Showing posts with label Αρχαιολογικοί Χώροι. Show all posts
Showing posts with label Αρχαιολογικοί Χώροι. Show all posts

Sunday, 7 August 2011

Προορισμοί... ζωής Παρθενώνας και Σαντορίνη
The Smithsonian Life List: 43 Places to See Before You Die

Στη λίστα με τις 43 καλύτερες ταξιδιωτικές προτάσεις που δημοσίευσε το αμερικανικό περιοδικό Smithsonian συγκαταλέγονται ο Παρθενώνας και η Σαντορίνη.

The Smithsonian Life List: 43 Places to See Before You Die

Σύμφωνα με το άρθρο, που φέρει τον τίτλο "43 τόποι που πρέπει να δεις πριν πεθάνεις", οι λάτρεις των ταξιδιών και της περιπέτειας δεν θα πρέπει να χάσουν προορισμούς, όπως οι Πυραμίδες της Γκίζας, η Έφεσος, η Κόστα Ρίκα, τα Νησιά Γκαλαμπάγκος, το Μάτσου Πίτσου, αλλά και ο Παρθενώνας και η Σαντορίνη.

The Parthenon’s Old World Order

Για τον Παρθενώνα, τον Ναό της Αθηνάς, που στέκεται αγέρωχος για περισσότερα από 2.400 χρόνια, το περιοδικό δημοσιεύει αρκετές πληροφορίες, όπως ότι το κτίριο, που αρχικά έφερε ζωντανά χρώματα του κόκκινου, του πράσινου και του μπλε, παρέμενε σχεδόν ανέπαφο έως την πολιορκία του Μοροζίνι το 1687, όταν ανατινάχθηκε από βόμβα των Ενετών, καταστρέφοντας μεγάλο μέρος του.


Το άρθρο αναφέρει, επίσης, την τεράστια προσπάθεια αναστήλωσης, στην οποία έχει προχωρήσει η ελληνική κυβέρνηση, που περιλαμβάνει ακόμα και τη χρήση μαρμάρων από το λατομείο εξόρυξης του αρχαίου υλικού.
Φυσικά, δεν παραλείπει την αναφορά στα Μάρμαρα του Παρθενώνα, αυτά που αφαίρεσε ο Άγγλος Λόρδος Έλγιν από το μνημείο μεταξύ 1801 και 1803, πουλώντας τα στο Βρετανικό Μουσείο, όπου παραμένουν έως σήμερα.
Μιλάει για τον αρχιτέκτονα Μπερνάρ Τσουμί, έναν από τους σχεδιαστές του Νέου Μουσείου Ακρόπολης και της αίθουσας του Παρθενώνα, όπου βρίσκονται όλα τα γλυπτά του μνημείου, που σώζονται στην Αθήνα.
Αναφέρει μάλιστα και δήλωση, που έκανε πρόσφατα ο ίδιος, σύμφωνα την οποία ελπίδα του είναι η επανένωση των Μαρμάρων σε ένα ενιαίο μέρος, ώστε ο κόσμος να μπορεί να μάθει όλη την ιστορία.

«Η Σαντορίνη σου κόβει την ανάσα»

Archaeology and Relaxation in Santorini

«Η μοναδική γεωγραφία και η άγρια ομορφιά του είναι ικανά στοιχεία για να ξεσηκώσουν ακόμα και τον πιο απαιτητικό επισκέπτη, ενώ η θέα στον βαθύ κόλπο της, που σχηματίστηκε από την έκρηξη του ηφαιστείου πριν από περίπου 3.600 χρόνια, σου κόβει την ανάσα» αναφέρει το περιοδικό.


Το άρθρο κάνει λόγο και για την καταπληκτική κουζίνα του νησιού, μνημονεύοντας τα τοματίνια, τη φάβα, τις καρυδόπιτες, το γιαούρτι με μέλι και -κυρίως- το μοναδικό κρασί που παράγουν τα ηφαιστειογενή εδάφη του. Όσο για τις παρθένες παραλίες της Σαντορίνης, μόνο καλά λόγια έχει να πει.
Δίνει, ωστόσο, δύο συμβουλές για τις μαύρες αμμουδιές, που απορροφούν τη θερμότητα του ήλιου: χοντρές πετσέτες και, φυσικά, σανδάλια.

Wednesday, 3 August 2011

Αναβάθμιση της Ακαδημίας Πλάτωνος
Platonic Academy

Ζητούμενο η ανάδειξη των αρχαιοτήτων και η δημιουργία πάρκου για το κοινό

Βόλτα παρέα με τον Πλάτωνα

Ο αρχαιολογικός χώρος της Ακαδημίας Πλάτωνος
σε αεροφωτογραφία

Platonic Academy

«Αν είχαμε εμείς την Ακαδημία Πλάτωνος, θα είχαμε βγάλει ένα σωρό λεφτά». Σχόλια σαν αυτό, ακούει στα ταξίδια του ο υπουργός Πολιτισμού κ. Παύλος Γερουλάνος, όπως ομολόγησε ο ίδιος χθες στο πλαίσιο της συνεδρίασης του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου όπου παραβρέθηκε για λίγο, εν όψει της διακοπής των εργασιών του, ως το τέλος του μήνα, αλλά και με την ευκαιρία της συζήτησης του θέματος για την ενοποίηση τμημάτων του αρχαιολογικού χώρου της Ακαδημίας Πλάτωνος και τη δημιουργία νέων μουσειακών αποθηκών.

Thursday, 19 May 2011

Αρχαιολογικό Μουσείο Βραυρώνας - Το «Μουσείο με τα παιδιά». The Haven of Artemis - Visiting Vravrona (Brauron)

Τα παιδία παίζει

Vravrona and the Temple of Artemis

Ισως γιατί είναι γεμάτο από αυτά: μαρμάρινα κορίτσια του 4ου αιώνα π.Χ. με τρυφερό βλέμμα, πλεξούδες στα μαλλιά και πτυχωτούς χιτώνες -ορισμένα κρατούν ζωάκια στα χέρια τους- σχηματίζουν πομπή προς τη θεά Αρτεμη. Είναι τοποθετημένα στο κέντρο της αίθουσας, χωρίς προστατευτικό γυαλί και μπορείς σχεδόν να τα αγγίξεις! 


Αν και πρόσφατα ανακαινισμένο, σε μια κατάφυτη τοποθεσία, μέσα στον αρχαιολογικό χώρο της Βραυρώνας κι ένα βήμα από τη θάλασσα (που σημαίνει πως προσφέρεται για μια μονοήμερη εκδρομή μετά μπάνιου και ψαροφαγίας), το Μουσείο αυτό παραδόξως δεν είναι ακόμα τόσο γνωστό στους Αθηναίους.
Ολοκαίνουριες προθήκες, φρεσκοβαμμένες αίθουσες και μια νέα εκθεσιακή προσέγγιση που αναδεικνύει τον πολυσχιδή χαρακτήρα της Βραυρωνίας Αρτέμιδος: προστάτιδας του γάμου, της γονιμότητας, των παιδιών, αλλά και με τα βέλη στον ώμο και συντροφιά το ελάφι της. 

Στον πανέμορφο αυτό τόπο βρισκόταν το ιερό της (πρώτο μισό του 5ου αιώνα π.Χ.). Μια μεγαλοπρεπής πομπή ξεκινούσε κάθε πέντε χρόνια από την Ακρόπολη της Αθήνας για να γιορτάσει εδώ τα Βραυρώνια με θυσίες αλλά και αθλητικούς, μουσικούς και ιππικούς αγώνες. Η αρκτία αποτελούσε τη σημαντικότερη λατρευτική εκδήλωση της γιορτής: η Αρτεμις καθοδηγούσε τα κορίτσια για το πέρασμά τους από την παιδική στην εφηβική ηλικία.
Οι γονείς αφιέρωναν τα παιδικά αγάλματα στην Αρτεμη έπειτα από μια αίσια έκβαση γέννας ή έπειτα από ίαση κάποιας αρρώστιας. Μαρμάρινα κεφάλια κοριτσιών, αγαλματίδια καθιστών αγοριών αλλά και τα παιχνίδια τους μαρτυρούν πώς περνούσαν τον ελεύθερο χρόνο τους: με το αρτιάζειν (μονά-ζυγά), με βώλους από πηλό και γυαλί, ζάρια, πλαγγόνες (κούκλες). 
Τα κορίτσια, μαθαίνουμε, χάριζαν τα παιχνίδα τους στις προστάτιδες θεές του γάμου πριν από την ενηλικίωσή τους.
Υπάρχει βέβαια και «Ο κόσμος της γυναίκας»: Χρυσά δαχτυλίδα, περιδέραια, σκουλαρίκια και αρωματοδοχεία επιβεβαιώνουν τη διαχρονική γυναικεία φιλαρέσκεια!

* Μαρκόπουλο Μεσογείων, Βραυρώνα, 22990-27020. 
Τρίτη -Κυριακή: 8.30 π.μ. - 3 μ.μ. 
 
enet

Thursday, 30 September 2010

Στην Πελλάνα η Λελεγία και η αρχαία Λακεδαίμων;

ΓΙΑ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΑΝΑΚΤΟΡΟΥ ΤΟΥ ΜΕΝΕΛΑΟΥ ΚΑΙ ΩΡΑΙΑΣ ΕΛΕΝΗΣ,
ΜΙΛΟΥΝ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΙ.
Tίθεται το ερώτημα, ανατρέπεται η μέχρι τώρα γνωστή Ιστορία;
Εμείς λέμε ίσως ναι, διότι το ενδιαφέρον ενός απόδημου Έλληνα για να παρουσιάσει σε όλο τον κόσμο το γεγονός, η προσφορά ενός Πολιτιστικού Συλλόγου Γυναικών και οι περιγραφές αρχαιολόγου καθηγητή Θεόδωρου Σπυρόπουλου, αποδεικνύουν ότι ανακαλύφθηκε το Ανάκτορο του Μενέλαου και της Ελένης το οποίο βρίσκεται την αρχαία Λακεδαίμονα. Και όλα αυτά παρουσιάζονται μέσα από μια ενέργεια προώθησης των πιο πάνω του απόδημου Έλληνα από την Κολωνία κ. Κωνσταντίνου Σ. Ναλμπάντη.
Είχα διαβάσει τις αρχαιολογικές ανακαλύψεις στον...αθηναϊκό Τύπο για την ανακάλυψη του Ανακτόρου του Μενέλαου και της Ελένης καθώς επίσης και την ανακάλυψη της χαμένης Μητρόπολης των Μινυών, την αρχαία Λακεδαίμονα και η οποία υπήρξε το λίκνο του πρώτου μεγάλου πολιτισμού των Ελλήνων.
Τώρα που ήρθε σε φως, η Λακεδαίμων η Ιερή πόλη της λίμνης καθώς επίσης το ανάκτορο της Ελένης και του Μενελάου, αλλά και την τεράστια πυραμίδα-πρωτεύουσα της αρχαιότατης αυτοκρατορίας των Μινύων, από την οποίαν ξεκίνησαν τα γράμματα και οι τέχνες την Τρίτη π. Χ. χιλιετία, θα γίνει άραγε και πότε προσπάθεια να ξαναγραφεί η παγκόσμια ιστορία; Αφού τώρα πλέον έχει φανεί η μεγάλη ανακάλυψη που αποδεικνύει, ότι οι Έλληνες είναι αυτόχθων φύλο και κατέχουν από την αρχαιότητα το ελληνικό αλφάβητο.
Στο Δήμο Πελλάνας, σε άγνωστη για τους περισσότερους περιοχή του Ταϋγέτου, η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στην επιφάνεια τα σπουδαιότερα ευρήματα του 21ου αιώνα και της νέας χιλιετίας και, ίσως τα πιο σημαντικά ευρήματα σε παγκόσμιο και διαχρονικό επίπεδο(εδώ να τονίσουμε την δικαιολογημένη επιμονή του δραστήριου Δημάρχου Πελλάνας Δημητρίου Ηλία Γομάτου,που διεκδικεί πιστώσεις από το Υπουργείο Πολιτισμού,για την συνέχιση των ανασκαφών και την ανάδειξη των σημαντικών ευρημάτων--ο κύριος Σαμαράς ως υπουργός πολιτισμού δεν είχε επιδείξει ενδιαφέρον).
Στην Πελλάνα λοιπόν ανακαλύφτηκαν το ανάκτορο και οι τάφοι του Μενελάου και της Πανέμορφης Ελένης. Εκεί ήρθε στο φως μία πολιτεία πολύ αρχαιότερη των Μυκηνών, η ανάδυση της οποίας αποδεικνύει τα όσα διδάσκονται για Ινδοευρωπαίους και την Κάθοδο των Δωριέων είναι όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, μυθεύματα και επινοήσεις, και τα περί υιοθέτησης του φοινικικού αλφαβήτου μέχρι από τους Έλληνες.
Ο Νίκος Κυτόπουλος ( Γ. Πολύμερου) αναφέρει, ότι οι τρεις ανακαλύψεις που έγιναν στη χώρα μας κατά τη δεύτερη πεντηκονταετία του 20ου αιώνα,διαλύουν αυτόματα τον Ινδοευρωπαϊκό μύθο ότι οι Έλληνες δεν είναι αυτόχθονες αλλά ετερόχθονες.. Έτσι, πέρασαν πολλά χρόνια άκαρπα με την αποκρυπτογράφηση, αλλά πείστηκαν και οι Ινδοευρωπαϊστές ότι οι άνθρωποι της εποχής του 1500 π.Χ. οπότε εμφανίστηκε η γραμμική Β΄ έγραφαν και μιλούσαν ελληνικά. Και εκεί που διερωτούνται πολλοί σήμερα είναι ότι ενώ διαπιστώθηκε ότι ο όρος αυτός εκπληρώθηκε και μετά την αποκρυπτογράφηση του Δίσκου της Φαιστού μια τέτοια είδηση κυκλοφορεί επί έξι χρόνια και κανένας τύπος, κανένας τηλεπομπός, κανένας κήρυκας δεν το διάδωσε και καμιά χαρμόσυνη καμπάνα δε το εξάγγειλε; Αν βεβαιωθεί οριστικά ύπαρξη ελληνικής γραφής ότι στο χώρο του Αιγαίου οι άνθρωποι μιλούσαν, το 2700 π.Χ. ελληνικά, τότε πρέπει ν΄ αλλάξει η Ιστορία της γραφής, όσο και της Ελλάδας.
Είχα επίσης διαβάσει στον ελληνικό τύπο τις περιγραφές του καθηγητή Θεόδωρου Σπυρόπουλου. Τελευταία ήρθε από την Αθήνα ένας καλός, παλιός μου φίλος από τα πανεπιστημιακά μας χρόνια στη Γερμανία ο Κυριάκος Τσενίδης και μου έφερε ένα πολιτιστικό φυλλάδιο για την Πελλάνα από τον Πολιτιστικό Σύλλογο γυναικών, που περιείχε νέα της Πελλάνας και μία σύντομη περιγραφή από τον Θ. Σπυρόπουλου με την επιθυμία και παράκληση του φίλου μου και για χάρη του να τα παρουσιάσω στα ελληνόφωνα ΜΜΕ του εξωτερικού και σε ελληνόγλωσσες ιστοσελίδες, όπου πράγματι και ευχαρίστως πραγματοποιώ την επιθυμία του..
Η ωραία Ελένη της Σπάρτης έγινε αφορμή ενός αιματηρού και πολύχρονου πολέμου. Σήμερα γίνεται η αιτία για να βρούμε τις χαμένες μας ρίζες. Αυτό που πολλοί διαισθάνονταν και υποστήριζαν εδώ και χρόνια, ότι δηλαδή οι Έλληνες ήταν ο λαός εκείνος ο οποίος έδωσε τα φώτα του πολιτισμού σε Δύση αλλά και Ανατολή, μπορεί πια να αποδειχθεί με επιστημονικά στοιχεία, πέρα από κάθε αμφισβήτηση !
Η αγγλική αρχαιολογική υπηρεσία που ερευνούσε το χώρο για 150 χρόνια είχε εντοπίσει ένα μέρος που λέγεται Μενελάιο, στο οποίο δεν είχε βρεθεί κάτι αξιόλογο που να μπορεί να κάνει γενικώς παραδεκτό το ότι η Σπάρτη αποτελούσε ένα μυκηναϊκό αυτοκρατορικό κέντρο, άρα λοιπόν δεν υπήρξε στη Σπάρτη.
Στην πραγματικότητα, όμως η Σπάρτη, ύφανε το παρελθόν της πάνω στο τιμόνι μιας άλλης πόλης, της Λακεδαίμονος! Η Σπάρτη αργότερα ένωσε ετερόκλητα φυλετικά στοιχεία υπό ένα σιδηρούν πολίτευμα, που είχε ανάγκη να παρουσιαστεί ενοποιητικά μπροστά σε αυτούς τους πληθυσμούς και ταυτόχρονα η ίδια ως μία πόλη απολύτως αυτάρκης. Έτσι, το πρόβλημα της τοποθεσίας του μυκηναϊκού ανακτόρου παρέμεινε άλυτο ως το τέλος του 20ου αιώνα.
Ο λακωνικός πληθυσμός, στη Σπάρτη και ευρύτερα στη Λακωνία, αποτελείται από δύο φύλα: τους Αχαιούς, με επίκεντρο το μυκηναϊκό ανάκτορο, και τους Δωριείς....
Το πρώτο έυρημα βρέθηκε το 1980. η κοινότητα της Πελλάνας είχε μια μικρή πίστωση στη διάθεσή της από το υπουργείο Πολιτισμού. Εκεί μετέβη ο αρχαιολόγος Θεόδωρος Σπυρόπουλος, αν και πριν από αυτόν η περιοχή είχε γίνει αντικείμενο επανειλημμένων επισκέψεων από την αγγλική αρχαιολογική σχολή.
Κοντά στην Πελλάνα υπήρχε μια εκπληκτική πηγή , η οποία σκεπάστηκε με τσιμέντο, όπου οι κάτοικοι είχαν βρει πολλά αρχεία ειδώλια, μικρά αγγεία και άλλα αντικείμενα των οποίων η τύχη αγνοείται...
Ο Σπυρόπουλος αρχικά έκανε μια μικρή τομή κοντά σε αυτόν τον τάφο και έπεσε πάνω σε έναν άλλο εκπληκτικό τάφο, το μεγαλύτερο και καλύτερα λαξεμένο θολωτό όλης της μυκηναϊκής Ελλάδας: Στους τοίχους του έφερε κάποια ιχνογραφήματα, ένα λιοντάρι και ένα γρύπα, σαφή εμβλήματα βασιλικής δυναστείας. Τα ίδια εμβλήματα πιθανότατα βρίσκονταν πάνω από την πύλη του τείχους. Ο τάφος ήταν συλημένος ήδη από αρχαιοτάτων χρόνων, δηλαδή στο 1200 π.Χ., με την καταστροφή του ανακτόρου.... Μετά την ανακάλυψη του μεγαλειώδους θολωτού τάφου, είχε πειστεί ο αρχαιολόγος ότι η τωρινή Πελλάνα έπρεπε να ήταν μία από τις πόλεις του Μενελάου.
ΜΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΕΛΛΑΝΑΣ:
Για την προστασία και ανάδειξη των αρχαιοτήτων της Λακεδαίμονος και για την πολιτιστική αναβάθμιση αγωνίζεται ο Πολιτιστικός Σύλλογος Γυναικών Πελλάνας. Αλήθεια, είναι μία αξιόλογη, αξιέπαινη, αξιοπρόσεχτη και αξιοθαύμαστη εθελοντική δραστηριότητα των γυναικών της Πελλάνας και άξια συγχαρητηρίων.
Χρειαζόμαστε εθελοντικές πρωτοβουλίες για κινητοποίηση των Πελοποννήσιων απανταχού της γης, αλλά κυρίως των τοπικών κοινωνιών, επαγγελματικών, πολιτιστικών φορέων, της τοπικής Αυτοδιοίκησης και δραστήριων και ανήσυχων ανθρώπων, ομάδων πρωτοβουλίας, όπως αυτού του αξιόλογου Πολιτιστικού Συλλόγου γυναικών, για την προώθηση και ανύψωση του πολιτιστικού επιπέδου των περιφερειών μας, ώστε να μπορέσει να αναληφθεί αλληλέγγυα συμμετοχή για την ενημέρωση του λαού για την ωφελιμότητα των τοπικών κοινωνιών από την κοινή δράση και κοινή αλληλεπίδραση για την προώθηση πολιτιστικών δραστηριοτήτων και την προστασία και ανάδειξη των αρχαιοτήτων και των τοπικών αξιών. Η χώρα μας χρειάζεται οπωσδήποτε τον εθελοντισμό, που σημαίνει υποχρέωση απέναντι στην κοινωνία, αλλά μαζί και με την προώθηση του εσωτερικού και εξωτερικού τουρισμού και η Πελλάνα με τις ομορφιές της αξίζει μαζί με τη γύρω περιοχή ιδιαίτερα.
Ασφαλώς με ετούτη την εθελοντική δραστηριοποίηση των Γυναικών για την προστασία και ανάδειξη των αρχαιοτήτων της Πελλάνας θα μπορούσαμε να την συνδυάσουμε μαζί με την προώθηση του οικολογικού, του βουνίσιου και γεωργικού Αγροτουρισμού, διότι όλα τα προγράμματα προώθησης, επιχορήγησης, επένδυσης, υποστηρίζονται από την Ελληνική Νομοθεσία και τα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, (Βασικός κανονισμός: 2052/88 ΕΟΚ και κανόνες εφαρμογής: 4253-4256, βλ. κανονισμό 797/85 ΕΟΚ και Υπουργείου Γεωργίας, π. χ. άρθρο 44 του Ν. 1416/84, περαιτέρω ανάγκη προώθησης του ήπιου τουρισμού, του χειμερινού τουρισμού και του τουρισμού που δεν βιάζει τη φύση.)
Είθε αυτή η αξιόλογη προσπάθεια των γυναικών της Πελλάνας για την ανύψωση του πολιτιστικού επιπέδου της ιδιαίτερης Πατρίδας τους να στεφθεί με επιτυχία και με αισιόδοξες προοπτικές και να αποβεί ως κατευθυντήρια δύναμη για παρόμοιες εθελοντικές πρωτοβουλίες απανταχού της Πατρίδας μας, που τόσο έχουμε ανάγκη.
Η Λακεδαίμων στη Λακωνία – Το ανάκτορο του Μενελάου και της Ωραίας Ελένης
Η ανακάλυψη του Ανάκτορου του Μενελάου και της Ωραίας Ελένης υπήρξε όραμα και επιδίωξη όλων των αρχαιολόγων. Η έρευνα όμως είχε πάρει λανθασμένο δρόμο, αναζητώντας το Ανάκτορό τους στη Σπάρτη και όχι στην πραγματική κοιτίδα του, που σύμφωνα με τον Όμηρο υπήρξε η Λακεδαίμων.
Τα μνημεία της εποχής αυτής έχουν αποκαλυφτεί σε μεγαλύτερη έκταση από τις ανασκαφές του καθηγητού Θ. Σπυρόπουλου. Τα μυκηναϊκά Ανάκτορα κτίστηκαν ακριβώς πάνω από τα Ανάκτορα των Μινυών στο μεσαίο άνδηρο και στη νότια πλαγιά της Ακρόπολης. Το τελευταίο από τα Ανάκτορα αυτά είναι το Ανάκτορο του Μενελάου και της Ωραίας Ελένης, που περιγράφει με λεπτομέρειες η Οδύσσεια, με αφορμή την επίσκεψη του Τηλεμάχου και του Πεισίστρατου στην Λακεδαίμονα λίγο πριν από το τέλος του Μυκηναϊκού κράτους.
* 1. Θολωτός τάφος 2.500 π.Χ.
* 2. Κυκλώπειο τείχος
* 3. Η Κεντρική πύλη
Έχει όμως σωζόμενα θεμέλιά του την τυπική κυκλώπεια δόμηση και τους ορθογώνιους πύργους, στους οποίους προφανώς αναφέρεται ο Λάκων ποιητής Αλκμάν ( 7ος αιώνας π.Χ.) όταν χαρακτηρίζει τη Λακεδαίμονα-Θεράπνη καλλίπυργοι (απόστ. 14 β , (διότι η Λακεδαίμων όταν έπαυσε να είναι διοικητική πρωτεύουσα στα μέσα του 11ου αιώνα π.Χ. μετετράπη σε ιερό χώρο των Λακεδαιμονίων και ονομάστηκε Θεράπνη. Τότε χτίστηκε στο μέσο του Μεγάρου ο αρχαιότερος ελληνικός Ναός προς τιμήν της Ελένης και των Διοσκούρων, στη λατρεία των οποίων οι Λεκεδαιμόνιοι είχαν αναθέσει μεταξύ άλλων και πήλινους δίσκους ενεπίγραφους με τα αρχικά των ονομάτων τους (Ε.Δ). Τότε εξάλλου ιδρύεται και η νέα Δωρική πρωτεύουσα η Σπάρτη που συνέχισε την ιστορία και τον πολιτισμό της Λακεδαίμονος.
* 4. Ο βασιλικός τάφος
Συγκεκριμένα έχουν έλθει στο φως ο πρώτος Βασιλικός Τάφος των Μυκηναίων στη κορυφή της Ακρόπολης και οι τάφοι των ακολούθων των Βασιλέων, που έγιναν πάνω από τα ιερά των Μινυών στην ίδια θέση ( 1600-1500 π.Χ.) Ο μεγάλος τάφος είναι λακκοειδής, όπως εκείνοι των Μυκηνών σκαμμένος στο βράχο και έχει διαστάσεις 3χ4χ5 μέτρα περίπου.
* 5. Ο «Τάφος της Ελένης»
* 6. Από την ανασκαφή του Μινυακού Ανακτόρου
Το ανάκτορο του Μενελάου στη Ν. πλαγιά του λόφου Παλαιόκαστρο αποτελείται από το μεγάλο Μέγαρο διαστάσεων 13,80χ37 μέτρα και ένα τεράστιο συγκρότημα ιερών, αποθηκών, εργαστηρίων και άλλων λειτουργικών χώρων πίσω από το Μέγαρο προς Β που κάλυπτε έκταση 6.000 τ.μ. περίπου.
Οι χώροι αυτοί δεν έχουν ακόμα ανασκαφή στο σύνολό τους. Το επιβλητικό αυτό ανακτορικό συγκρότημα ολοκληρώθηκε στις αρχές του 13ου αιώνα π.Χ. και λίγο μετά περιβλήθηκε με τεράστιο κυκλώπειο τείχος, το οποίο περιέκλειε και το Ανάκτορο και την πόλη και την πηγή ΠΕΛΛΑΝΙΔΑ, σύμφωνα με γνωστή Μυκηναϊκή αμυντική πρακτική, που εξασφάλιζε επάρκεια νερού σε περίπτωση πολιορκίας. Η κύρια Πύλη του τείχους βρισκόταν στη Ν πλευρά και οδηγούσε προς το Μέγαρο, όπως ακριβώς περιγράφεται στην Οδύσσεια. Το τείχος κατεδαφίστηκε στην ιστορική αρχαιότητα ( 4ος αιώνας π.Χ.) και είχε δεχθεί διάφορες επισκευές και αλλαγή χρήσεως (ένα τμήμα του είχε χρησιμοποιηθεί σαν δρόμος).

Αρχαιολογικά ευρήματα
* Σαλτσίερα – Κύκνος των ΠΕ II χρόνων
* Κάνθαρος του 1.700 π.Χ
* Αλάβαστρο του 1.400 π.Χ .
* Ψευδόστομος Αμφορίσκος του 1.250 π.Χ
* Πρωτογεωμετρικός Κρατήρας του 1.050 π.Χ.
* Γεωμετρική Λήκυθος του 950 π.Χ.

Το Μυκηναϊκό κράτος
Τη σπουδαιότητα του Μυκηναϊκού κράτους της Λακεδαίμονος υπογραμμίζουν οι βασιλικοί τάφοι της Πελεκητής, οι μεγαλύτεροι θολωτοί λαξευτοί τάφοι όλης της Μυκηναϊκής Ελλάδος. Σε αυτούς ασφαλώς ετάφησαν και ο Μενέλαος και η Ελένη, δηλαδή στην πραγματική Θεράπνη και όχι στην πολύ μεταγενέστερη Θεράπνη της Σπάρτης, όπου ματαίως επί εκατόν πενήντα (150) χρόνια αναζητούσαν το Ανάκτορό τους και τους τάφους τους οι αρχαιολόγοι !
Στα ιστορικά χρόνια η Λακεδαίμων μετονομάζεται σε Πελλάνα και μεταφέρεται αρχικά στο λόφο Τρυπόρραχη, όπου αποκαλύφτηκαν νεκροταφεία των γεωμετρικών χρόνων και αργότερα στην πεδιάδα νότια από τη σημερινή κωμόπολη.
Τον 2ο αιώνα μ.Χ. την επισκέφτηκε σε ένα από τα πολλά ταξίδια του ο περιηγητής Παυσανίας, ο οποίος ανέφερε δύο μνημεία της, το Ιερό του Ασκληπιού και την Πελλανίδα πηγή, απέφυγε όμως να αναφερθεί στην εντατική λατρεία που ασκούσαν οι κάτοικοι της Πελλάνας και στο Μυκηναϊκό Ανάκτορο και στους Βασιλικούς Τάφους προς τιμήν των Ηρακλειδών, των Διοσκούρων και της Ελένης.

Τι έφεραν σε φως οι πρόσφατες ανακαλύψεις;
Ανακαλύπτοντας όμως το Ανάκτορο του Μενελάου και της Ελένης, ανακάλυψαν οι αρχαιολόγοι και την χαμένη Μητρόπολη των Μινυών, την αρχαία Λακεδαίμονα, η οποία υπήρξε το λίκνο του πρώτου μεγάλου πολιτισμού των Ελλήνων. Μητρόπολη κτισμένη στο μέσον μιας τεράστιας λίμνης που της έδωσε τα επίθετα κοίλη κητώεσσα, κοιτίδα των Αργοναυτών και των τεχνοκρατών του Αρχαίου Κόσμου. Η Μινυακή Λακεδαίμων υπήρξε πρωτεύουσα της Χρυσής Χιλιετίας του Δωρικού Ελληνικού Πολιτισμού ( 2700 – 1700 π.Χ.). Αυτό μαρτυρούν τα μνημεία που ήλθαν μέχρι τώρα στο φως, τα Ανάκτορό της, οι θολωτοί κτιστοί τάφοι των Ηγεμόνων της και τα κυκλικά-θολωτά Ιερά της στην κορυφή της Ακρόπολης, η οποία με τεράστιες επεμβάσεις πήρε το σχήμα μια τρίβαθμης πυραμίδας.
Τα μνημεία της Μινυακής Λακεδαίμονος έχουν κοσμικό-γεωμετρικό προσδιορισμό και ο πολιτισμός της μεταλαμπαδεύτηκε από τους Αργοναύτες στα πέρατα του Αρχαίου Κόσμου.
Στην κατεστραμμένη από τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνος (περί 1700 π.Χ.) Μινυακή Λακεδαίμονα, εγκαταστάθηκαν οι ΑΧΑΙΟΙ και συνέχισαν τον ιστορικό και πολιτιστικό της κύκλο για πεντακόσια ακόμη χρόνια (1700 & 1200 π.Χ.)
Μετά από αυτές τις ανακαλύψεις πρέπει να σπάσουμε τη σιωπή και η ελληνική Πολιτεία έχει την υποχρέωση να εξετάσει περαιτέρω μία τόσο σημαντική πτυχή της ελληνικής ιστορίας. Η πολιτική και ιστορική προπαγάνδα είχαν αποκρύψει την Λακεδαίμονα και τον έξοχο πολιτισμό της που ήλθε πρόσφατα στο φως με τις ανασκαφές των αρχαιολόγων και ευελπιστούμε να γνωστοποιηθεί στο μέλλον, και ότι θα παρακολουθούμε τις εξελίξεις και θα σας ενημερώνουμε για κάθε νεότερη αποκάλυψη από τις περαιτέρω έρευνες και ανασκαφές αλλά και τις δραστήριες επεξηγήσεις των υπευθύνων και εποικοδομητικές προοπτικές όλων των πολιτιστικών δραστηριοτήτων.

Γράφει ο Δημήτριος Ιωάννου

Πηγή Press-gr
Πολλά περισσότερα θα αποκαλυφθούν όταν η Αρχαιολογική υπηρεσία αποφασίσει να ερευνήσει και να ανασκάψει και άλλους οικισμούς πιθανόν και προκατακλυσμιαίους όπως η Λάας.

Περισσότερα για την Γενεαλογία των Λακεδαιμονίων

--
Ανάρτηση: Γρηγόριος Παπαδοθώμακος στο Η Καρυούπολις στήν ιστορία τής Μάνης

Friday, 9 July 2010

Κείμενα, περιγραφές, έργα τέχνης με θέμα την Ιερά Οδό
και τον Ελαιώνα

Από το Ιστορικό Λεύκωμα του Κώστα Φωτεινάκη,
«Χαϊδάρι – Τόπος και Ιστορία»
11
Άποψη της Ακρόπολης από τον Ελαιώνα, 1917, Λάδι σε Μουσαμά, 22,5×33 εκ.
Μηλιάδης Στέλιος (πινακοθήκη της Βουλής)
ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ
Οδός της αρχαιότητας που συνέδεε την Αθήνα με την Ελευσίνα. Είχε μήκος 22 χιλιομέτρων Ξεκινούσε από την Ιερά Πύλη του Κεραμικού και κατέληγε στο ιερό της Ελευσίνας. Από την οδό αυτή περνούσε η πομπή των Ελευσίνιων Μυστηρίων και γι αυτό ονομάστηκε Ιερά Οδός.

Ο περιηγητής Πολέμων και ο Παυσανίας έχουν περιγράψει ότι επί της Ιεράς Οδού υπήρχαν ναοί, βωμοί, αγάλματα θεών, ηρώα, τάφοι και ανδριάντες πολιτών.
Οι ξένοι περιηγητές, λογοτέχνες και χαρτογράφοι περιγράφουν με δέος τον Ελαιώνα της Αθήνας. Η Ιερά Οδός αποτελούσε έως και το 1955 την μοναδική αρτηρία οδικής επικοινωνίας της Αθήνας με την Δυτική Αθήνα και με την Πελοπόννησο.

ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ (απόσπασμα)
Άγγελος Σικελιανός
Από τη νέα πληγή που μ’ άνοιξεν η μοίρα
έμπαιν’ ο ήλιος θαρρούσα στην καρδιά μου
με τόση ορμή, καθώς βασίλευε, όπως
από ραγισματιάν αιφνίδια μπαίνει
το κύμα σε καράβι π’ ολοένα
βουλιάζει… Γιατί εκείνο πια το δείλι
σαν άρρωστος, καιρό, που πρωτοβγαίνει
ν’ αρμέξει ζωή απ’ τον έξω κόσμον, ήμουν
περπατητής μοναχικός στο δρόμο
που ξεκινά από την Αθήνα κι έχει
σημάδι του ιερό την Ελευσίνα.
Τι ήταν για μένα αυτός ο δρόμος πάντα
σα δρόμος της Ψυχής… Φανερωμένος
μεγάλος ποταμός, κυλούσε εδώθε
αργά συρμένα από τα βόδια αμάξια,
γεμάτα αθεμωνιές ή ξύλα, κι άλλα
αμάξια, γοργά που προσπερνούσαν
με τους ανθρώπους μέσα τους σαν ίσκιους…
—————————————————————————-
Ο Αμερικανός συγγραφέας Χένρι Μίλερ γράφει το 1939 επισκεπτόμενος της Ελλάδα:
«Πολλές φορές, ακολουθώντας την Ιερά Οδό από το Δαφνί προς τη θάλασσα, νόμισα πως τρελαίνομαι. (…) Δεν έπρεπε να κυλάμε με αμάξια στην Ιερά οδό, όπως σ’ έναν αυτοκινητόδρομο τούτο είναι μια ιεροσυλία. Έπρεπε να βαδίζουμε, να βαδίζουμε, όπως οι άνθρωποι των αλλοτινών καιρών, και ν’ αφήνουμε όλο μας το είναι να πλημμυρίζει από φως. Δεν βρίσκεται κανείς εδώ σ’ έναν από τους μεγάλους δρόμους της χριστιανοσύνης. Αυτό τον δρόμο τον χάραξαν πόδια παγανιστικά, πόδια ευλαβικά, πορευόμενα προς τη μύηση, προς την Ελευσίνα…». (Φιλολογικές διαδρομές στην Ελλάδα, ΠΑΤΑΚΗΣ).
—————————————————————————-
Τοποσήματα (landmarks) και κομβικά σημεία στο αρχαίο ελληνικό τοπίο
Ο Αλέξανδρος Μποφίλας1, στην ομιλία του με θέμα «Φυτεύσεις και τοποσήματα στην αρχαία Ελλάδα» ανέφερε ότι, σύμφωνα με τη μελέτη του «Ανάδειξη της Ιεράς Οδού από την Αρχαία Αγορά των Αθηνών μέχρι το Ιερό της Δήμητρας και της Κόρης στην Ελευσίνα», προέκυψε ότι οι θέσεις των αρχαίων ναών και άλλων κομβικών στοιχείων υποδομής του δρόμου ακολουθούν συγκεκριμένη διάταξη (!) με ενιαίες αποστάσεις πέντε αρχαίων αττικών σταδίων (924 μ.) μεταξύ τους, η οποία γίνεται αντιληπτή ακόμα και από τα σωζόμενα υπολείμματα. Τα στοιχεία αυτά είναι τα εξής:
Ναός Δήμητρας και Κόρης Αθηνών, Ακρόπολις Αθηνών, Ελευσίνιον, Αρχαία Αγορά, Κεραμεικός (Ιερά Πύλη, Δίπυλον, Κατάληξη Δημοσίου Σήματος, Ναός Αγίας Τριάδας), Κτήμα Χασεκή με Κονάκι και Κρήνη στον χώρο του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ι. Ναός Αγίου Σάββα (θέση Ιερής Συκιάς και Ναού Δήμητρας)/ Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου (θέση Ναού Διός)/ Θέση Τύμβου Kaupert/ Κορυφή Προφήτη Ηλία με Ιερό Ναό/ Μονή Δαφνίου (θέση ναού Απόλλωνος ή Φορβά)/ Ιερόν Αφροδίτης2/ Μαρμάρινος Λίθος στον Λόφο Ηχούς (αρχαίο όριο Αθηνών – Ελευσίνος)/ Μαρμάρινος Λίθος με επιγραφή/ Πύργος – Τύμβος Ασπροπύργου/ Ρωμαϊκή Γέφυρα Ελευσινιακού Κηφισού/ Ιερός Ναός Αγίου Ζαχαρία (πιθανή θέση Ναού Τριπολέμου)/ Ιερόν Δήμητρας και Κόρης/ Αρχαίο Λιμάνι Ελευσίνος.»
Σημειώσεις:
1. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, «ωραίο, φρικτό κι απέριτο τοπίον», ημερίδα. Η έκδοση έγινε από τις ΝΗΣΙΔΕΣ. Ο Αλέξανδρος Μποφίλας σπούδασε Αρχιτεκτονική Τοπίου στο Πολυτεχνείου του Μονάχου. Η ενδιαφέρουσα εισήγησή του στις σελ.109 – 119.
2. Με έντονα γράμματα είναι τα τοποσήματα (landmarks) που βρίσκονται στο Χαϊδάρι.
—————————————————————————-
Ο Φραγκίσκος Σατωμπριάν περιγράφει την Ιερά Οδό, τον Κηφισό και τον Ελαιώνα, 1806
Το 1806 επιβιβάζεται σ΄ ένα εμπορικό πλοίο στην Τεργέστη (Ιταλία) το οποίο πήγαινε στην Σμύρνη (Τουρκία). Συμφωνεί με τον καπετάνιο να τον αποβιβάσει νότια της Πελοποννήσου, στην Μεθώνη, με την προοπτική να συναντήσει το πλοίο, μερικές ημέρες αργότερα, στο Σούνιο έτσι ώστε να συνεχίσει το ταξίδι του για Σμύρνη, Κωνσταντινούπολη, Αγίους Τόπους κ.α.
Ο Σατωμπριάν φτάνει στην Μεθώνη, επισκέπτεται την Τρίπολη, το Άργος, διανυκτερεύει στην Ελευσίνα -προετοιμάζεται ψυχικά και πνευματικά -, για να επισκεφτεί μέσω της Ιερά Οδού την Αθήνα…
Αντιγράφουμε από το Οδοιπορικό του:
«…Τέλος πάντων, η μεγάλη μέρα που μας είδε να μπαίνουμε στην Αθήνα στην Αθήνα, ξημέρωσε. Στις 23 Αυγούστου (1806), στις τρεις το πρωί, είμαστε όλοι επάνω στ΄ άλογά μας. Κι΄ αρχίσαμε να παρελαύνουμε, σιωπηλοί, από την Ιερά Οδό. Πρέπει να βεβαιώσω πως κι΄ ο πιο ευλαβικός από τους μυημένους στα Ελευσίνια Μυστήρια, δε θα ένοιωσε ποτέ τη δική μου συγκίνηση. Όλοι είχαμε φορέσει τα γιορτινά μας, ο γιαννίτσαρος είχε «γυρίσει» τα μέσα – έξω του τουρμπανιού του, και – γεγονός εξαιρετικό – είχε τρίψει και ξυστρίσει τ΄ άλογα. Περάσαμε την κοίτη ενός χείμαρρου, του Σαρανταπόταμου –ίσως νάταν ο Ελευσίνιος Κηφισσός – είδαμε κάποια λείψανα χριστιανικών ναών, χτισμένων ίσως πάνω στον τάφο εκείνου του Ζάρηκα, που ο Απόλλων του είχε διδάξει τη μουσική. Κάποια άλλα ερείπια μας δείχναν σε ποιο σημείο υψωνόνταν τα μνήματα του Εύμολπου και του Ιπποθόντα
Το πρώτο, που χτύπησε τα μάτια μου, ήταν η Ακρόπολη, φωτισμένη από τον ήλιο, που μόλις είχε βγει… Παρουσίαζε ένα συγκεχυμένο σύνολο από τα κιονόκρανα των Προπυλαίων, τις κολώνες του Παρθενώνα, το ναό του Ερεχθείου, τις επάλξεις ενός τείχους φορτωμένου κανόνια, από τα γοτθικά ερείπια των χριστιανών κι΄ από τις καλύβες των Οθωμανών…
…Η Αθήνα υψώνεται μέσα σε μια πεδιάδα, ζωσμένη από μια σειρά βουνών που καταλήγει στην θάλασσα. Από τη θέση, που έβλεπα αυτή την πεδιάδα φαινόταν χωρισμένη σε τρεις ζώνες. Η πρώτη ζώνη … ήταν ακαλλιέργητη και σκεπασμένη ρείκια. Η δεύτερη, είχε χωράφια οργωμένα και νιοθερισμένα. Κι΄ η τρίτη, ήταν ένα μακρύ δάσος από λιόδεντρα, που απλωνόταν κάπως κυκλικά από τις πηγές του Ιλισσού ως τους πρόποδες του Άνχεσμου κι΄ ως το λιμάνι του Φαλήρου. Κυλάει ο Κηφισσός μέσ΄ απ΄ αυτό το δάσος, που γέρικο καθώς είναι, φαίνεται να ξεκινάει από την ελαία, που ξεπετάχτηκε από τη γη με πρόσταγμα της Αθηνάς…
…Μπήκαμε στο ελαιώνα… Σε λίγο είδαμε την κοίτη του Κηφισσού, ανάμεσα σε κορμούς λιόδεντρων, που τον ζώνανε γέρικες ιτιές. Ξεπέζεψα για να χαιρετήσω τον ποταμό και για να πιω από το νερό του, αλλά μόλις βρήκα το νερό, που μου χρειάζονταν σε μια λακουβίτσα, σιμά στην όχθη• όλο τ΄ άλλο νερό το είχαν «στρέψει» για να ποτίζουν τον Ελαιώνα. Πάντα μου άρεσε πολύ να πίνω από το νερό των φημισμένων ποταμών, που μου έλαχε να τους περάσω. Έχω πιεί, λοιπόν από τα νερά του Μισισιπή, του Τάμεση, του Ρήνου, του Πάδου, του Τίβερη, του Ευρώτα, του Κηφισού, του Έρμου…
Βγαίνοντας από τον Ελαιώνα, κι εκεί που θάταν ο εξωτερικός Κεραμεικός, βρήκαμε ένα περιτειχισμένο περιβόλι. Και χρειαστήκαμε ακόμα δρόμο μισής ώρας, για να φτάσουμε στην Αθήνα, διαβαίνοντας μέσα από τ΄ άχυρα των θερισμένων σιταριών. Ένα νεόχτιστο τείχος, που μόλις το είχαν επισκευάσει, και, που έμοιαζε με περιτοίχισμα κήπου, έζωνε την πόλη. Δρασκελίσαμε την πύλη και περάσαμε σε αγροτικά δρομάκια, δροσερά και καθάρια. Κάθε σπίτι, έχει το περιβολάκι του: πορτοκαλιές και συκιές. Ο λαός μου φάνηκε εύθυμος και περίεργος. Δεν είχε καθόλου το σκυθρωπό ύφος, που είχαν οι Μωραϊτες…»
Σατωμπριάν, «Οδοιπορικό στην Ελλάδα», Δωδώνη
—————————————————————————-
Από την Αθήνα στην Ελευσίνα, 1850
Γουσταύος Φλωμπέρ
«Σήμερα, Τετάρτη 25 Δεκεμβρίου, ανήμερα των Χριστουγέννων, ξεκινήσαμε από την Αθήνα στις 9 το πρωί για την Ελευσίνα (Λεψίνα)
Ο δρόμος μας αφήνει δεξιά το δρόμο του Πειραιά και μπαίνει σ΄ έναν ελαιώνα. Ένας ουρανός σταχτοκύανος, βαθύς, φτιαγμένος από παχιά στρώματα το ένα πάνω στο άλλο, με φωτερά γαλάζια ανοίγματα, ξεχώριζε σε μεγάλα κομμάτια ανάμεσα στις γκριζοπράσινες φυλλωσιές των λιόδεντρων. Νερό δίπλα στο δρόμο και στα καλλιεργημένα χωράφια, ανάμεσα στους κορμούς των δένδρων• μικρά ρυάκια περνούν κάτω από γέρικους λιανισμένους κορμούς. Αριστερά ο Βοτανικός Κήπος…»
Γ. Φλωμπέρ, «Το ταξίδι στην Ελλάδα», Ολκός
για περισσότερα

SOS για την αρχαία Ιερά Οδό

Ένα σημαντικό της κομμάτι διέρχεται ένα αναλλοίωτο φυσικό τοπίο εντός των ορίων του Βοτανικού Κήπου Διομήδους στο Χαϊδάρι. Κινδυνεύει, όμως, να καταστραφεί και αυτό λόγω έργων

Στα λιθόστρωτά της πορεύονταν η ιέρεια και οι πιστοί των Ελευσίνιων Μυστηρίων. Αποτελούσε την κύρια οδό επικοινωνίας της αρχαίας Αθήνας με την Πελοπόννησο και την υπόλοιπη Ελλάδα.

Η ανάδειξη της Ιεράς Οδού είναι θέμα προβολής της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και όχι αρχαιολατρίας, επισημαίνει ο Χρ. Καραγιαννόπουλος, αρχαιολόγος και μέλος της Διαρκούς Κίνησης Χαϊδαρίου
Η ανάδειξη της Ιεράς Οδού είναι θέμα προβολής της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και όχι αρχαιολατρίας, επισημαίνει ο Χρ. Καραγιαννόπουλος, αρχαιολόγος και μέλος της Διαρκούς Κίνησης Χαϊδαρίου
Συγκαταλέγεται μεταξύ των αρχαιότερων γνωστών δρόμων παγκοσμίως, σύμφωνα με τους ιστορικούς και τους αρχαιολόγους. Σήμερα, το μεγαλύτερο μέρος της αρχαίας Ιεράς Οδού, θαμμένο και... ξεχασμένο, «ασφυκτιά» κάτω από το «βάρος» της σύγχρονης οικιστικής δόμησης, σε μια διαδρομή σχεδόν παράλληλη με τη σύγχρονη Ιερά Οδό. 

Ωστόσο, ένα σημαντικό κομμάτι της πανάρχαιας οδού, τεσσάρων περίπου χιλιομέτρων, διέρχεται ένα αναλλοίωτο ακόμη φυσικό τοπίο, εντός των ορίων του δήμου Χαϊδαρίου, χωρίς όμως να έχει αναδειχθεί. Απομεινάρια μνημείων, κίονες και αναλήμματα διάσπαρτα ανάμεσα σε θάμνους και πλούσια βλάστηση δίνουν το νοητό στίγμα του αρχαίου δρόμου. 

Τμήμα της αρχαίας Ιεράς Οδού. Η χρήση της για πρώτη φορά υπολογίζεται στην Υστεροελλαδική Περίοδο. Παγιώθηκε στα μέσα του 8ου αιώνα, όταν καθιερώθηκαν τα Ελευσίνια Μυστήρια
Τμήμα της αρχαίας Ιεράς Οδού. Η χρήση της για πρώτη φορά υπολογίζεται στην Υστεροελλαδική Περίοδο. Παγιώθηκε στα μέσα του 8ου αιώνα, όταν καθιερώθηκαν τα Ελευσίνια Μυστήρια
Την αποκάλυψη και ανάδειξη αυτού του τμήματος της αρχαίας Ιεράς Οδού, του δρόμου που ακολουθούσε η πομπή των Μεγάλων Μυστηρίων, οραματίζονται τα μέλη της Διαρκούς Κίνησης Χαϊδαρίου, μίας ομάδας πολιτών με περιβαλλοντική και πολιτιστική δράση.
Σύμφωνα με τον κ. Γιώργο Κόκκινο από τη Διαρκή Κίνηση, η διαδρομή αυτή των 4 χιλιομέτρων εντοπίζεται μέσα στα όρια του Βοτανικού Κήπου Διομήδους, στον χώρο που πραγματοποιούνταν παλαιότερα η Γιορτή του Κρασιού, γύρω από τη Μονή Δαφνίου και στην περιοχή της Αφαίας Σκαραμαγκά προς τη σημερινή λίμνη Κουμουνδούρου (αρχαία λίμνη των Ρειτών).
«Το Χαϊδάρι είναι μια περιοχή που εμφανίζει έντονες αντιφάσεις. Είναι μια υποβαθμισμένη περιοχή της δυτικής Αττικής, που κρύβει όμως πολλούς θησαυρούς.
Ένας τέτοιος απίστευτης αξίας θησαυρός είναι και η αρχαία Ιερά Οδός, που όχι μόνο δεν έχει αναδειχθεί, αλλά κινδυνεύει κιόλας να καταστραφεί, λόγω έργων, όπως είναι η κατασκευή γέφυρας και η διάνοιξη της περιφερειακής λεωφόρου Αιγάλεω.
Υβρις 
Τμήματα της Ιεράς Οδού βλέπουν το φως μετά από αιώνες, αλλά μετά από λίγο τα ξαναθάβουν σιωπηλά. Ο Χένρι Μίλερ είχε αποκαλέσει ύβρι την κάλυψη του πανάρχαιου δρόμου με άσφαλτο για να περνάμε εμείς με τ’ αυτοκίνητά μας. Η ανάδειξη της Ιεράς Οδού είναι θέμα ανάδειξης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και όχι αρχαιολατρίας», τονίζει στο «Εθνος» ο κ. Κόκκινος.
«Η κληρονομιά των προγόνων μας δεν πρέπει να παραμένει άγνωστη στο ευρύ κοινό. Η αρχαία Ιερά Οδός θα πρέπει να αποτελέσει έναν επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο, έναν αρχαιολογικό περίπατο, που θα ενώνει το ιερό της Αφροδίτης με τη λίμνη των Ρειτών, που και αυτή με τη σειρά της αποτελούσε ιερό τόπο, καθώς ήταν αφιερωμένη στην ιερά Κόρη, την Περσεφόνη.
Αυτό θα είναι προς όφελος των κατοίκων, των επισκεπτών, της επιστημονικής έρευνας, αλλά και της παγκόσμιας κοινότητας, καθώς αποτελεί μνημείο εμβέλειας, που ξεπερνά τα όρια της περιοχής και της ηπείρου μας», υποστηρίζει ο αρχαιολόγος και μέλος της Διαρκούς Κίνησης Χαϊδαρίου, κ. Χρήστος Καραγιαννόπουλος.

ΧΑΡΑΧΤΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ 1600 ΚΑΙ 1100 Π.Χ.
Ένας δρόμος με διαδρομή... αιώνων
Η Ιερά Οδός ήταν ο δρόμος που συνέδεε την πόλη της αρχαίας Αθήνας με το ιερό της Ελευσίνας. Αν και δεν υπάρχουν στοιχεία για το πότε ακριβώς φτιάχτηκε, πρέπει, σύμφωνα με υποθέσεις, να διασχίστηκε για πρώτη φορά κατά την υστεροελλαδική περίοδο (1600-1100 π.Χ.).
Στα μέσα του 8ου αιώνα, όταν καθιερώθηκαν οι εορτασμοί και οι θυσίες στην Ελευσίνα επίσημα βάσει δελφικού χρησμού, πρέπει η πορεία της Ιεράς Οδού να είχε παγιωθεί σε μεγάλο βαθμό.
Η χρήση της Ιεράς Οδού συνεχίστηκε και για πολλούς αιώνες μετά την παρακμή των ιερών της Ελευσίνας, καθώς εξυπηρετούσε την επικοινωνία του Θριάσιου Πεδίου με την Αθήνα.
Μεγάλο και εξαιρετικά καλοδιατηρημένο μέρος της, με μέσο πλάτος τα 5 μέτρα, έχει ανασκαφεί από τη δεκαετία του 1930, κοντά στο ιερό της Αφροδίτης στην Αφαία Σκαραμαγκά από τον Ιωάννη Τραυλό υπό την αιγίδα και με τη χρηματοδότηση της Αρχαιολογικής Εταιρείας.

Το ξακουστό μνημείο
Η κατάχρηση του Αρπαλου για χάρη της Πυθιονίκης
Η αποκάλυψη των 4 χιλιομέτρων της Ιεράς Οδού στο Χαϊδάρι αποτελούσε όνειρο και για τον πρώτο ερευνητή Δημήτρη Καμπούρογλου τη δεκαετία του 1890, ο οποίος είχε εντοπίσει κατάλοιπα της αρχαίας πορείας και παρόδια ταφικά μνημεία για λογαριασμό της Αρχαιολογικής Εταιρείας.
Στο ανατολικότερο τμήμα του Βοτανικού Κήπου, που υπάρχουν τα θεμέλια ενός κτίσματος μνημειακού μεγέθους, τοποθετούσαν παλαιότεροι ερευνητές και περιηγητές το κενοτάφιο μιας γνωστής εταίρας της αρχαιότητας, της Πυθιονίκης, η οποία υπήρξε σύντροφος του Αρπαλου, ταμία του Μεγάλου Αλεξάνδρου στη Βαβυλώνα, ο οποίος καταχράστηκε τα χρήματα του βασιλιά του και έκτισε ένα μνημείο για να τιμήσει τη μνήμη της αγαπημένης του γυναίκας. 
Το μνημείο αυτό ήταν ξακουστό κατά την αρχαιότητα για το μέγεθος, τη μεγαλοπρέπεια και το κόστος κατασκευής του.

Friday, 4 June 2010

Αρχαία Ιερά Οδός - Διαδρομή 4 χλμ στο Χαϊδάρι,
με σημαντικά μνημεία αφημένα στη λήθη.

Από τα είκοσι δύο (22) χιλιόμετρα της αρχαίας Ιεράς Οδού, που οδηγούσε από την περιοχή του Διπύλου στον Κεραμεικό της Αθήνας μέχρι το ιερό της Δήμητρας και Κόρης στην Ελευσίνα, ελάχιστα τμήματά της είναι σήμερα ορατά και επισκέψιμα.  


Ωστόσο, ένα σημαντικό κομμάτι της διαδρομής τεσσάρων (4) χιλιομέτρων του πανάρχαιου δρόμου, που διέρχεται από τα σημερινά όρια του Δήμου Χαϊδαρίου, βρίσκεται μέσα στα όρια του Βοτανικού Κήπου Διομήδους, πριν και μετά τη Μονή Δαφνίου και στην περιοχή της Αφαίας Σκαραμαγκά, προς τη λίμνη των Ρειτών (σημ. λίμνη Κουμουνδούρου). 


Επιπλέον, κατάλοιπα των παρόδιων μνημείων που υπήρχαν στα κράσπεδά της, ταφικού κυρίως χαρακτήρα, είναι ορατά μέσα στον Βοτανικό Κήπο, έτσι όπως τα αποκάλυψε ο πρώτος ανασκαφέας Δημήτριος Καμπούρογλου κατά τη δεκαετία του 1890. Η αρχαία οδός και τα μνημεία αυτά -ευτυχώς- διατηρούνται εν μέρει ακόμα μέσα στο σχεδόν αναλλοίωτο φυσικό τοπίο. 


Η αποκάλυψη, η ανάδειξη και η ενοποίηση των χώρων αυτών μαζί με τα ιερά που υπήρχαν στην πορεία του δρόμου (Ιερό Απόλλωνα στη θέση της Μονής Δαφνίου και ιερό της Αφροδίτης στην Αφαία) αποτελούν για όλους εμάς επιτακτική ανάγκη για τη διάσωση και προβολή της Πολιτιστικής μας Κληρονομιάς. Η φιλοδοξία και -ταυτόχρονα- απαίτησή μας αυτή, όπως φαίνεται και από το σχετικό απόσπασμα που σας παραθέτουμε από περιοδικό της εποχής, αποτελούσε όνειρο και για τον πρώτο ερευνητή Δημ. Καμπούρογλου, ήδη από τη δεκαετία του 1890. Πιστεύουμε, λοιπόν, ότι αξίζει πραγματικά μία τέτοια διεκδίκηση να πάρει σάρκα και οστά.

Wednesday, 3 March 2010

Κινδυνεύουν οι κίονες της αρχαίας Πέλλας

Κινδυνεύουν να καταστραφούν οι ύψους 2,5 μέτρων κίονες του αρχαιολογικού χώρου της Πέλλας. Επιβάλλεται η άμεση αντικατάστασή τους με αντίγραφα και η συντήρησή τους, αλλά δεν υπάρχουν χρήματα. Άμεση είναι η ανάγκη να ενταχθεί το έργο στο ΕΣΠΑ, τονίζουν οι αρχαιολόγοι.

Οι κίονες, σήμα κατετεθέν του αρχαιολογικού χώρου της Πέλλας, ήρθαν στο φως το διάστημα 1957 – 1964. Όμως, όπως επισημαίνει η προϊσταμένη της ΙΖ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (ΙΖ’ ΕΠΚΑ), Μαρία Ακαμάτη, κινδυνεύουν επειδή το υλικό κατασκευής τους, ο τοπικός ασβεστόλιθος, δεν είναι ανθεκτικό υλικό και δεν μπορεί να αντισταθεί στη φθορά του χρόνου. 
Οι καιρικές συνθήκες προκαλούν μεγάλες φθορές στο υλικό των κιόνων, με αποτέλεσμα μικρά τμήματά τους να αποκολλώνται και να προκαλείται εκτεταμένη αλλοίωση με ταχείς ρυθμούς. Σήμερα διασώζονται μόνο κάποια τμήματα του ασβεστοκονιάματος σε διάφορα σημεία των κιόνων.
Η Μ. Ακαμάτη χαρακτηρίζει την κατάσταση των κιόνων τραγική και υπογραμμίζει ότι, αν δεν μετακινηθούν, θα έχουν καταστραφεί μέσα σε 10 χρόνια. 
Η ΙΖ’ ΕΠΚΑ με αίτημά της, ζήτησε από τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεότερων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού, να συντάξει μελέτη για τη μεταφορά των κιόνων στο μουσείο Πέλλας, όπου θα συντηρηθούν, θα φυλάσσονται και θα εκτίθενται στο κοινό. Η μελέτη συντάχτηκε, πέρασε από το ΚΑΣ, αλλά δεν υπάρχουν χρήματα για την υλοποίησή της. Μόνη ελπίδα διάσωσης των κιόνων, είναι η ένταξη της μελέτης στο ΕΣΠΑ.
Οι κίονες είναι μέρος του περιστυλίου της "οικίας του Διονύσου", όπου εντοπίστηκαν και σώζονται τα πολύ γνωστά ψηφιδωτά του οικοδομήματος. Αρχικά το περιστύλιο αποτελούσαν 20 κίονες. Σήμερα διασώζονται μόνο 6 στο αρχικό τους ύψος με τα ιωνικού ρυθμού κιονόκρανα, και ακόμη 8 που βρέθηκαν σπασμένοι και είναι χαμηλότερου ύψους.

Monday, 1 March 2010

Ξενάγηση στον αρχαιολογικό χώρο της Ελευσίνας



Στο πλαίσιο του προγράμματος του Οικολογικού Πολιτιστικού Συλλόγου Χαϊδαρίου "Γνωρίζω την πόλη μου και την προστατεύω" και την ευρύτερη περιοχή προφανώς, θα πραγματοποιηθεί η τέταρτη κατά σειρά ξενάγηση στον αρχαιολογικό χώρο της Ελευσίνας.
Οι τρεις που προηγήθηκαν ήταν: Παλατάκι, Ψ.Ν.Α. Δρομοκαϊτειο, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (ευρήματα από το Ιερό της Αφροδίτης στην Αφαία Σκαραμαγκά).
Για να δείτε την πρόσκληση, που είναι ανοικτή, κλικάρετε στην φωτογραφία, που είναι από το Λεύκωμα του Γιώργου Παυλόπουλου, φίλο του φίλου μας Γιάννη Ιγγλέση.

Μετά την ξενάγηση θα ακολουθήσει φαγητό σε ταβέρνα στην περιοχή. θα επανέλθουμε με περισσότερες πληροφορίες.

Thursday, 8 October 2009

Σχέδιο για ανάπλαση της Ακαδημίας Πλάτωνος

Αλλαγή σελίδας στην πολύπαθη Ακαδημίας Πλάτωνος επιχειρεί ο Δήμος Αθηναίων, ο οποίος εκπόνησε μελέτη για την ανασχεδιασμό της περιοχής.
Οι παρεμβάσεις αυξάνουν τους κοινόχρηστους χώρους, δημιουργούν ποδηλατόδρομους, πεζόδρομους και μειώνουν κατά 25% τους δρόμους κίνησης των οχημάτων.


Η μελέτη που προβλέπει πολεοδομικές ρυθμίσεις και παρεμβάσεις βρίσκεται στην πρώτη της φάση και εγκρίθηκε κατά το πρόσφατο δημοτικό συμβούλιο, ενώ πρόκειται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση η οποία θα διαρκέσει περίπου έναν μήνα.
Ειδικότερα, η μελέτη Πολεοδομικού Ανασχεδιασμού αφορά τη γειτονιά της Ακαδημίας Πλάτωνος και την περιοχή που περιβάλλει τη γειτονιά και το Αρχαιολογικό Αλσος, στο 4ο Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Αθηναίων. Πρόκειται για μία συνολική έκταση 1.010 στρεμμάτων, εκ των οποίων τα 130 στρ. περίπου είναι το Αρχαιολογικό Αλσος της Ακαδημίας Πλάτωνος.

Ειδικότερα, η μελέτη Πολεοδομικού Ανασχεδιασμού της Ακαδημίας Πλάτωνος περιλαμβάνει:
Ανάδειξη του Αρχαιολογικού Αλσους στο οποίο δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την ένταξή του στην καθημερινή λειτουργία της γειτονιάς και της πόλης.
Δημιουργία πρότυπης πολεοδομικής ενότητας από άποψη κοινωνικού εξοπλισμού, ελεύθερων χώρων, κυκλοφορίας, χρήσεων γης και δόμησης.
Διαδρομές σύνδεσης, που αφορούν κυρίως πεζούς και ποδηλάτες, με σημαντικούς δημόσιους χώρους, πόλους κοινωνικής δραστηριότητας και συγκοινωνιακές εξυπηρετήσεις.
Αύξηση των ελεύθερων χώρων πρασίνου, δημόσιων και ιδιωτικών και μείωση της επιφάνειας που χρησιμοποιούν τα οχήματα.
Στη μελέτη, προτείνεται επίσης η διατήρηση και προστασία των βιομηχανικών κτιρίων Λαναρά και Μουζάκη, τα οποία άλλωστε βρίσκονται σε καθορισμένο Βιοτεχνικό Κέντρο...

Sunday, 28 June 2009

Χάνεται η αρχαία Ιερά Οδός

Η αρχαία Ιερά Οδός δεν έχει την τύχη των μαρμάρων του Παρθενώνα. 
Αν και είναι εδώ και κανείς 
δεν έκλεψε κανένα από τα κομμάτια της εντούτοις παραμένει θαμμένη και το τελευταίο διάστημα απειλείται και με καταστροφή από τα έργα της νέας εμπορευματικής 
σιδηροδρομικής γραμμής 
που κατατρώει τα όρη Αιγάλεω και Ποικίλο. 
.


Αίτημα των κατοίκων της περιοχής, οι οποίοι έχουν συστήσει την Διαρκή Κίνηση Χαϊδαρίου (http://xaidari.blogspot.com/ ), αλλά και των αρχαιολόγων είναι η ανακάλυψη και ανάδειξη ενός από τους αρχαιότερους δρόμους της Ευρώπης καθώς και η ενοποίησή του με τα υπόλοιπα μνημεία της Δυτικής Αθήνας, τη Μονή Δαφνίου, το Ιερό της Αφροδίτης στην Αφαία και την περιοχή της Λίμνης των Ρειτών (Σημερινή λίμνη Κουμουνδούρου).

Αντίθετα, τις μέρες αυτές βλέπουν τα μηχανήματα της ΕΡΓΟΣΕ να κατασκευάζουν τη νέα εμπορευματική σιδηροδρομική γραμμή και να καταστρέφουν τα εναπομείναντα ίχνη της Οδού. Τις ίδιες μέρες που όλοι ετοιμαζόμασταν για τα λαμπερά εγκαίνια του νέου μουσείου προσπαθώντας να πείσουμε όλο τον κόσμο για την προσήλωσή μας στην προστασία των αρχαιοτήτων μας.

Η ιερά Οδός περιμένει υπομονετικά τη σειρά της και αποτελεί ίσως άπιαστο όνειρο η δυνατότητα να περπατήσουμε ξανά την αρχαία διαδρομή των Ελευσινίων Μυστηρίων, στη μακρά πορεία τους από τον Κεραμεικό ως την πόλη της Ελευσίνας. 

 

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Δημοσίευση: 25-06-2009 17:06
Δημοσίευση: 24-05-2009 13:36
Δημοσίευση: 18-05-2009 23:33
Δημοσίευση: 14-05-2009 13:07
Δημοσίευση: 09-05-2009 14:36
Δημοσίευση: 20-02-2009 11:37
Δημοσίευση: 13-02-2009 09:49
Δημοσίευση: 06-02-2009 14:18