Θεραπευτικοί Κήποι - Therapeutic garden

Therapeutic garden

Του Γιώργου Βασιλορεΐζη

Πρόσφατα διάβασα για μια νέα δομή που χρησιμοποιείται σε εξωτερικούς χώρους κέντρων ψυχικής υγείας, που ομολογώ πως δεν γνώριζα. Πρόκειται για τους Θεραπευτικούς Κήπους. 

Είναι ένα φυσικό τοπίο που αποπνέει ηρεμία και γαλήνη.

Έρευνες που έχουν γίνει, έδειξαν ότι η ενασχόληση με τη φύση, το περπάτημα, η χαλάρωση, η επαφή με το περιβάλλον, το άρωμα των λουλουδιών, οι ήχοι της φύσης, μειώνουν το άγχος, επιταχύνουν την ανάρρωση και έχουν ευεργετικές επιδράσεις στην υγεία του ασθενούς. 

Βλέπουμε δηλαδή πλέον μία περισσότερο ολιστική προσέγγιση της ανθρώπινης ύπαρξης, η οποία δεν κρίνεται απλά συμπληρωματική, αλλά απαραίτητη, αν θέλουμε να προσεγγίσουμε τα προβλήματα σε βάθος.

Έχω καταλήξει ότι η αρχιτεκτονική δομή των περισσοτέρων χώρων περίθαλψης απεικονίζει έντονα την κοινωνία μας: απρόσωπη & αγχωτική. 

Τα άτομα που ασθενούν όμως δεν είναι απλά αριθμοί για να στοιβάζονται μέσα σε ένα μη λειτουργικό και ψυχρό κτίριο. Είναι πληγωμένες ψυχές που έχουν ανάγκη την ομορφιά της ζωής.

enallaktikidrasi

Λείριον το πάλλευκον (Lilium candidum), Κρίνος της Παναγίας, Madonna Lily

Λίλιον το πάλλευκον, Lilium candidum, Κρίνος της Παναγίας, Παρθενόκρινος, Madonna Lily, Λίλιο, Λείριο το πάλλευκο

Πανέμορφος, πάλλευκος και πολύ αρωματικός. 
Αυτός είναι ο περίφημος κρίνος Lilium candidum που πλέον είναι πολύ σπάνιος.

Ενδημικό είδος των Βαλκανίων και της νοτιοδυτικής Ασίας. Σήμερα θα τον βρούμε σε πολύ λίγες περιοχές της Ελλάδας και σε όλο και μειούμενους πληθυσμούς. Αναπτύσσεται σε μέσα ή μεγάλα υψόμετρα. Είναι πολυετές βολβώδες φυτό με βλαστό όρθιο που μπορεί να φτάσει και το 1 μέτρο. Τα άνθη είναι ερμαφρόδιτα, γονιμοποιούνται από τις μέλισσες, περιλαμβάνουν 6 τέπαλα και έχουν μια ελαφρά κλίση προς το έδαφος. Τα πολλά [πάνω από 10] τεράστια και πολύ αρωματικά άνθη βγαίνουν στο πάνω μέρος του βλαστού του φυτού και θα τα δούμε από τον Μάιο μέχρι αρχές καλοκαιριού.

Ένα εκλεκτής ποιότητας αιθέριο έλαιο από το άνθος χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία.

Στην Ελλάδα είναι είδος που κινδυνεύει άμεσα με προτεραιότητα προστασίας: 

ΠΟΛΥ ΕΠΕΙΓΟΝ! Ως κίνδυνοι αναφέρονται τα: (κυρίως) συλλογή, βόσκηση, τουρισμός.

Είναι προστατευμένο είδος με το Προεδρικό Διάταγμα 67/81 (Π.Δ. 67/81) “Περί προστασίας της αυτοφυούς χλωρίδος και άγριας
πανίδος και καθορισμού διαδικασίας συντονισμού και ελέγχου της ερεύνης επ’ αυτών”
Και προσοχή: αν είστε τυχεροί και το βρείτε στο δρόμο σας μη κάνετε την εγκληματική ενέργεια να τον κόψετε. Γεμάτα είναι τα ανθοπωλεία από καλλιεργούμενους κρίνους για να βάλετε στις γλάστρες σας και τα ανθοδοχεία σας.

Αφήστε τον να ζήσει και να πολλαπλασιαστεί εκεί που γεννήθηκε!

Ο κρίνος της Παναγίας ως θρησκευτικό σύμβολο
Ο κρίνος της Παναγίας (Lilium candidum) αναφέρεται σαν θρησκευτικό σύμβολο εδώ και 3000 χρόνια. 
Οι πρώτες αναφορές μας ταξιδεύουν -πού αλλού;- στην αρχαία Ελλάδα και συγκεκριμένα στη Μινωική Κρήτη. 
Τοιχογραφίες που βρέθηκαν στην Κρήτη αλλά και στην Θήρα καθώς και διάφορα άλλα ευρήματα δείχνουν ότι ο λευκός κρίνος είχε εξέχουσα θέση μεταξύ των θρησκευτικών συμβόλων.

Θα πρέπει να αναφέρουμε ότι το λευκό χρώμα υπήρξε ανέκαθεν το χρώμα που συμβόλιζε την αγνότητα γι' αυτό και τα διάφορα λευκά λουλούδια είχαν ξεχωριστή σημασία σε όλες τις θρησκείες. Με την επικράτηση του Χριστιανισμού οι αρχαίες θρησκευτικές αναφορές ενσωματώθηκαν στην Χριστιανική παράδοση και πολλοί πολιτισμοί προσάρμοσαν όπως ήταν φυσικό τους θρύλους και τις παραδόσεις τους στη νέα επικρατούσα θρησκεία

Η σύνδεση του λευκού κρίνου με την Παναγία πιθανότατα να έγινε επειδή οι βοτανολόγοι τοποθετούν την καταγωγή του φυτού στην περιοχή της Παλαιστίνης. Στην Βόρεια Παλαιστίνη βρέθηκαν αποικίες του φυτού το οποίο είναι φανερό ότι ήταν άγριο και αυτοφυές γιατί βρέθηκε μακριά από κατοικημένες περιοχές κοντά σε βουνά και σε ποτάμια.

Πιθανολογείται ότι το φυτό μεταφέρθηκε στην Ευρώπη από Φοίνικες εμπόρους και κατάφερε να εγκλιματιστεί εύκολα στο νέο περιβάλλον.

Στην Ευρώπη οι πρώιμοι χριστιανοί αγιογράφοι και ζωγράφοι φιλοτέχνησαν εικόνες της Παναγίας με τον κρίνο. 
Ο λευκός κρίνος ονομάστηκε Madonna lily και με αυτό το όνομα είναι γνωστός διεθνώς μέχρι σήμερα.

Όταν ο Πάπας Ουρβανός ο έκτος θέσπισε την γιορτή των Επισκέψεων στις 2 Ιουνίου σε ανάμνηση της επίσκεψης της παρθένου Μαρίας στην εξαδέλφη της Ελισάβετ, όλες οι ζωγραφικές απεικονίσεις αυτής της επίσκεψης είχαν και ένα βάζο με λευκούς κρίνους συνήθως με τρία λουλούδια. Τα καθάρια λευκά σέπαλα είναι συμβολικά του άσπιλου σώματος της Παρθένου και οι έξη χρυσοί ανθήρες το σπινθήρισμα της ψυχής της με Θείο φως.

Την γιορτή του Ευαγγελισμού οι προγενέστεροι ζωγράφοι αναπαρίσταναν τον αρχάγγελο Γαβριήλ να κρατάει είτε ένα σκήπτρο είτε ένα κλαδί ελιάς. 
Αργότερα η εκκλησία συνέστησε στους καλλιτέχνες να αναπαριστάνουν τον Γαβριήλ με ένα κλαδί κρίνου. 
Η εντολή αυτή συμπεριέλαβε και την γλυπτική στην κατοπινή περίοδο της ιταλικής εκκλησιαστικής τέχνης. 
Συνήθως το κλαδί του κρίνου απαρτιζόταν από τρία άνθη που συμβόλιζαν το τριαδικό της χριστιανικής θρησκείας. 
Ο κρίνος ήταν το σύμβολο της αθωότητας, της αγνότητας και της παρθενίας, και συχνά όταν αναπαριστάνονταν επάνω σε βωμό δεν είχε στήμονες για να μην μολύνουν την παρθενική αγνότητα του άνθους.

paidiakaikrina

Η Πασχαλιά

Είναι θάμνος ή δένδρο φυλλοβόλο, με ταχεία ανάπτυξη που μπορεί να φτάσει σε ύψος τα 5μ. και σε διάμετρο τα 3μ. Έχει μεγάλα, βαθυπράσινα και σε σχήμα καρδιάς φύλλα και οφείλει το όνομα της, στο γεγονός ότι ανθίζει για 20 έως 30 ημέρες κοντά στο Πάσχα.

Πρόκειται για ένα ανθεκτικό και σκληροτράχηλο φυτό που μεταφυτεύεται εύκολα και δεν έχει πολλές απαιτήσεις σε φροντίδα, νερό και λιπάσματα. Αναπτύσσεται σε έδαφος ουδέτερο και καλά αποστραγγισμένο.

Χρειάζεται ήλιο και μπορεί να φυτευτεί τόσο σε πεδινές, όσο και σε πιο βόρειες περιοχές, καθώς είναι ανθεκτική στο κρύο. Αντέχει μέχρι τους -20ο C και είναι επίσης ανθεκτική το καλοκαίρι, αρκεί να ποτίζεται συχνά. Πολλαπλασιάζεται με μοσχεύματα, σπόρους και καταβολάδες.

Υπάρχουν εκατοντάδες ονομαστές ποικιλίες πασχαλιάς όπως επίσης και άλλα είδη του γένους Syringa. Οι γνωστές ποικιλίες της πασχαλιάς διακρίνονται από το σχήμα, το χρώμα και το μέγεθός τους. Τα χρώματα αρχίζουν από το κατάλευκο, το κίτρινο μέχρι το σκούρο μωβ. Μερικές είναι δίχρωμες. Οι ποικιλίες επίσης, διαφέρουν και ως προς το άρωμα και την περίοδο της άνθισής τους που διαρκεί από την αρχή έως το τέλος της άνοιξης.

Ανάλογα με το είδος και την ποικιλία, τα αρωματικά της λουλούδια βγαίνουν σε μεγάλες και εντυπωσιακές, κωνικές ταξιανθίες. Λέγεται πως αν ο χειμώνας είναι βαρύς, η πασχαλιά θα βγάλει πολλά άνθη. Αν πάλι, είναι ελαφρύς, θα βγάλει λιγότερα. Γενικά, είναι φυτό που δεν αντιμετωπίζει προβλήματα με ασθένειες και εχθρούς.

Οι Πασχαλιές έχουν ένα λεπτό άρωμα που πολλοί περιγράφουν ως μια μυρωδιά ενός τριαντάφυλλου που αναμειγνύεται με μια υποψία της βανίλιας. Είναι ιδανικό φυτό για κήπους αλλά και για γλάστρα που όμως θα πρέπει να είναι μεγάλη.

Συστατικά
Τα λουλούδια της πασχαλιάς, όπως και κάποια άλλα είδη λουλουδιών, περιέχουν στα πέταλά τους μεγάλες ποσότητες αλκαλοειδών που έχουν αντιφλεγμονώδη και αναλγητική δράση.

Ιστορία και παράδοση

Η Πασχαλιά ήταν πολύ γνωστή από την αρχαιότητα. Η Ελληνική Μυθολογία αναφέρει ότι κάποτε υπήρχε μια πανέμορφη Νύμφη ή Σειρήνα που ο θεός Πάνας ερωτεύτηκε παράφορα. Η Νύμφη για να γλυτώσει από το θεό που την κυνηγούσε, μεταμόρφωσε τον εαυτό της σε αρωματικό θάμνο, τη γνωστή μας πασχαλιά.

Στη γλώσσα των λουλουδιών, τα μωβ άνθη της Πασχαλιάς συμβολίζουν τα πρώτα συναισθήματα της αγάπης, ενώ το λευκό αντιπροσωπεύει την νεανική αθωότητα.

Η πασχαλιά θεωρείται ένα πνευματικό φυτό που με το άρωμά του προάγει την σωματική, συναισθηματική και πνευματική θεραπεία.

Πολλοί χριστιανικοί μύθοι έχουν γραφτεί για την πασχαλιά.

Ένας από αυτούς λέει ότι η πασχαλιά πρόσφερε τον ίσκιο της στην Παναγία μαζί με τον Ιωσήφ και το μικρό Χριστό, όταν φυγαδεύτηκαν στην Αίγυπτο για να τον σώσουν από το διωγμό του Ηρώδη.

Η Παναγία το ευλόγησε, να μοσχοβολάει και να είναι πάντα γεμάτο με πανέμορφα λουλούδια. Ωστόσο το όνομά της η πασχαλιά το πήρε αργότερα. Όπως λέει ο μύθος, όταν σταυρώθηκε ο Ιησούς στο Γολγοθά, εκεί κοντά είχε φυτρώσει αυτό το δένδρο, που βλέποντας τη Σταύρωσή Του, από τη θλίψη του, μαράζωσε και μαράθηκε.

Τρεις μέρες αργότερα, μετά την Ανάσταση, το μικρό δένδρο ζωντάνεψε και μάλιστα γέμισε με πανέμορφα μωβ λουλούδια, για να γιορτάσει και αυτό, το χαρμόσυνο γεγονός. Αυτός είναι και ο λόγος που ονομάσθηκε πασχαλιά.

Η πασχαλιά χρησιμοποιείται πολύ, για τον στολισμό του Επιταφίου και της εκκλησίας τη Μεγάλη Εβδομάδα, καθώς «ντύνεται» στο μωβ, βαμμένη με τη θλίψη της Μεγάλης Παρασκευής, κατά μία άλλη χριστιανική παράδοση, ενώ άλλες είναι λευκές για την ημέρα της Ανάστασης.

Θεραπευτικές δράσεις και χρήσεις
-Τα λουλούδια της Πασχαλιάς είναι γνωστά για τις θεραπευτικές τους ιδιότητες Η μυρωδιά της είναι καταπραϋντική και χρησιμοποιείται από την Αρωματοθεραπεία, για προβλήματα άγχους και κατάθλιψης.

-Είναι αντιπυρετική, τονωτική και κατάλληλη, για όσους υποφέρουν από δυσπεψίες, φούσκωμα και διάρροια.

-Καταπολεμά τους ρευματισμούς.

-Το έλαιο της πασχαλιάς, εκτός από το ότι είναι αφροδισιακό, βοηθά στη χαλάρωση του νευρικού και μυϊκού συστήματος.

Άλλες δράσεις
Στη θεραπευτική μαγεία χρησιμοποιείται σαν έλαιο αποκατάστασης και επαναφοράς και γενικά σαν συστατικό φίλτρων που έχουν να κάνουν με το γάμο, τις ερωτικές σχέσεις και την ένωση των εραστών.

Παρασκευή
Για ρευματισμούς και τις πονεμένες αρθρώσεις, φτιάξτε την ακόλουθη συνταγή.

Σε ένα γυάλινο βάζο ρίξτε 100 γρ. άνθη πασχαλιάς και προσθέστε ½ λίτρο ελαιόλαδο. Κλείστε αεροστεγώς το βάζο και τοποθετείστε το στον ήλιο για 15 μέρες. Στη συνέχεια, σουρώστε το περιεχόμενο, πιέζοντας καλά τα άνθη, για να πάρετε τις πολύτιμες ουσίες τους. Τρίψτε τα πονεμένα σημεία πρωί και βράδυ.

Το έλαιο της πασχαλιάς μπορεί να καεί σε ειδικό αρωματιστή ή να φορεθεί στο σώμα, πάντοτε διαλυμένο σε κάποιο έλαιο βάσης ή νερό και ποτέ κατευθείαν στο σώμα. Μπορεί επίσης να αρωματίσει τα κεριά.

Προσοχή: Το παραπάνω άρθρο έχει ενημερωτικό σκοπό.

Πριν χρησιμοποιήσετε οποιαδήποτε συνταγή ή πριν αλλάξετε τις διατροφικές σας συνήθειες, ζητήστε τη γνώμη του κατάλληλου επαγγελματία υγείας ή διατροφολόγου.

Εάν λαμβάνετε φαρμακευτική αγωγή, βεβαιωθείτε ότι δεν υπάρχουν παρενέργειες.

enallaktiki drasi

Δενδρολίβανο το φαρμακευτικό (Rosmarinus officinalis)

Δενδρολίβανο: σπορά φύτεμα καλλιέργεια

Στο φυτό αυτό αναφέρεται η τέταρτη Λιβανωτίς, του Διοσκορίδου, ο οποίος λέει ότι οι Ρωμαίοι την ονομάζουν Ροσμαρίνουμ.

Στην Κύπρο είναι γνωστόν ως Λασμαρί, στην Κρήτη ως Αρισμαρές και σε άλλα μέρη ως Δυοσμαρίνι και ως Λιβανόδενδρο.

Είναι της τάξεως των Χειλανθών.

Ιθαγενές της μεσημβρινής Ευρώπης και αυτοφυές της Ελλάδας, όπου συναντάτε αραιά, στους ορεινούς πετρώδεις τόπους και εν γένει ξηρά μέρη.

Βοτανικοί χαρακτήρες
Θάμνος φρυγανώδες, αειθαλές, πολύκλαδο με οσμή αρωματώδη, κοσμητικό και αρτυματικό, υψούμενο από 1-3 μέτρων. Φύλλα πυκνά, ευρισκόμενα πλησίον αλλήλων, άμισχα, διαρκή, γραμμωτά και χνουδωτά. Άνθη κυανά, σπανίως λευκά.

Καλλιέργεια-Πολλαπλασιασμός
Το φυτό αυτό πολλαπλασιάζεται με διάφορους τρόπους: 1ον) με σπορά η οποία γίνεται την άνοιξη, σε σπορείο.
2ον) με μοσχεύματα και
3ον) δια διχοτομήσεως των τουφών.
Οι σπόροι σπέρνονται, σε πρασιές κατά Απρίλιο-Μάϊο ή και λίγο νωρίτερα. Τα από την σπορά, προερχόμενα φυτά, μεταφυτεύονται σε φυτώριο και φυτεύονται επί τόπου το φθινόπωρο.

Αν και η με μοσχεύματα μέθοδος, δεν παρουσιάζει δυσκολία, απαιτεί μερικές φροντίδες, για την ρίζωση των φυτών. Μπορούμε να κάνουμε μοσχεύματα τον χειμώνα, τα οποία μεταφυτεύουμε σε φυτώριο, πάντως όμως πρέπει να προτιμήσουμε τον μήνα Φεβρουάριο, προ της βλαστήσεως. Τα μοσχεύματα αυτά ριζώνουν το ίδιο εύκολα ώστε μπορούμε να έχουμε τόσα φυτά, όσα και μοσχεύματα.

Εκλογή του εδάφους
Για να ευδοκιμήσει το δενδρολίβανο, πρέπει να φυτευτεί σε έδαφος μαλακό, βαθύ, αδιαπέραστο από τα νερά και αρκούντως γόνιμο. Παρότι είναι ιθαγενές των θερμών κλιμάτων, δύναται να καλλιεργηθεί και σε βόρεια κλίματα. Αναπτύσσεται τόσο ταχέως, ώστε απαντώνται υποκείμενα ύψους πλέον των τριών μέτρων, με κορμό διαμέτρου 0.10 εκατοστών.

Προετοιμασία τον εδάφους
Όπως για όλα τα άλλα ξυλώδη φυτά, το δενδρύλλιο αυτό απαιτεί έδαφος με βαθιά άροση, για να αναπτυχθεί πρέποντος.

Η καλλιέργεια πρέπει να γίνεται τον χειμώνα και αυτή ακολουθούν άλλα ελαφρά οργώματα, για να καταστεί το έδαφος εύθρυπτο και να παραχωθούν τα λιπάσματα.

Η τελευταία άροσης λαμβάνει χώρα, όταν πρόκειται να φυτεύουν τα φυτά επί τόπου.

Φύτευση

Σε έτοιμο έδαφος, χαράσσονται γραμμές σε αποστάσεις 1 μ. και 0.20 εκατ. στις οποίες φυτεύουμε τα φυτά κάθε ένα μέτρο. Κατόπιν τα ποτίζουμε, για να πιεστεί το χώμα γύρω στις ρίζες.
Συμβουλεύουμε τους καλλιεργητές, αυτού του φυτού, όπως μεταξύ των εκ σποράς αποκτηθέντων φυτών, να κάνουν επιλογή προτιμώντας τα πλέον εύρωστα υποκείμενα, εκ των οποίων πάλι να εκλέγουν τα προς φύτευση κατάλληλα μοσχεύματα. Η σπορά έχει το ελάττωμα να δίνει φυτά διαφόρων σχημάτων, ένεκα λοιπόν του λόγου τούτου, προτιμάται για τον πολλαπλασιασμό, η μέθοδος της μοσχεύσεως.

Φροντίδες στην φυτεία
Αυτές συνίστανται σε σκαλίσματα και βοτανίσματα, κατά το καλοκαίρι και ένα όργωμα τον χειμώνα. Οι εργασίες αυτές θα γίνουν με το ιπποσκαλιστήρι, με το οποίο ανασκάπτεται το χώμα και καθίσταται ελαφρό ή με το χέρι.

Συγκομιδή
Κόβουμε κατά έτος μεγάλη ποσότητα κλαδιών, ίση προς εκείνη την οποία θα αφήσουμε.

Όταν τα υποκείμενα είναι χονδρά, η συγκομιδή είναι ενδιαφέρουσα και δίδει μια μεγάλη ποσότητα φύλλων ωραίων.

Οι συγκομισθέντες φυλλώδεις κλαδίσκοι, αποξηραίνονται και κατόπιν τινάζονται, για να συλλέγουν τα φύλλα με λίγα άνθη.

Μέρη χρησιμοποιούμενα

Στην φαρμακοποιία: τα φύλλα, (Λιβανωτίδος φύλλα—Folia Rosmarini).

Στην αρωματοποιία το από τις κορυφές αποσταζόμενο αιθέριο μυρεψικό έλαιο, χρήσιμο ιδίως, στην σύνθεση του ύδατος κολόνιας

Στην μαγειρική: τα φύλλα, ως αρτυματικά εισάγονται στην παρασκευή διαφόρων φαγητών.

Στην Ιταλία αρωματίζεται προ παντός το ρύζι.

Στην Γαλλία το χοιρομέρι (ζαμπόν) και δε εμάς αυτά χρησιμοποιούνται, σε διάφορα εδέσματα, (ψάρι η συκώτι μαρινάτο).

Φαρμακευτικές ιδιότητες
Τα φύλλα είναι στομαχικά, διεγερτικά, εφιδρωτικά και εμμηναγωγά. Αφέψημα από 20-30 γραμμάρια κατά χιλιόγραμμο νερού, αποτελούμενο από φύλλων ή άκρων ανθισμένων, είναι χρήσιμο προς καταπολέμηση της δυσπεψίας, της αδυναμίας του στομάχου, της αναιμίας, της χλωρώσεως και των χοιράδων (χελωνίων).
Το αφέψημα αυτό, ένεκα των αντισπασμωδικών του ιδιοτήτων είναι επίσης λίαν αποτελεσματικό, επί των νευρικών παθήσεων ήτοι συχνών παλμών, υποχονδρίας, ζαλάδων, ημικρανιών, υστερισμών, νευρικών εμετών και ούτω καθεξής.

Μετά επιτυχίας επίσης χρησιμοποιείται, στις περιπτώσεις άσθματος, βρογχίτιδας και χρόνιου κατάρρου των πνευμόνων. Κατά μερικούς συγγραφείς, το νερό εντός του οποίου μούσκεψαν επί αρκετό χρόνο κλαδίσκοι δενδρολίβανου δυναμώνουν την μνήμη. Το βέβαιο είναι ότι το εκ φύλλων αφέψημα, είναι κατάλληλο για κλύσματα, σε περιπτώσεις ευκοιλιότητας προερχομένης εξ ατονίας, δια ενέσεις προκειμένου περί λευκόρροιας και για πλύση των πληγών γαγγραινώδους φύσεως ως και για λουτρά επί αρθριτικών ρευματισμών, του ραχιτισμού και των χοιράδων.

Το κρασί εντός του οποίου έβρασε δενδρολίβανο, χρησιμοποιείται για την τόνωση της οράσεως και είναι κατάλληλο διαλυτικό υγρό για πάσης φύσεως πληγές.
Γίνετε επίσης εξωτερική χρήση καταπλασμάτων, σε πληγές, θλάσεις, κτυπήματα και στραμπουλίσματα. Αυτά αποκτούμε αφού επί 15 μέρες παραμείνουν εντός ενός λίτρου νερού 10 γραμμάρια άκρων των βλαστών δενδρολίβανου, θυμαριού, ρίγανης, μέλισσας και φασκόμηλου, όλα τεμαχισμένων. Το παρασκεύασμα αυτό στην δόση 2-3 κουταλιών εντός μισού ποτηριού δροσερού νερού , συμβουλεύετε στις λιποθυμίες και τις συγκοπές.

Προφυλάξεις
Πάντα χρησιμοποιείτε τα βότανα υπό την επίβλεψη ενός ειδικού ιατρού και ποτέ μόνοι σας. Μην χρησιμοποιείτε βότανα κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα ακόμα και συμπληρώματα χωρίς την γνώμη ιατρού. Οι φυσικές θεραπείες και τα βότανα δεν αποτελούν υποκατάστατο ιατρικής περίθαλψης.
Οι πληροφορίες που παρέχονται είναι καθαρά και μόνο για ενημερωτικό σκοπό.

Πηγή: Θεραπευτικά φυτά-Μιχ. Δ. Καλλιφρονά-Αθήναι 1936-
Παράρτημα γεωργικού δελτίου Ιουλίου 1936

ftiaxno.gr

Λαλάδες, οι Τουλίπες της Χίου - Wild Tulips of Chios - Lalades

Στη Χίο φύονται τέσσερα είδη άγριας τουλίπας (Tulipa praecox, Tulipa agenesis,Tulipa clusiana και Tulipa undulatifolia), τα τρία από τα οποία φύονται αποκλειστικά στη Χίο.

Οι ντόπιοι τις ονομάζουν Λαλάδες. 

Την άνοιξη πλημμυρίζουν με χρώμα τις γεωργικές καλλιέργειες κυρίως στο κεντρικό και νοτιοανατολικό μέρος του νησιού. 

Συνήθως αρχίζουν να ανθίζουν το μήνα Μάρτιο. 

Τα άνθη τους δεν διατηρούνται πάνω από 7 με 10 μέρες.

enallaktiki drasi

Ο άνθρωπος... και η φύση... Μια προβληματική σχέση Man: Mans relationship with the natural world

Μια μικρού μήκους ταινία κινουμένων σχεδίων η οποία μας δείχνει την προβληματική σχέση του ανθρώπου με τη φύση.

«Νιώθω, πίσω από την τραγική μοίρα του σύγχρονου ανθρώπου, την ωραία και αιώνια φύση που δεν ενδιαφέρεται καθόλου για τις εφήμερες τραγωδίες μας. Μας καταπνίγει η αγωνία, ασφυκτιούμε, νιώθουμε, όσο ποτέ άλλοτε, την ανάγκη ν' ανοίξουμε ένα παραθυράκι για να δούμε, σε μια γρήγορη αστραπή, τον ουρανό, τα άστρα, τη θάλασσα, την άνοιξη: αλλά παρευθύς το παραθυράκι ξανακλείνει και μένουμε ξανά αντιμέτωποι με τους σκοτεινούς δαίμονες που μας επιτίθενται. 

Να ρίξουμε μια σύντομη και βίαιη ματιά στη φύση, ανάμεσα σε δυο κραυγές αγώνα και αγωνίας, είναι, θαρρώ, ολοένα και περισσότερο μια απαραίτητη φυγή προς ένα χαμένο παράδεισο. 

Όμως η ματιά αυτή πρέπει να είναι πολύ σύντομη, γιατί δεν έχουμε πια καιρό να αργοπορούμε με λεπτομερείς περιγραφές.» 

Νίκος Καζαντζάκης, 1957 

Συνομιλίες με τον Pierre Sipriot, Γαλλική Ραδιοφωνία,

Περικλής Διδασκάλου

Σαλέπι: Ένα ρόφημα με θεραπευτικές ιδιότητες, θερμαντικό, εύγευστο και παράλληλα χορταστικό!

To σαλέπι, του οποίου το επιστημονικό όνομα είναι όρχις, χρησιμοποιείται για την τόνωση των ασθενών κατά τη διάρκεια της ανάρρωσής τους.

..................
Το σερνικοβότανο κρύβει ένα μύθο από πίσω του. Η ελληνική μυθολογία θέλει τον Όρχι γιο Σατύρου και Νύμφης, να μεταμορφώνεται χαριστικά σε ορχιδέα όταν προσέβαλε (ή σκότωσε) μια Βακχική Ιέρεια. Η εν λόγω ορχιδέα είναι διαδεδομένη ήδη από την αρχαιότητα και για του λόγου το αληθές η πρώτη αναφορά γίνεται από τον Θεόφραστο ο οποίος έδωσε την ονομασία στις ορχιδέες λόγω του σχήμα τους, ενώ την αξία αυτών των ορχιδέων είχαν περί πολλού ο Ασκληπιός, ο Ιπποκράτης και ο Γαληνός.

Ο Διοσκουρίδης μάλιστα αναφέρει ότι ο συμπαγής και ευτραφής κόνδυλος είναι ο αρρενογόνος, ενώ ο μαραμένος είναι ο θηλυγόνος « και περί ταύτης δε ιστορείται την μεν μείζονα ρίζαν, υπό ανδρών εσθιομένην, αρρενογόνον είναι, την δε ελάττονα υπό γυναικών θηλυγόνον.». 
Στην Αρχαία Ρώμη επίσης παρασκεύαζαν ροφήματα και ποτά από τη ρίζα της ορχιδέας, τα οποία μάλιστα ονόμαζαν σατύρια ή πριάπισκα (satyrion, priapiscus), με τη δεύτερη ονομασία να προέρχεται από τον Πρίαπο, θεό της γονιμότητας μαρτυρία των αφροδισιακών ιδιοτήτων που αποδίδονταν και από εκείνους στο φυτό αυτό.

Στη Μεσαιωνική Αγγλία, οι μάγισσες της εποχής χρησιμοποιούσαν το φρέσκο κόνδυλο για να προσελκύουν αληθινή αγάπη και το μαραμένο βολβό για να σβήσουν παράνομους πόθους. Το σαλέπι σα ρόφημα καταναλωνόταν μαζικά σε Αγγλία, Γαλλία από το 15ο αιώνα και μέχρι την αντικατάστασή του από τον καφέ και τσάι. 

Σήμερα αποτελεί ένα ρόφημα που επιστρέφει στο προσκήνιο τόσο για την εξαίσια γεύση του, όσο και για τις θεραπευτικές του ιδιότητες.

Συστατικά:
Περιέχει αραβίνη, τραγακανθίνη, πολύ άμυλο και πολύτιμα μεταλλικά άλατα: φώσφορο και ασβέστιο. Περιέχει μια κολλώδη ουσία, την βασσαρίνη, που όταν βράσει με νερό, δίνει αυτό το άριστο μαλακτικό κατά του βήχα και όλων των παθήσεων του θώρακα, αλλά και του στομάχου και των εντέρων.

..................

Οι θεραπευτικές του ιδιότητες
Στις ορχιδέες αυτές και στις θεραπευτικές ιδιότητες τους αναφέρθηκαν ο Ιπποκράτης, ο Ασκληπιός, ο Θεόφραστος αλλά και ο Γαληνός, τονίζοντας την δύναμη του σερνικοβότανου να τονώνει τον οργανισμό των ασθενών, να επουλώνει τις πληγές του στομάχου και του εντέρου αλλά και να ανακουφίζει από τον έντονο βήχα
...................
Το σαλέπι, λόγω της κολλώδους φύσης του, επιδρά επουλωτικά στα τοιχώματα του πεπτικού. Επουλώνει έλκη στο στομάχι και στο έντερο. Το σαλέπι είναι επίσης ένα ρόφημα θερμαντικό εξαιτίας και των μπαχαρικών που περιέχει. Για αυτόν τον λόγο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να μας ζεστάνει αποτελεσματικά αντί για το τσάι ή άλλα αφεψήματα.

Είναι πλούσιο σε άμυλο και μπορεί να χαρίσει ενέργεια και πνευματική διαύγεια σε άτομα που την χρειάζονται όπως οι μαθητές, οι ηλικιωμένοι, οι έγκυες γυναίκες, αλλά και οι ασθενείς. Περιέχει πολύτιμα μεταλλικά άλατα όπως φώσφορο και ασβέστιο. Βοηθά εξασθενισμένους από αρρώστιες οργανισμούς να ανακάμψουν και να αναρρώσουν γρηγορότερα.

Περιέχει μια κολλώδη ουσία, την βασσαρίνη η οποία όταν βράσει με το νερό, μετατρέπεται σε κολλώδη πηχτή ουσία, μαλακτική, κατά του βήχα και των φλεγμάτων. Το σαλέπι λόγω της κολλώδους φύσης του αλλά και των επουλωτικών συστατικών του επιδρά στο στομάχι και το έντερο αναπλάθοντας τα τοιχώματα του πεπτικού συστήματος.

..................

Στις ρίζες αυτού του φυτού αναπτύσσονται κόνδυλοι που αποξηραίνονται, αλέθονται, απομακρύνεται το πικρό αιθέριο έλαιο τους και από τη σκόνη τους παρασκευάζεται αυτό το αφέψημα που πωλούν οι «σαλεπτζίδες». Το σαλεπι μπορούμε να το βρούμε σαν σκόνη αναμεμιγμένο με διάφορα άλλο βότανα αλλά και κανέλα, μοσχοκάρυδο, γαρίφαλο και βανίλια για να το παρασκευάσουμε εμείς, με έναν τρόπο παρόμοιο με τον Ελληνικό καφέ.

Είδη σαλεπιού
Στην Ελλάδα μπορούμε να αγοράσουμε αυθεντικό σαλεπι Ιωαννίνων, το σαλεπι από την Πόλη με την αυθεντική πολίτικη συνταγή καθώς επίσης και το σαλεπι θαλάσσης που παρασκευάζεται από ένα είδος φυκιών της Ισλανδίας.

Παρασκευάζεται ως εξής:
Για δύο ποτήρια ροφήματος, προσθέτουμε 1 κουταλάκι σκόνη. Ανακατεύουμε συνεχώς το ρόφημα καθ΄όλη τη διάρκεια του ψησίματος, μέχρι να φουσκώσει (σαν τον ελληνικό καφέ).

Σερβίρουμε το ρόφημα με μέλι ή ζάχαρι, κανέλα και τριμμένο τζίντζερ.
1 φλυτζάνι νερό
2 γαρύφαλλα
λίγη κανέλα
λίγη πιπερόριζα σε σκόνη
1 κουτ. γλ. ζάχαρη (ή παραπάνω αν θέλετε)
1 κουτ. γλ. σαλέπι

Βράζουμε το νερό μαζί με τα γαρύφαλλα και τη ζάχαρη. 
Κατεβάζουμε το νερό από τη φωτιά και προσθέτουμε το σαλέπι ανακατεύοντας καλά και συνεχώς ώσπου να πάρει την παχύρρευστη υφή του. 
Αν χρειαστεί το ξαναβάζουμε λίγο στη φωτιά ανακατεύοντας συνεχώς (Προσοχή να μη βράσει)
. Προσθέτουμε κανέλα και πιπερόριζα σε σκόνη και το πίνουμε ζεστό!

Για ένα φλιτζάνι του τσαγιού θέλετε:
· 1 κττ (κουταλάκι του τσαγιού) άμυλο αραβοσίτου (νεσεστες – περιέχει άμυλο-γλισχραμα όπως το σαλέπι).
· 1 κττ ζάχαρη ή γλυκόριζα σε σκόνη.
· Μισό κοφτό κττ κανέλα (περιέχει γλισχρασμα και αυτή).
· 1 με 2 μοσχοκάρφια (γαρύφαλλα) τριμμένα.
· λίγο κακουλές (καρδαμωμο ή και καρδαμο) σε σκόνη ή
· λιγο τζιτζερ (πιπεροριζα) σε σκονη, κατα βουληση

Εκτέλεση:
Σε μια στέγνη κούπα βάζουμε πρώτα το άμυλο και τη ζάχαρη και με λιγάκι δροσερό νερό τα ανακατεύουμε. 
Παράλληλα σιγοβράζουμε σ’ενα μπρίκι μια φλιτζανα νερό μαζί με τα υπόλοιπα υλικά για 2 με 3 λεπτά προσθέτουμε το καυτό νερό σιγά σιγά στη κούπα ανακατεύοντας συγχρόνως.

Απολαύστε λοιπόν ένα μοναδικό ρόφημα με θεραπευτικές ιδιότητες, θερμαντικό, εύγεστο και παράλληλα χορταστικό!

Αγγελική Μήλιου, βιολόγος – medlabgr.blogspot.com

enallaktikidrasi