.



Ένας τρόπος να τα διατηρήσουμε είναι να τα βάλουμε σε σακουλάκια που κλείνουν αεροστεγώς και τα φυλάμε στην κατάψυξη. Ένας άλλος τρόπος, λίγο πιο δύσκολος, είναι να τα βάλουμε σε ζεστό βάζο και να το κλείσουμε, χωρίς νερό. Μόλις κρυώσει ο αέρας, δημιουργείται κενό και έτσι τα αμπελόφυλλα διατηρούνται στο χρόνο, σε θερμοκρασία δωματίου. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, όταν τα ανοίξουμε, τη στιγμή που θα τα χρειαστούμε, θα ξέρουμε ότι δε θέλουν ζεμάτισμα και είναι έτοιμα προς χρήση.

Σε βάζο

Αν δεν θέλουμε να τα φτιάξουμε μόνοι μας, στην αγορά υπάρχει μεγάλη ποικιλία σε αμπελόφυλλα σε βάζο. Στις μεγάλες αλυσίδες θα βρούμε κυρίως αμπελόφυλλα εισαγωγής, από γειτονικές χώρες. Λόγω της επεξεργασίας τους, είναι πολύ σκούρα στο χρώμα. Εξ αιτίας του τρόπου συλλογής, τείνουν να είναι σκληρά και με πολλά νεύρα. Στα μικρά, ανεξάρτητα μπακάλικα θα βρούμε κυρίως αμπελόφυλλα ελληνικής παραγωγής, από τη Χαλκιδική, την Πέλλα και την Κρήτη. Δοκιμάστε την κάθε περιοχή, μια και προέρχονται από διαφορετικές ποικιλίες αμπελιού. Τα φύλλα από την Πέλλα είναι, πιθανότατα, ξινόμαυρα. Αυτά από τη Χαλκιδική και την Κρήτη μπορεί να είναι ποικιλίας “βικτώρια” ή “σουλτανίνα”. Αν και οι περισσότεροι καταναλωτές προτιμούν αμπελόφυλλα σουλτανίνας, δοκιμάστε και τα άλλα. Μπορεί να σας ταιριάζουν περισσότερο.

Κι αν έχετε όρεξη, κάντε μια βόλτα στα αμπέλια των κοντινών περιοχών. Πηγαίνετε να γνωρίσετε τους παραγωγούς, να γνωρίσετε τα μυστικά της αμπελουργίας και του καλού αμπελόφυλλου. Μπορεί να μη γίνετε ειδικός, αλλά θα έχετε κερδίσει μια ευχάριστη εκδρομή!
 
unitedreporters
Φωτογραφίες: (c) Kazakis Ltd.