Η επόμενη μέρα της πυρκαγιάς στο Εθνικό Πάρκο Δαδιάς

Οι προτάσεις του WWF Ελλάς

Η πυρκαγιά που σημειώθηκε στο Εθνικό Πάρκο του Δάσους Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου συγκλόνισε την ελληνική κοινωνία που παρακολουθούσε επί μέρες «με κομμένη ανάσα» την εξέλιξη του πύρινου μετώπου.

Παρά την άμεση και τεράστια κινητοποίηση δυνάμεων, και τις εξαιρετικά ευμενείς καιρικές συνθήκες, η πυρκαγιά έκαψε ένα μεγάλο μέρος του πυρήνα του Εθνικού Πάρκου επί επτά συνεχόμενες ημέρες. Ευτυχώς αποφεύχθηκαν τα χειρότερα, δηλαδή σώθηκαν οι οικισμοί, ειδικά της Δαδιάς όπου η φωτιά πλησίασε πολύ κοντά, ενώ σώθηκε και η αποικία του μαυρόγυπα και οι φωλιές του ασπροπάρη. 

Πριν από λίγες ημέρες το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοίνωσε μία δέσμη άμεσων μέτρων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πυρκαγιάς. Συμπληρωματικά προς τα μέτρα αυτά –τα οποία εν γένει κινούνται στη σωστή κατεύθυνση- το WWF Ελλάς βάσει της 30ετούς εμπειρίας του στην περιοχή, καταθέτει τις δικές του προτάσεις για την αποκατάσταση και μελλοντική θωράκιση της περιοχής   

Το Εθνικό Πάρκο του Δάσους Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιοχές για την προστασία των αρπακτικών πουλιών σε Ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Ανάμεσα στα σπάνια είδη που φιλοξενεί ξεχωρίζει ο μαυρόγυπας, η επιβίωση του οποίου σε βαλκανικό επίπεδο εξαρτάται από τη διατήρηση της αποικίας του στην περιοχή. Επίσης, στην ίδια περιοχή φιλοξενούνται και τα τρία από τα πέντε εναπομείναντα ζευγάρια ασπροπάρη της Θράκης. Να σημειωθεί ότι τα πέντε αυτά ζευγάρια συνιστούν το σύνολο του ελληνικού πληθυσμού του είδους που και διεθνώς είναι “Κινδυνεύον”. 

Παρότι η περιοχή του Εθνικού Πάρκου χαρακτηρίζεται και από πολλές άλλες σημαντικές οικολογικές αξίες, η διατήρηση των σπάνιων αρπακτικών πουλιών, και ειδικά του μαυρόγυπα και του ασπροπάρη, οφείλει να αποτελεί το κεντρικό σημείο αναφοράς σε κάθε απόφαση που αφορά τη διαχείριση της περιοχής. 

Προς αυτό, προτεραιότητα σε όλα τα μέτρα που αφορούν τη διαχείριση της βλάστησης, την αποκατάσταση των καμένων περιοχών και την πρόληψη των πυρκαγιών πρέπει να είναι η διατήρηση ή η αναβάθμιση της μωσαϊκότητας του τοπίου και η διατήρηση των επωφελών για τα αρπακτικά πουλιά χαρακτηριστικών της βλάστησης (ώριμα δέντρα, μίξη ειδών, κοκ).  

Άμεσα μέτρα μετά την πυρκαγιά. 

Αμέσως μετά την πυρκαγιά είναι απαραίτητο να ληφθούν μία σειρά μέτρων, τα οποία αποτελούν μέρος του “πρωτοκόλλου” που ακολουθείται μετά από κάθε σοβαρό συμβάν πυρκαγιάς. Τα μέτρα αυτά, πολλά από τα οποία έχουν ήδη ανακοινωθεί από το ΥΠΕΝ, συμπεριλαμβάνουν: 

• Χαρτογράφηση καμένης περιοχής 
• Αποτύπωση της καμένης βλάστησης και των άκαυτων νησίδων
• Κήρυξη αναδασωτέας έκτασης
• Ρυθμίσεις βοσκής λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη τον πολύ χαμηλό αριθμό ζώων στην περιοχή και το σημαντικό ρόλο που μπορεί να παίξει η ελεγχόμενη βόσκηση στη διαχείριση του δάσους και την αναβάθμιση της μωσαϊκότητας του τοπίου.
• Μελέτη και υλοποίηση αντιδιαβρωτικών καθώς και αντιπλημμυρικών έργων όπου αυτά κρίνονται αναγκαία λαμβάνοντας υπόψη τις κλίσεις της περιοχής σε συνδυασμό με την παρουσία άκαυτων νησίδων ή περιοχών

Άμεσα μέτρα για τη θωράκιση της περιοχής: 

Παράλληλα με τα άμεσα τεχνικά και ρυθμιστικά μέτρα που εφαρμόζονται σε κάθε πληγείσα περιοχή, είναι απαραίτητο να δρομολογηθούν τέσσερις δέσμες μέτρων που αφορούν τη μακροπρόθεσμη και αποτελεσματική θωράκιση της περιοχής με γνώμονα την προστασία των σπάνιων ειδών που φιλοξενεί: 

Δέσμη 1: Αποτύπωση της επίπτωσης της πυρκαγιάς στα αρπακτικά πουλιά.

• Επίσκεψη σε φωλιές αρπακτικών πουλιών και σήμανση επιφανειών με πεύκα τα οποία δεν έχουν ολοσχερώς καεί γύρω από αυτές Στόχος να διατηρηθεί ένα δασογενές περιβάλλον που δυνητικά μπορεί να προσφέρει χώρο φωλιάσματος στα μεταναστευτικά αρπακτικά πουλιά την επόμενη χρονιά με προτεραιότητα σε είδη όπως ο κραυγαετός, ο φιδαετός, ο γερακαετός και ο μαυροπελαργός των οποίων οι χώροι φωλιάσματος επλήγησαν περισσότερο. Το μέτρο προτείνεται για τις πληγείσες περιοχές των Ζωνών Α και Β.
• Καταγραφή των επικρατειών των αρπακτικών πουλιών σε ετήσια βάση για τα επόμενα 3 χρόνια για όλη την έκταση του ΕΠ Δαδιάς. Η καταγραφή θα πρέπει να γίνει σύμφωνα με τη μεθοδολογία που ακολούθησε η Μονάδα Διαχείρισης της προστατευόμενης περιοχής κατά την καταγραφή των επικρατειών το 2020, ώστε τα αποτελέσματα να είναι συγκρίσιμα και να καταγραφούν οι αλλαγές και οι τάσεις των πληθυσμών κατά τη διάρκεια των μεταβολών του δάσους, όπως αυτές αναμένονται από τον καθαρισμό των καμένων δέντρων αλλά και από τη γενική όχληση στο δάσος στη διάρκεια των εργασιών κοπής, στοίβαξης και μεταφοράς των καμένων δέντρων.
• Καταγραφή των αναγκών αποκατάστασης μωσαϊκότητας τοπίου, όπως αυτές διαμορφώνονται βάσει τόσο των όσων προβλέπονταν στο εγκεκριμένο Ειδικό Διαχειριστικό Σχέδιο για τη Ζώνη Α του 2016, αλλά και συνυπολογίζοντας και αξιολογώντας τα νέα δεδομένα που δημιούργησε η πυρκαγιά στο δάσος. 

Δέσμη 2: Μέτρα δασικής διαχείρισης 

• Άμεση δέσμευση και εξασφάλιση χρηματοδότησης για την πλήρη εφαρμογή του εγκεκριμένου Ειδικού Διαχειριστικού Σχεδίου Ζώνης Α στις περιοχές που δεν επλήγησαν από τη φωτιά λαμβάνοντας υπόψη ότι το Σχέδιο λήγει το 2026 και πρέπει να ολοκληρωθούν όσα προβλέπονται σε αυτό με συνεπείς και επαναλαμβανόμενες δράσεις. Ειδικότερα συνδεδεμένα μέτρα προς αυτό είναι επίσης 
  • Εισαγωγή οπληφόρων στη Ζώνη Α2 για τη διατήρηση και δημιουργία ανοιγμάτων στη βλάστηση. Η Μονάδα Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Έβρου έχει σχεδιάσει το σχετικό έργο για το οποίο εκκρεμεί μόνο η δημοπρατηση του από την αρμόδια δασική υπηρεσία. 
  • Παρεμβάσεις στην πορεία αναδάσωσης και επιλεγμένες υλοτομίες στις καμένες περιοχές ώστε να διατηρηθούν κάποια ανοίγματα. Οι περιοχές που θα επιλεχθούν να διατηρηθούν ως ανοιχτά λιβάδια θα πρέπει να χωροθετηθούν και η συντήρησή τους να ενταχθεί στις καλλιεργητικές υλοτομίες/καθαρισμούς των επόμενων διαχειριστικών περιόδων.
• Πρόβλεψη πιστώσεων και έγκαιρων αναθέσεων για την αναθεώρηση του Ειδικού Διαχειριστικού Σχεδίου Ζώνης Α όπου αυτό επιβάλλεται από τις νέες μεταπυρικές συνθήκες 
• Καταγραφή των ειδικών αναγκών μεταπυρικής αποκατάστασης συγκεκριμένων και σημαντικών δασικών ειδών, όπως η δρυς και η μαύρη πεύκη.  
  • Αποτύπωση των συστάδων ή μεμονωμένων ατόμων τραχείας πεύκης (Pinus brutia) που δεν έχουν εμφανώς καεί για να αποφευχθεί η κοπή τους.
  • Αποτύπωση των ατόμων μαύρης πεύκης (Pinus nigra) που δεν έχουν εμφανώς καεί, ώστε να μην κοπούν.
  • Αξιολόγηση σε ένα έτος των πιθανών αναγκών τεχνητής αναδάσωσης μαύρης πεύκης (οκότοπος 9530*), καθώς πρόκειται για είδος που δεν έχει φυσικούς μηχανισμούς μεταπυρικής αναγέννησης. 
• Αποτύπωση των δρυών, σε λόχμες ή σε μεμονωμένα δέντρα και απαγόρευση της κοπής τους, ακόμα και αν έχουν φαινομενικά καεί. Είναι σημαντικό τα άτομα δρυός να παραμείνουν άθικτα και για την επομενη βλαστητική περίοδο ώστε να γίνει σαφές ποια δέντρα έχουν επιβιώσει της πυρκαγιάς. Τα άτομα αυτά θα υποστηρίζουν επίσης τη δασική πανίδα αλλά και την όσο το δυνατόν επιθυμητή μελλοντική κυριαρχία των δρυών έναντι των πεύκων που θα αναγεννηθούν.
• Αξιολόγηση και σήμανση από το Δασαρχείο και στη συνέχεια επίβλεψη ώστε στα καμένα σημεία να καθαριστούν και να κοπούν μόνο και απολύτως στοχευμένα τα δέντρα που είναι απαραίτητο. Προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί στα σημεία όπου το Ειδικό Διαχειριστικό Σχέδιο δεν προβλέπει τη δημιουργία ανοιγμάτων και άρα είναι σημαντικό να προστατευτεί η αναμενόμενη φυσική αναγέννηση.

 

Δέσμη 3: Μέτρα θωράκισης της αποικίας του μαυρόγυπα (Ζώνη Α1 του Εθνικού Πάρκου)

• Κατά προτεραιότητα μελέτη και υλοποίηση μέτρων θωράκισης της αποικίας του μαυρόγυπα και των φωλιών του ασπροπάρη από μελλοντική φωτιά, όπως αυτά προβλέπονται στο Ειδικό Διαχειριστικό Σχέδιο Ζώνης Α και σύμφωνα με νέες προτάσεις που μπορούν να προταθούν από τους αρμόδιους φορείς για τη θωράκιση της Ζώνης Α1, η οποία σημειωτέον δεν αφορά μόνο την περιοχή που κινδύνευσε από τη φωτιά, αλλά και τη Ζώνη Α1 βόρεια του οικισμού Δαδιάς   
• Δημιουργία πρωτοκόλλου για τη διάσωση και μετέπειτα φιλοξενία και περίθαλψη νεοσσών των σπάνιων ειδών μαυρόγυπα και ασπροπάρη ή όποιων άλλων σημαντικών ειδών που θα κριθεί σκόπιμο να διασωθούν, στην περίπτωση που οι χώροι φωλεοποίησης τους απειληθούν από φωτιά. 

Δέσμη 4 - Δράσεις για την καλύτερη θωράκιση του δάσους έναντι σε επόμενες πυρκαγιές

• Αναθεώρηση του σχεδίου πυροπροστασίας του Εθνικού Πάρκου λαμβάνοντας υπόψη και τη νέα απειλή που έχει δημιουργηθεί από τις παράνομες διελεύσεις/ διανυκτερεύσεις εντός του δασικού συμπλέγματος. Η αναθεώρηση θα πρέπει κατά προτεραιότητα να περιλαμβάνει: 
  • Επανεκτίμηση του κινδύνου πυρκαγιάς στο Νομό Έβρου και ανάλυση των αιτιών έναρξης πυρκαγιών.
  • Αξιολόγηση του επιχειρησιακού σχεδιασμού και συντονισμού σε επίπεδο επίγειας και εναέριας προσέγγισης αλλά και συνολικού συντονισμού και αξιοποίησης της τοπικής γνώσης
  • Αξιολόγηση του δικτύου πυροφυλακίων και των σημείων των σταθερών πυροσβεστικών που σταθμεύουν σε συγκεκριμένα σημεία φύλαξης.
  • Εντατικοποίηση περιπολιών εντός και της φύλαξης με κινούμενα οχήματα εντός των δασικών δρόμων σε όλο το Εθνικό Πάρκο (Ζώνη Α & Β) με προϋπόθεση την εξασφάλιση προϋπολογισμού για την ενεργή πυροφύλαξη. 
  • Συντήρηση του δικτύου υδατοδεξαμενών και ένταξή τους στον σχεδιασμό του Πυροσβεστικού Σώματος.
  • Αξιολόγηση του υφιστάμενου δικτύου δασικών δρόμων και καρόδρομων και άμεση εξασφάλιση πόρων για την υλοποίηση της εγκεκριμένης Δασικής Διαχειριστικής Μελέτης του δάσους με αρχικό στόχο την ολοκλήρωση των καθαρισμών των δασικών δρόμων στους πυρήνες αλλά και στην περιφερειακή ζώνη και τη δημιουργία αντιπυρικών όπως προβλέπεται. 
  • Επισκευές και συντήρηση σε κρίσιμες υποδομές όπως το Φράγμα της Λύρας και πρόβλεψη για ύπαρξη νερού στα δύο βασικά φράγματα της περιοχής, Λύρας και Προβατώνα. 
  • Προμήθεια υδροφόρων οχημάτων 4Χ4 από τους ΟΤΑ ή την τοπική Μονάδα Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών για την υποστήριξη υδροληψίας των οχημάτων του ΠΣ. 

Τέλος, ως κορωνίδα όλων των μέτρων που προτείνονται, υπογραμμίζεται η ανάγκη άμεσης έγκρισης του Προεδρικού Διατάγματος για το Εθνικό Πάρκο, εκκρεμότητα που υπάρχει ήδη από το 2006, όταν δηλαδή ανακηρύχθηκε το Εθνικό Πάρκο Δάσους Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου. Συνοδευτικά προς αυτό είναι απαραίτητη και  η ολοκλήρωση και εφαρμογή με τους κατάλληλους πόρους (ανθρώπους και προσωπικό) του προβλεπόμενου Σχεδίου Διαχείρισης της προστατευόμενης περιοχής για την επίτευξη και διατήρηση σε καλή οικολογική κατάσταση όλων των σημαντικών στοιχείων του Εθνικού Πάρκου, όπως το δάσος και οι πληθυσμοί ορνιθοπανίδας. Το σχέδιο αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει και δράσεις δασικής διαχείρισης με στόχο την αντιπυρική προστασία σε συντονισμό με τον σχεδιασμό της Δασικής Υπηρεσίας. 

Για περισσότερες πληροφορίες:

Δώρα Σκαρτσή, d.skartsi@wwf.gr
Παναγιώτα Μαραγκού, p.maragou@wwf.gr 

Δημοσιεύτηκε στις 05 August 2022

wwf.gr 

H Πάρνηθα πρασινίζει ξανά

Στις 28 Ιουνίου, συμπληρώθηκαν 5 χρόνια από την πυρκαγιά στην Πάρνηθα. Μια πυρκαγιά που κατέστρεψε 36.000 στρέμματα δάσους, μετατρέποντας μέσα σε λίγες ημέρες ένα φυσικό παράδεισο σε κρανίου τόπο.

Η θλιβερή επέτειος των 5 ετών δίνει την αφορμή για μια βόλτα 
στο Εθνικό Πάρκο της Πάρνηθας.

Σε αυτά τα πέντε χρόνια συνέβησαν πολλά. Οντας σε καλύτερες οικονομικά εποχές, πολιτεία, ιδιώτες και χιλιάδες εθελοντές προσέγγισαν με αγάπη την Πάρνηθα, δώρισαν εξοπλισμό, προσέφεραν εργασία, βοήθησαν στην περιφρούρηση των περιοχών που γλίτωσαν και στην αναδημιουργία της βλάστησης στις περιοχές που κάηκαν.

Πολλοί Αθηναίοι επισκέφθηκαν την Πάρνηθα και το Τατόι για πρώτη φορά, ανακάλυψαν τις ομορφιές της που επέστρεψαν. Δυστυχώς, όμως, η αυξανόμενη δημοτικότητα της Πάρνηθας δεν φαίνεται να έχει συνοδευτεί από μια πραγματική αλλαγή νοοτροπίας. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που ακόμα και σήμερα διασχίζουν τα καμένα για να στήσουν στο εναπομείναν δάσος ψησταριές ή αφήνουν τα σκουπίδια τους δίπλα σε υπερχειλισμένους κάδους, αντί να τα μεταφέρουν μαζί τους...

Η θλιβερή επέτειος των 5 ετών δίνει την αφορμή για μια βόλτα στο Εθνικό Πάρκο της Πάρνηθας. Ξεναγός μας, ο πρόεδρος του φορέα διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου, κ. Κώστας Δημόπουλος. «Μετά την πυρκαγιά και τις πρώτες επεμβάσεις για τη συγκράτηση του εδάφους, μια από τις προτεραιότητές μας ήταν να επαναδημιουργήσουμε το φυτώριο της Αγίας Τριάδας που είχε καεί. Μόνο την πρώτη χρονιά έγινε δενδροφύτευση κεφαλληνιακής ελάτης από τη Βυτίνα, έκτοτε οι σπόροι συλλέγονται από την Πάρνηθα, τα δενδρύλλια αναπτύσσονται στο φυτώριό μας, μέσα στο περιβάλλον τους».
Σήμερα στο φυτώριο αναπτύσσονται 300.000 δενδρύλλια κεφαλληνιακής ελάτης, τα οποία στην ηλικία των 3 - 4 ετών μεταφυτεύονται στο βουνό με τη βοήθεια εθελοντών, από τον Οκτώβριο έως τον Φεβρουάριο κάθε χρονιάς. Επισκεπτόμαστε το Βιλιάνι, μια από τις περιοχές που έχουν αναδασωθεί, η συγκεκριμένη μέσα από εκστρατεία του ΣΚΑΪ και της «Καθημερινής».
Με το που διασχίζεις λίγα μέτρα, σε πλημμυρίζουν όμορφες μυρωδιές από τα δεκάδες διαφορετικά λουλούδια που έχουν φυτρώσει στην πλαγιά. «Η Πάρνηθα έχει περίπου χίλια είδη χλωρίδας, είναι ένας φυσικός παράδεισος» λέει ο κ. Δημόπουλος. Το βλέμμα στέκεται στα δεκάδες καμένα δέντρα, ακόμα όρθια. Γιατί δεν απομακρύνθηκαν; «Ήταν μια πολιτική απόφαση. Επιστημονικά όμως ήταν λάθος, τα καμένα δέντρα είναι εστίες μόλυνσης του υγιούς δάσους, καθώς συγκεντρώνουν έντομα, αλλά και εστίες πυρκαγιάς. Τώρα δεν μπορεί να γίνει τίποτα, γιατί αν μπουν μηχανήματα στο δάσος θα καταστρέψουν τα δενδρύλλια που φυτεύθηκαν με τις αναδασώσεις».

Πάνω από 1.000 ελάφια

Τη συζήτηση διακόπτει το πέρασμα, σε κοντινή απόσταση, ενός ελαφιού. «Ο πληθυσμός τους έχει αυξηθεί, σήμερα ξεπερνούν τα 1.000 όταν την περίοδο της φωτιάς ήταν περί τα 700. Ο υπερπληθυσμός τους είναι πρόβλημα, τα κάνει πιο ευπαθή σε αρρώστιες. Γι’ αυτό το δασαρχείο μελετά την αιχμαλωσία ενός αριθμού κόκκινων ελαφιών και τη μεταφορά τους σε άλλες περιοχές, λ.χ. στην Πίνδο, προκειμένου να δημιουργηθεί και εκεί ένας νέος πληθυσμός».
Όσο και αν ακούγεται παράξενο, η καταστροφή ήταν μια αφορμή για πολλούς Αθηναίους να γνωρίσουν την Πάρνηθα. «Τον τελευταίο χρόνο, ίσως και λόγω κρίσης, οι επισκέπτες έχουν αυξηθεί κατακόρυφα. Δεν το περιμέναμε και πλέον είναι απόλυτη ανάγκη να μελετήσουμε πώς θα διαχειριστούμε τόσο κόσμο. Την Πρωτομαγιά έγινε πραγματική... μάχη, βούλιαξε ο τόπος! Και όμως, παρά την καταστροφή, ο κόσμος δεν έχει μάθει ακόμα βασικά πράγματα. Ξέρετε πόσοι έρχονται με τις ψησταριές μέσα στην καρδιά του δάσους, ακόμα και με 6 - 7 μποφόρ; Κοινή λογική είναι, δεν έπρεπε να τους κυνηγάμε. Επίσης, με λύπη μου το λέω, έχουν αυξηθεί όσοι έρχονται και εγκαταλείπουν σκύλους στο βουνό. Οσοι επιζήσουν μαζεύονται σε αγέλες και γίνονται επικίνδυνοι».
Η κρίση έχει επηρεάσει αναμφίβολα όλους τους φορείς διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών, ακόμα και της Πάρνηθας, που είναι από τους πιο «προνομιακούς» από πλευράς προσωπικού και εξοπλισμού. «Για παράδειγμα, το τελευταίο διάστημα έχουμε πρόβλημα με τον ανεφοδιασμό των οχημάτων, οι βενζινοπώλες ζητούν μετρητά, αλλά το Δημόσιο έχει άλλες διαδικασίες. Οι πόροι μας είναι μετρημένοι. Ας ελπίσουμε ότι όλα θα πάνε καλά, με τη βοήθεια της πυροσβεστικής και των εθελοντών».
Του Γιωργου Λιαλιου για την καθημερινη
φωτογραφία από το http://felleas.wordpress.com

Πηγή: Καλά Νέα

Σύνδεσμος στην Πηγή...
schizas.com

Εκδρομή και δωρεάν οικοξεναγήσεις στο Δέλτα Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονα

Το Εθνικό Πάρκο στην περιοχή της Θεσσαλονίκης δεν το γνωρίζουμε όλοι. Ειδικά όσοι κατοικούμε στη νότια Ελλάδα. 

Επειδή όμως πάντα δίνονται ευκαιρίες να ταξιδέψουμε, να δούμε και να απολαύσουμε την ομορφιά της φύσης, καλό είναι να μάθουμε ότι υπάρχει ο Φορέας Διαχείρισης Δέλτα Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονα, ο οποίος μας δίνει τη δυνατότητα να γνωρίσουμε το Εθνικό Πάρκο συμμετέχοντας στις δωρεάν μηνιαίες οικοξεναγήσεις που διοργανώνει σε συνεργασία με το Δήμο Εχεδώρου.  

Το Εθνικό Πάρκο περιλαμβάνει τα Δέλτα των ποταμών Αξιός και Αλιάκμονας, τις εκβολές του Γαλλικού και του Λουδία ποταμού και τη λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου, τον υγρότοπο της Νέας Αγαθούπολης και την Αλυκή Κίτρους. 

Πρόκειται για μια περιοχή απαράμιλλης ομορφιάς, όπου βρίσκουν καταφύγιο περισσότερα από 270 είδη πουλιών, ανάμεσα τους σπάνια και απειλούμενα, όπως η αβοκέτα, η χαλκόκοτα, η λαγγόνα, ο αργυροπελεκάνος και ο μελανοκέφαλος γλάρος, ενώ στο παρόχθιο δάσος του Αξιού υπάρχει μία από τις σπουδαιότερες αποικίες φωλιάσματος ερωδιών στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη.

Οι δωρεάν ξεναγήσεις στην περιοχή θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 28 Νοεμβρίου και την Κυριακή 19 Δεκεμβρίου.

Το ραντεβού για τις ξεναγήσεις, που θα γίνονται με μίνι μπας, θα δίνεται στις 10 το πρωί, στο Δικαστικό Μέγαρο Θεσσαλονίκης και η επιστροφή θα είναι περίπου στις 2:30 – 3:00. Οι διαδρομές θα καθορίζονται ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Επειδή ο αριθμός των θέσεων είναι περιορισμένος, πρέπει έγκαιρα να δηλωθούν οι συμμετοχές.

Τα παιδιά θα πρέπει να είναι ηλικίας τουλάχιστον πέντε ετών προκειμένου να μπορούν να συμμετέχουν στις ξεναγήσεις.

­ 

Οδηγίες για τους επισκέπτες

Παρακαλούμε διαβάστε τις παρακάτω οδηγίες για τη συμμετοχή σας:

- Οι επισκέπτες θα πρέπει να φορούν άνετα ρούχα και παπούτσια, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες π.χ. καπέλο για τον ήλιο, μπότες σε περίπτωση βροχής.

- Θα πρέπει να έχουν μαζί τους νερό και, όσοι επιθυμούν, κάποιο ελαφρύ κολατσιό.

- Σε περίπτωση ακύρωσης της συμμετοχής σας παρακαλείστε να ειδοποιήσετε κατά το δυνατόν τουλάχιστον τρεις μέρες πριν από την ημερομηνία της ξενάγησης, προκειμένου να έχουν την ευκαιρία να συμμετάσχουν άλλοι επισκέπτες.

Πληροφορίες: επικοινωνήστε με τις κ. Κορίνα Μπέμπη, Λία Παπαδράγκα ή κάντε κλικ στο www. axiosdelta.gr.

Συγγραφέας άρθρου: Σοφία Κωστάρα

Βοτανικό Πάρκο Κρήτης

Ένα ψυχαγωγικό, εκπαιδευτικό και περιπατητικό πάρκο, το Βοτανικό Πάρκο Κρήτης, βρίσκεται μόλις 15 χιλιόμετρα έξω από την πόλη των Χανίων, στους πρόποδες των Λευκών Ορέων.
Ανακαλύψαμε την ύπαρξή του εντελώς τυχαία από τις ενημερωτικές πινακίδες σε έναν δρόμο που οδηγούσε στο οροπέδιο του Ομαλού και θελήσαμε να το επισκεφτούμε.

Όπως μας ενημέρωσε ο ευγενέστατος νεαρός γεωπόνος που ήταν ένας από τους ιδρυτές, το Πάρκο έχει δημιουργηθεί σε μια ιδιωτική έκταση διακοσίων περίπου στρεμμάτων και είναι φτιαγμένο με ιδιωτική πρωτοβουλία. Αν και είχε καταστραφεί στις πυρκαγιές του 2003, σε σύντομο χρονικό διάστημα κατάφεραν να το φτιάξουν από την αρχή και έφτασε να θεωρείται μοναδικό στο είδος του σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Μπαίνοντας στο πάρκο διακρίναμε δυο όμορφα πετρόκτιστα κτίσματα που αποτελούσαν τον χώρο υποδοχής του κοινού και ενημέρωσης των τουριστών. Όλα ήταν πολύ όμορφα, καθαρά και περιποιημένα. Ξεναγοί παραλάμβαναν ομάδες τουριστών, κυρίων ξένων και τους ξεναγούσαν σε ένα κατάλληλο διαμορφωμένο «παράδεισο» μέσα από κατάλληλα διαμορφωμένα μονοπάτια. Το προσωπικό προσέφερε σκουρόχρωμες ομπρέλες αλλά και δροσερό νερό στους περιπατητές του πάρκου προκειμένου να προσφέρουν λίγη δροσιά κατά την περιήγησή τους στην κατάφυτη έκταση.
Ένα ακόμα κτήριο ειδικά διαμορφωμένο, αποτελούσε το εστιατόριο του Βοτανικού πάρκου. Στο εστιατόριο αλλά και την καφετέρια του Πάρκου δεν υπάρχουν τυποποιημένα προϊόντα του εμπορίου. Ότι σερβίρεται στους τουρίστες παράγεται από την πλούσια κρητική γη. Φρεσκοστυμμένες πορτοκαλάδες από τα πορτοκάλια που παράγονται στην περιοχή αλλά και μια πλούσια ποικιλία αρωματικών τσαγιών από τα βότανα του πάρκου. Τα πεντανόστιμα φαγητά του εστιατορίου μαγειρεμένα πάντα σε ξυλόφουρνους, με παραδοσιακές συνταγές, ικανοποιούν και τον πιο απαιτητικό πελάτη καθώς όλα τα υλικά λαχανικά, κρέατα, χόρτα, όσπρια, κηπευτικά, τυριά, βότανα και αρωματικά, καλλιεργούνται και παράγονται στη περιοχή και είναι πάντα ολόφρεσκα αλλά προπάντων υγιεινά.
Η θέα από ψηλά είναι υπέροχη! Μπορεί κανείς να διακρίνει τις κατάφυτες πλαγιές που είναι γεμάτες από οπωροφόρα, κηπευτικά αλλά και εξωτικά δέντρα και θάμνους και φυτά που έχουν φέρει οι ιδιοκτήτες από όλα τα μέρη του κόσμου.
Με 4 μόνο ευρώ είσοδο κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να θαυμάσει την απίστευτη ποικιλία από εκατοντάδες ανθοφόρα και καλλωπιστικά φυτά, καρποφόρα δέντρα, φαρμακευτικά και αρωματικά φυτά καθώς και βότανα. Ενημερωτικές πινακίδες μπροστά από κάθε φυτό ονοματίζουν το φυτό και την χώρα προέλευσής του. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ποικιλία των εξωτικών φυτών, ενώ μια μικρή τεχνητή λίμνη στο μέσον περίπου της διαδρομής ξεκουράζει τους περιηγητές. Ένας μικρός ζωολογικός κήπος με ελάφια, στρουθοκάμηλους, αγριογούρουνα και αγριοκάτσικα ενθουσιάζει τους νεαρούς επισκέπτες.
Η διαδρομή ενός περίπου χιλιομέτρου διαρκεί μια περίπου ώρα και είναι μια πραγματική όαση για όλες τις αισθήσεις. Το τετέρισμα των τζιτζικιών αποτελεί μια πραγματικά αρμονική μελωδία και απαραίτητη συνοδεία σε όλη την διαδρομή. Ένα πλήθος πουλιών ξεπετάγεται μέσα από τα φυλλώματα των θάμνων και ξαφνιάζουν ευχάριστα τους επισκέπτες. Το κελάηδημα των κοτσυφιών, των καρδερίνων, των φλώρων, αλλά και πολλών άλλων ωδικών πουλιών αποτελεί μα μοναδική συναυλία που όμοιά της συναντάει σπάνια συναντάει κανείς. Όποιος σηκώσει το βλέμμα στον ουρανό θα θαυμάσει χωρίς άλλο τους περήφανους αετούς που βρίσκουν καταφύγιο στα γύρω ορεινά και πραγματοποιούν χαμηλές πτήσεις πάνω από το πάρκο που τους προσφέρει ασφάλεια μιας και η περιοχή είναι προστατευμένη και αποτελεί ένα καταφύγιο για πλήθος ζωντανών οργανισμών.
Από όσο μας ενημέρωσε ο νεαρός ιδιοκτήτης και μάλιστα διέκρινα και ένα παράπονο στην φωνή του, το 90% των επισκεπτών είναι ξένοι τουρίστες ενώ σπάνιοι είναι οι έλληνες επισκέπτες του Πάρκου που φαίνεται πως δεν έχουν κατανοήσει την αξία ενός τέτοιου εγχειρήματος στην περιοχή.
Ελπίζω πως σιγά σιγά αρχίζουμε και εμείς να ευαισθητοποιούμαστε και να αναγνωρίζουμε τέτοιες αξιόλογες προσπάθειες και αξίζει πραγματικά να στηρίξουμε μια τέτοια ιδιωτική πρωτοβουλία.

Γεωργία Νικητέα, EcoView.gr

ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ: Η ζωή εκεί …. είναι δύσκολη …!!!!

Ένας από τους μεγαλύτερους και σημαντικότερος υγροτόπους της Ευρώπης, με ανεξάντλητο φυσικό πλούτο, ένας τόπος που θα μπορούσε να αποτελεί επίγειο παράδεισο, κινδυνεύει ανά πάσα στιγμή να μετατραπεί σε κόλαση εξ αιτίας των διάφορων ανθρώπινων δραστηριοτήτων και επεμβάσεων, που είναι ασυμβίβαστες με την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Και τι δεν είδαμε…., στο υλικό που προβλήθηκε κατά την ημερίδα που διοργάνωσε η Νομαρχιακή αυτοδιοίκηση Άρτας σε συνεργασία με το φορέα διαχείρισης Αμβρακικού, με αφορμή την παγκόσμια ημέρα υδροβιότοπων που τιμάται κάθε χρόνο στις 2 Φεβρουαρίου. Φωτογραφίες σοκαρίστηκες συνέθεταν μια «εφιαλτική» εικόνα που επικρατεί σε μια προστατευμένη, κατά τα αλλά… περιοχή διεθνούς οικολογικής άξιας, όπως ο Αμβρακικός κόλπος, ο οποίος έχει συμπεριληφθεί στους 11 ελληνικούς υγροτόπους διεθνούς σημασίας που προστατεύονται από τη Σύμβαση Ramsar και χαρακτηρίζεται ως εθνικό πάρκο.

Σωροί από πλαστικά άδεια δοχεία φυτοφαρμάκων, χώροι ανεξέλικτης διάθεσης οικιακών απορριμμάτων, εναπόθεση παραπροϊόντων κτηνοτροφικής προέλευσης, υπολείμματα σφαγείων, νεκρά ζώα που χάθηκαν κατά την εκτροφή, αυθαίρετα κτίσματα , κτηνοτροφικές μονάδες, υλοτομημένες μπαζωμένες εκτάσεις με κατασκευές για κάθε λογής δραστηριότητα, καύση απορριμμάτων, λαθροθήρες καμουφλαρισμένοι εν δράση…, παράνομοι αλιείς, αυτοσχέδιες κατασκευές που φυλάσσονται μικρά παράνομα σκάφη, νεκροί αργυροπελεκάνοι παγιδευμένοι σε πρόχειρες συρμάτινες κατασκευές που έστησαν αλιείς για να εμποδίσουν άλλους παράνομους αλιείς να ρίξουν δίχτυα, θαλάσσιες χελώνες νεκρές, άλλες εικόνες που φανέρωναν ότι η λαθροθήρες ψαράδες δεν είναι μεμονωμένο γεγονός… αλλά ότι η παράνομη αλιεία έχει πάρει διάστασης ανεξέλεγκτες, νεκρά ψάρια και όλα αυτά μέσα στον πύρινα του εθνικού πάρκου, εικόνες που φανέρωναν ότι η ζωή εκεί …. είναι δύσκολη …

Σ' αυτά έρχονται να προστεθούν και άλλες πληγές που δεν είναι απαραίτητες φωτογραφίες …οι δεξαμενές καυσίμων, οι ανεξέλεγκτες χωματερές, η ρύπανση των ποταμών που καταλήγει στον κόλπο, τα αστικά και βιομηχανικά λύματα αλλά και οργανικές ενώσεις από λιπάσματα και χημικά που χρησιμοποιούνται στη γεωργία, κτηνοτροφικά απόβλητα, χοιροστάσια, σφαγεία, πτηνοτροφεία.

Οι μονάδες υδατοκαλλιέργειας που λειτουργούν χωρίς να έχει προβλεφθεί ένας ευρύτερος χωροταξικός σχεδιασμός, ο οποίος να βασίζεται στις αρχές της περιβαλλοντικής ευφορίας και της βιώσιμης ανάπτυξης, το μπάζωμα του στομίου.Ο Αμβρακικός Κόλπος, έκτασης 405 τετρ. χιλ., αποτελεί ουσιαστικά μία εσωτερική θάλασσα που επικοινωνεί με το Ιόνιο Πέλαγος μέσω ενός στενού δίαυλου, το Άκτιο. Περιβάλλεται από 20 λιμνοθάλασσες, συνολικής έκτασης 70 τετρ. χιλιομέτρων. ,οι οποίες χαρακτηρίζονται από μεγάλη βιολογική παραγωγικότητα, λειτουργούν ως φυσικά εκτροφεία ψαριών και καρκινοειδών που αποτελούν τροφή για πολλά είδη πτηνών και άλλων οργανισμών. Επιπλέον, συνθέτουν μία από τις βασικές οικονομικές δραστηριότητες της περιοχής που είναι η αλιεία.

Ο Αμβρακικός είναι από τις πιο πλούσιες σε είδη πουλιών περιοχές στην Ελλάδα. Σήμερα έχει 294 καταγραμμένα είδη συνολικού πληθυσμού άνω των 100.000 εκ των οποίων τα 101 είδη είναι σπάνια ή απειλούμενα και απαντώνται πλέον σε ελάχιστους ευρωπαϊκούς υδροβιότοπους. Τα πιο γνωστά είναι ο αργυροπελεκάνος, η λαγγόνα, ο ήταυρος, η βαλτόπαπια, ο κραυγαετός, και ο στικταετός. 

Έχει πλούσια βλάστηση με εκτεταμένους καλαμιώνες, αρμυρήθρες, βούρλα, παραποτάμια είδη κλπ .. Στην περιοχή εντοπίζονται ακόμα 33 είδη ψαριών, 15 από τα οποία αλιεύονται λαβράκια, κέφαλοι, γαρίδες, χέλια κλπ. Το Εθνικό Πάρκο, το οποίο περιλαμβάνει σύνθετα οικοσυστήματα και φιλοξενεί τον μεγαλύτερο καλαμιώνα των Βαλκανίων, έχει έκταση 1.300 τετραγωνικά χιλιόμετρα περίπου και καλύπτει εκτάσεις από τους νομούς, Πρέβεζας, Άρτας και Αιτωλοακαρνανίας.

Από τα ερπετά χαρακτηριστικά είναι η θαλάσσια χελώνα Caretta caretta, οι νεροχελώνες και τα νερόφιδα. Από θαλάσσια θηλαστικά το πιο γνωστό είναι το ρινοδέλφινο. Στις αρχές του 21ου αιώνα έγινε και επανεισαγωγή των νεροβούβαλων.Ο Αμβρακικός Κόλπος, ένα από τα σημαντικότερα και πιο ευαίσθητα οικοσυστήματα στην Ευρώπη, έχει υποστεί σοβαρή υποβάθμιση τις τελευταίες δεκαετίες λόγω αδιαφορίας αμέλειας και άγνοιας.

Φταίμε όλοι εμείς που ζούμε γύρω του! Το μέγεθος της καταστροφής πρέπει να μας προβληματίσει, να γίνει συνείδηση ότι η ευαισθητοποίηση, για προστασία όλων αυτών που ανήκουν σε εμάς και στα παιδία μας, δεν επιβάλλεται με κυρώσεις, ούτε επαφίεται σε σωτήρες, αλλά αποκτάτε με ενημέρωση και γνώση.

Tου Δρ. Γιώργου Ζάκα,Βιολόγου Ιχθυολόγου 

Αναρτήθηκε από epirusgate.blogspot.com στις 10:35 μ.μ. Τετάρτη, 03 Φεβρουαρίου 2010

Πίνδος: Απειλείται το εθνικό πάρκο

Σοβαρές αντιδράσεις οικολογικών οργανώσεων και χωριών της περιοχής έχουν ξεσηκώσει τα σχέδια για την εκτροπή του Αώου και τη μεταφορά 70 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού από το Εθνικό Πάρκο της Β. Πίνδου προς την λίμνη των Ιωαννίνων.

TV Χωρίς Σύνορα - Αποστολή με email Όλα τα πεδία υποχρεωτικά
E-mail παραλήπτη:
E-mail ή όνομα αποστολέα (λατινικά):
Κωδικός αποστολής [όπως εμφανίζεται - Νέα εικόνα]
TVXS.gr Project Πίνδος: Απειλείται το εθνικό πάρκο http://www.tvxs.gr/v25352
Κλείσιμο

Το ζήτημα της εκτροπής του ποταμού Αώου δεν είναι καινούργιο, καθώς οι προσπάθειες να απομυζηθούν οι υδάτινοι πόροι του ξεκινούν από το 1981 και θέτουν σε μεγάλο κίνδυνο την οικολογική ισορροπία της περιοχής.

Ο Φορέας Διαχείρισης της περιοχής κλήθηκε τον Οκτώβριο να γνωμοδοτήσει επί της προκαταρκτικής περιβαλλοντικής εκτίμησης και αξιολόγησης του έργου που σχεδιάζεται εντός του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου, ύστερα από πρόταση της ΔΕΗ Ανανεώσιμες, τον Ιούλιο. Μια θετική γνωμοδότηση, σύμφωνα με τις οργανώσεις WWF, «Καλλιστώ», Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης, Πίνδος Περιβαλλοντική και «Αρκτούρος», θα ανοίξει τον δρόμο για την υλοποίηση ενός καταστροφικού για την περιοχή έργου που αντιτίθεται στις αρχές της αειφορίας.  

Ο εμπλουτισμός της λίμνης Παμβώτιδας είναι ο λόγος για την εκτροπή. Τα ύδατα της λίμνης έχουν υποβαθμισθεί τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά λόγω της απορροής αστικών και βιοτεχνικών λυμάτων από τις κτηνοτροφικές και γεωργικές δραστηριότητες.

Έτσι, τα σχέδια περιλαμβάνουν τη μεταφορά 70 εκατ. κυβικών μέτρων νερού από την κοίτη του ποταμού Αώου στην περιοχή της Βοβούσας που βρίσκεται σε υψόμετρο 1.020. Οι ποσότητες θα οδηγούνται μέσω αγωγού με άντληση προς τον ταμιευτήρα της ΔΕΗ, τη Λίμνη Πηγών Αώου, στα 1.350 μέτρα, και από εκεί θα αποδίδονται σταθερά προς την πόλη των Ιωαννίνων. Επίσης, προβλέπεται η κατασκευή δύο υδροηλεκτρικών σταθμών που θα βρίσκονται στην διαδρομή προς τα Ιωάννινα, συνολικής ισχύος 8,8 ΜW. Επιπλέον, εξετάζεται και ανάπτυξη έργων στον ποταμό Καλαμά.  

Με το έργο «εμπλουτισμού» αφενός υποθάλπεται το περιβαλλοντικό έγκλημα στη λίμνη Παμβώτιδα, και αφετέρου δημιουργούνται φράγματα εκεί όπου σύμφωνα με το νομικό καθεστώς του Πάρκου της Βόρειας Πίνδου ζώνη ΙΙ, απαγορεύονται τέτοιες δραστηριότητες διότι η περιοχή έχει ορισθεί ως ζώνη προστασίας οικοτόπων και ειδών.

Η ευρωπαϊκή οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα ορίζει ότι η διαχείριση των υδάτων θα πρέπει να γίνεται σε επίπεδο λεκάνης απορροής ποταμού με παροχή προστασίας στα υδάτινα και χερσαία οικοσυστήματα. Επίσης, κάθε σχέδιο που έχει επιπτώσεις στους υδάτινους πόρους θα πρέπει να υπακούει στα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής.  

Με ανακοίνωσή της, η υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Τίνα Μπιρμπίλη εκφράζει την πλήρη αντίθεσή της «στο σχέδιο, που είχε προτείνει η ΔΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ Α.Ε. τον περασμένο Ιούλιο, και το οποίο προβλέπει την άντληση υδάτων από τον ποταμό Αώο, για την κατασκευή δυο υδροηλεκτρικών σταθμών, και τη διοχέτευσή τους στη Λίμνη Παμβώτιδα». Παράλληλα, επισήμανε ότι θα γίνουν από πλευράς υπουργείου όλες οι απαραίτητες ενέργειες για την απόσυρση της πρότασης.

Ομάδα TVXS