Εικόνες του κόσμου

Eπιμέλεια: ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΑΜΠΟΥΧΙΔΟΥ, Φωτογραφίες: A.P., EPA MΠΑΝΓΚΛΑΝΤΕΣ Η εικόνα εκ πρώτης όψεως μοιάζει ειδυλλιακή: ένα μικρό πουλί που περπατά σε μια λίμνη με νούφαρα και κρίνα, κοντά στην πρωτεύουσα της χώρας, Ντάκα. Οι επιστήμονες ωστόσο μας «προειδοποιούν»: η γειτνίαση μεταναστευτικών πουλιών που νοσούν, με τα οικόσιτα ζώα των ντόπιων, και κυρίως τις κότες που ζουν τις αυλές και στις ταράτσες των σπιτιών, ευθύνεται για τη μετάδοση μολυσματικών ασθενειών. ΓΕΡΜΑΝΙΑ Στην αγκαλιά της μητέρας του, Εϊμι, βρίσκει ζεστασιά ο νεογέννητος Παν. Ο μικροσκοπικός πίθηκος, που όταν ενηλικιωθεί θα αποκτήσει τη χαρακτηριστική ασημένια ράχη του είδους του, μεγαλώνει στον ζωολογικό κήπο του Ανόβερο. INΔΟΝΗΣΙΑ Η ώρα του φαγητού για τον μικρό νεοσσό στο κέντρο προστασίας του Μπαλί έφτασε. Η μικρή πράσινη χελώνα, που ζει σε τροπικά και υποτροπικά νερά κοντά σε νησιωτικές ακτές, συμπεριλαμβάνεται πλέον στα είδη υπό εξαφάνιση. ΝΟΤΙA ΑΦΡΙΚΗ Με μήκος που δεν ξεπερνά τα 30 εκατοστά, η παιχνιδιάρα σουρικάτα κάνει κλικ στις καρδιές μας, όντας ένα από τα πιο αξιολάτρευτα θηλαστικά της αφρικανικής ηπείρου. Γνωστή και ως «φρουρός της ερήμου Καλαχάρι», είναι ένα πολύ κοινωνικό ζώο που ζει σε ομάδες έως και 30 ατόμων και δραστηριοποιείται κυρίως κατά τη διάρκεια της ημέρας. Βλέπει μόνο μέχρι τα 6 μέτρα (!) και ζει σε υπόγειες φωλιές τις οποίες σκάβει μέσα σε ελάχιστα μόλις δευτερόλεπτα. IΝΔΙΑ Αλλη μια ομαλή προσυδάτωση στη λίμνη έλαβε τέλος. Ο πελεκάνος αυτός ανήκει στα 2.000 και πλέον είδη που ζουν στον περίφημο ζωολογικό κήποτου Νέου Δελχί, έναν από τους καλύτερους και μεγαλύτερους σε όλη την Ασία, ο οποίος χρονολογείται από το 1959.

Aπογοητευτικός ο απολογισμός για υγρότοπους Ελληνικοί Υγρότοποι: Βουβόκυκνοι (Cygnus olor)

Της Ιωαννας Φωτιαδη

Την αισθητική αξία και την οικολογική λειτουργία των υγρότοπων της χώρας μας και ιδίως της Αττικής επισήμανε χθες η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία σε συνέντευξη Τύπου που παρέθεσε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Yγρότοπων. «Θέλουμε να εστιάσουμε στους υγρότοπους του Λεκανοπεδίου, καθώς αποτελούν χώρο αναψυχής για τους κατοίκους της πρωτεύουσας και απαραίτητο σταθμό για τα μεταναστευτικά και διαχειμάζοντα πουλιά» επισήμανε η κ. Μαλαμώ Κορμπέτη, υπεύθυνη θεμάτων πολιτικής περιβάλλοντος της Ορνιθολογικής. «Στην Αττική υπάρχουν 23 υγρότοποι, εκ των οποίων μόνο οι δύο προστατεύονται νομικά (Natura 2000), ο Σχινιάς και η Βραυρώνα».

Αυτή την ομορφιά πρέπει να προστατέψουμε 

 

Ωστόσο, η τύχη των δύο προστατευόμενων οικοσυστημάτων δεν διαφέρει πολύ από εκείνη των υπολοίπων. Το εθνικό πάρκο του Σχινιά, το οποίο φιλοξενεί 236 είδη πουλιών, αντιμετωπίζει σοβαρές οικιστικές πιέσεις. 
Όχι πολλά χιλιόμετρα μακρύτερα, ο υγρότοπος της Βραυρώνας, ενδιαίτημα 170 πουλιών μεταξύ των οποίων και της ακριβοθώρητης Αετογερακίνας, απειλείται με καταστροφή από το χωρίς σχεδιασμό αντιπλημμυρικό έργο για τη διευθέτηση του ποταμού Ερασίνου. Προστατευόμενοι ή μη οι ελληνικοί υγρότοποι απειλούνται από επιχωματώσεις, καταπατήσεις, αποθέσεις αδρανών υλικών. «Για τρεις δε υγρότοπους, τον Ωρωπό, το Βουρκάρι και τη Λίμνη Κουμουνδούρου ο υπ’ αριθμόν ένας εχθρός είναι η ρύπανση, καθώς βρίσκονται σε κατ’ εξοχήν βιομηχανικές περιοχές» σημείωσε ο κ. Θάνος Καστρίτης, υπεύθυνος προστατευόμενων ειδών στην Ορνιθολογική Εταιρεία.

Οι ετήσιες εκπομπές της Ελλάδας

Τον αποφασιστικό ρόλο των οικοσυστημάτων έναντι της κλιματικής αλλαγής υπογράμμισε από τις Βρυξέλλες ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, κ. Κρίτων Αρσένης: «Στους υγρότοπους της Ελλάδας είναι αποθηκευμένοι έως και 300 εκατομμύρια τόνοι άνθρακα. Με βάση τα στοιχεία του ΟΗΕ, αυτό ισοδυναμεί με 1,1 δισ. τόνους διοξειδίου του άνθρακα. Οι ετήσιες εκπομπές της Ελλάδας από ανθρωπογενείς δραστηριότητες το 2007 ήταν περίπου 110 εκατ. τόνοι διοξειδίου του άνθρακα. Με λίγα λόγια, η διατήρηση των ελληνικών υγρότοπων προστατεύει τη Γη από εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ίσες με τις ετήσιες εκπομπές έως και 10 χωρών σαν την Ελλάδα. Πριν από δύο γενεές, η Ελλάδα είχε τριπλάσια έκταση υγρότοπων, που σημαίνει ότι η έως σήμερα καταστροφή τους έχει οδηγήσει σε εκπομπές 20 φορές περισσότερου διοξειδίου του άνθρακα απ’ ό,τι εκπέμψαμε το 2007» καταλήγει.

Η Αμυγδαλιά (Μυθολογία) - Φυλλίς και Δημοφών

Ήταν κάποτε στη Θράκη, μια πανέμορφη πριγκίπισσα, η Φυλλίς. Ερωτεύτηκε το γιο του Θησέα, τον Δημοφώντα.

Οι δύο νέοι γνωρίστηκαν όταν το καράβι του νεαρού Αθηναίου Δημοφώντα επέστρεφε από την Τροία. Παντρεύτηκαν αλλά μετά από λίγο καιρό ο νεαρός Αθηναίος νοστάλγησε την πατρίδα του και η ερωτευμένη πριγκίπισσα μην αντέχοντας να τον βλέπει στεναχωρημένο τον άφησε να γυρίσει πίσω και αν την αγαπούσε πραγματικά θα ξαναγύριζε και τότε θα ήταν πραγματικά και ειλικρινά δικός της.

Έτσι κι έγινε, και η ερωτευμένη Φυλλίς έμεινε μόνη να περιμένει τον εκλεκτό της για χρόνια ώσπου μαράζωσε και πέθανε από τη θλίψη της.
Όμως οι θεοί που ήξεραν την ιστορία της την μεταμόρφωσαν σε δέντρο για να μπορεί να περιμένει για περισσότερα χρόνια τον αγαπημένο της.

Έτσι η ερωτευμένη γυναίκα δεν πέθανε αλλά έγινε το δέντρο, που έμελλε να γίνει σύμβολο της ελπίδας : η Αμυγδαλιά.

Έλεγαν λοιπόν ότι μετά από χρόνια και όταν ο Δημοφώντας επέστρεψε στη Θράκη βρήκε την αγαπημένη του και πιστή γυναίκα, όχι περιστοιχισμένη από μνηστήρες αλλά ένα ξερό δέντρο δίχως φύλλα στη μέση του παγωμένου τοπίου.

Απελπισμένος και γεμάτος τύψεις αγκάλιασε τον κορμό της και τότε εκείνη πλημμύρισε ανθούς στη μέση του χειμώνα νικώντας το θάνατο.

Μια άλλη εκδοχή του μύθου για την αμυγδαλιά αναφέρει ότι η Φυλλίς έμεινε πίσω περιμένοντας τον, στον τόπο της τελετής του γάμου της. Τα χρόνια περνούσαν και ο Δημοφώντας δεν επέστρεφε. Απελπισμένη η βασιλοπούλα που τον έχασε για πάντα πήγε και κρεμάστηκε σ΄ ένα δέντρο. Το δέντρο κράτησε την ψυχή της κι από τότε δεν ξανάβγαλε φύλλα ούτε άνθισε. Κάποτε με τα χιόνια του Γενάρη γύρισε ο γιος του Θησέα. Σαν έμαθε τον τραγικό χαμό της αγαπημένης του πήγε, αγκάλιασε το δέντρο και αυτό άρχισε να βγάζει τρυφερά φύλλα και άνθη. Η ψυχή της βασιλοπούλας ένιωσε χαρά με το γυρισμό του Δημοφώντα μα δεν ξαναπήρε την ανθρώπινη μορφή της. Έμεινε δέντρο και κάθε χρόνο το Γενάρη, στολίζεται με κάτασπρα λουλούδια.

Έτσι η αμυγδαλιά, έγινε σύμβολο της ελπίδας, δείχνοντας ότι η αγάπη δεν μπορεί να νικηθεί από το θάνατο.

ΔΕΝΤΡΟΦΥΤΕΥΣΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΑΙΓΑΛΕΩ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΩΙ 7 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

Ο Περιβαλλοντικός Σύνδεσμος Δήμων Αθηνών Πειραιά σε συνεργασία με την ΤΕΔΚΝΑ και τον Σκάι και την υποστήριξη του γ.γ. της Περιφέρειας Αττικής Ηλία Λιακόπουλου και της Διεύθυνσης Αναδασώσεων Αττικής διοργανώνουν δεντροφύτευση στο όρος Αιγάλεω στην περιοχή του Σχιστού, την Κυριακή 7 Φεβρουαρίου από τις 9.00 το πρωί. 

Η δεντροφύτευση θα γίνει σε έκταση 100 στρεμμάτων πάνω από το νεκροταφείο Σχιστού στο Πέραμα όπου θα φυτευτούν 10.000 φυτά και θάμνοι Σημείο Συνάντησης: Δίπλα στην είσοδο του νεκροταφείου Σχιστού .
Μετακινήσεις εθελοντών:
Πούλμαν της εταιρείας «Μαρούλης Τράβελ» θα βρίσκονται στη λεωφόρο Γρηγορίου Λαμπράκη στο Κερατσίνι στη διασταύρωση προς Πέραμα (ύψος Σούπερ Μάρκετ Σκλαβενίτης) για τη μεταφορά των εθελοντών προς το χώρο της δεντροφύτευσης στο Σχιστό.

Εναλλακτικά οι εθελοντές μπορούν να επιλέξουν:
Το αστικό λεωφορείο Γ18 (Αθήνα- Πέραμα) που ξεκινάει από την οδό Μενάνδρου στην Αθήνα και περνάει από τη Στάση του Σουπερ Μάρκετ Σκλαβενίτης για το χώρο της δεντροφύτευσης στο Σχιστό. Κατόπιν θα τους παραλάβουν μετά τα πούλμαν της εταιρείας Μαρούλης Τράβελ.
Το αστικό λεωφορείο 860, που ξεκινάει από το Παλαιό Φάληρο, διέρχεται της Γρηγορίου Λαμπράκη και τερματίζει στο Νεκροταφείο Σχιστού.

Για όσους θέλουν να έρθουν με το ΙΧ έχουμε εξασφαλίσει χώρο στάθμευσης

Προσοχή. Πρόκειται για την πρώτη συνδυασμένη και συντονισμένη προσπάθεια δεντροφύτευσης στη Δυτική Αττική τα τελευταία χρόνια.
Σε δήλωση του στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΙ στη πρωινή εκπομπή του κ. Ψάλτη, ο πρόεδρος του Περιβαλλοντικού Συνδέσμου Δήμων Αθήνας – Πειραιά Γρηγόρης Γουρδομιχάλης ανάμεσα σε άλλα τόνισε ότι: «Η κλιματική αλλαγή είναι χαρακτηριστικό παγκόσμιο πρόβλημα του 21 αιώνα. Η κοινωνία μας βιώνει καθημερινά τις συνέπειες της υποβάθμισης του περιβάλλοντος. Το πράσινο όλο και λιγοστεύει. Απευθύνουμε πράσινο κάλεσμα σε όλους τους πολίτες προκειμένου να θωρακίσουν τους εναπομείναντες πνεύμονες πρασίνου της Δυτικής Αθήνας. Με τον τρόπο αυτό διαδηλώνουμε για την υπεράσπιση των τελευταίων ελεύθερων χώρων όπως το όρος Αιγάλεω.»

Εκδήλωση - Προσευχή για το Περιβάλλον

ΠΕΜΠΤΗ, 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010, στις 20:30, 

 στο ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ:

Εκδήλωση παρουσίασης σε ΠΡΩΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗ της ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ για την ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ,

και της ομότιτλης ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ,

με την 43μελή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΧΟΡΩΔΙΑ

υπό τη διεύθυνση του ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ.

Την εκδήλωση θα τιμήσουν με την παρουσία τους

η Α.Θ.Π. ο ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ,

ο Μακαριώτατος ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΑΘΗΝΩΝ 
& πάσης Ελλάδος,

εκπρόσωποι της πολιτικής ηγεσίας και του διπλωματικού χώρου.

Γρεβενά: Ο μαγικός κόσμος της μανιταρούπολης

Τόπος πλούσιος σε μανιτάρια, τα Γρεβενά δικαίως έχουν αποκτήσει πλέον από τον δήμο το προσωνύμιο Μανιταρούπολη. Οι ντόπιοι έχουν γίνει φανατικοί μανιταροσυλλέκτες, ενώ όλο και περισσότεροι επισκέπτες έρχονται εδώ για να δοκιμάσουν, να αγοράσουν, να φωτογραφίσουν, ακόμη και να μαζέψουν νόστιμα και σπάνια μανιτάρια. «Στην αρχή, όταν με έβλεπαν οι συμπολίτες μου να ξαπλώνω για να φωτογραφίσω τα μανιτάρια, έλεγαν δεν πάει καλά ο Κωνσταντινίδης». Αυτή ήταν η αρχική αντίδραση των φανατικών πλέον μανιταροσυλλεκτών και μανιταροφάγων Γρεβενιωτών στην εργασία του σημαντικότερου ερευνητή μανιταριών πανελλαδικά. «Τελικά, οι άνθρωποι σηκώθηκαν από τον καναπέ και πήγαν στο δάσος!» θα μας πει περήφανος ο Γιώργος Κωνσταντινίδης που μαζί με τους συνεργάτες του έχουν αναλάβει να μας εξοικειώσουν με τα μανιτάρια. Ο Θόδωρος Καραγιάννης ετοιμάζει εδέσματα με μανιτάρια στις Αυλαίς, η Δήμητρα Βέργου φτιάχνει ευφάνταστες συνταγές και ο Φώτης Παρασκευαΐδης διαθέτει προς πώληση δεκάδες μανιταροπροϊόντα. Γιώργος Κωνσταντινίδης O ειδήμων Ξεκινάμε να κάνουμε τον πρώτο μας μανιταρο-περίπατο με τον Γιώργο Κωνσταντινίδη στο κοντινό Καστράκι, ένα αλσύλλιο στα περίχωρα της πόλης των Γρεβενών. «Εδώ έρχονται τα σχολεία αλλά και οι Γρεβενιώτες για τους περιπάτους τους», μας λέει, «και επειδή όλοι έχουν μάθει τα μανιτάρια, για να βρεις φαγώσιμο, πρέπει να κάνεις ειδικές αποστολές!» Ο Γιώργος Κωνσταντινίδης είναι ένας άνθρωπος πολυτάλαντος. Κατ' επάγγελμα δάσκαλος (μάλιστα του αποδόθηκε ο τίτλος του καλύτερου δασκάλου της χρονιάς από την Ακαδημία Αθηνών), μουσικός, με δικό του συγκρότημα, το Manitarock, αλλά και τραγουδιστής (δική του είναι η φωνή στο Μοιρολόι του Θανάση Παπακωνσταντίνου, στο δίσκο «Βραχνός Προφήτης») και, φυσικά, ερευνητής και βαθύς γνώστης των μανιταριών. Η ξενάγησή μας στον κόσμο των μανιταριών ξεκινάει από το Α. «Η κύρια αποστολή των μανιταριών είναι να μη γεμίσει το δάσος «σκουπίδια». Μόλις υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες και κυρίως η βροχή, το μυκήλιο, η μανιταριά δηλαδή, που μοιάζει σαν ένα δίκτυο από υπόγεια τηλεφωνικά καλώδια, καρποφορεί και αρχίζει το έργο της, την αποδόμηση νεκρών φύλλων, κορμών, εντόμων…» Βλέπουμε τα πρώτα άγρια μανιτάρια: πλευρωτοί, λευκό αγαρικό μεταξένιο, υμενόσκυφος, λακτάριος ο νόστιμος. «Δεκαοκτώ ευρώ το κιλό έφτασε η τιμή του λακτάριου φέτος», μας λέει ο Γιώργος. Η τιμή των βρώσιμων μανιταριών μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 1.000 ευρώ το κιλό! Εξίσου ακριβή είναι και η φλαμουλίνη η βελουδόποδη, από την οποία παράγεται ένα σκεύασμα που θεωρείται ελιξήριο για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος του οργανισμού. Αλλωστε, τα μανιτάρια, εκτός από βρώσιμα, είναι και θεραπευτικά: κατά του σακχάρου, της χοληστερίνης, της ηπατίτιδας, της φυματίωσης, ακόμη και κατά του AIDS και του καρκίνου. «Στην αρχή, έλεγα ότι οι μανιταρόφιλοι υπερβάλλουν, όπως οι ελαιοπαραγωγοί για το λάδι, οι οινοπαραγωγοί για το κρασί. Πλέον το έχω δεχτεί βιωματικά, μέσα από παραδείγματα φίλων. Θεωρώ πάντως ότι η προληπτική χρήση τους είναι και η σημαντικότερη». Λίγο πιο κάτω βλέπουμε ένα… θανατηφόρο μανιτάρι. Το κοιτάζουμε, μην τολμώντας να το αγγίξουμε, αλλά ο Γιώργος μάς διαβεβαιώνει ότι μόνο αν το φας υπάρχει πρόβλημα. «Από τα 2.000 είδη που έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα, μόνο γύρω στα δέκα μπορούν να προκαλέσουν την αποκαλούμενη φαλλοειδή δηλητηρίαση, που προσβάλλει το συκώτι», μας εξηγεί. «Εμφανίζεται μέσα σε 6-18 ώρες και, εάν δεν ληφθεί κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, η θνησιμότητα φτάνει το 50%. Μια δεύτερη, ακίνδυνη μορφή δηλητηρίασης είναι η γαστρεντερική, που προκαλείται από ελαφρώς τοξικά μανιτάρια». Είκοσι χρόνια έχουν περάσει από τότε που άγγιξε το πρώτο μανιτάρι. «Από μικρό παιδί ήμουν στη φύση και, επειδή κανείς δεν μου έδειξε τα μανιτάρια, δεν ήξερα ότι υπάρχουν! Οταν τα πρωτοδοκίμασα, με εντυπωσίασε τόσο η γεύση τους, που αμέσως θέλησα να μάθω περισσότερα. Αφού εξάντλησα την ελληνική βιβλιογραφία και έκανα μια πολύ καλή διεθνή συλλογή, άρχισα να διαμορφώνω μια βάση δεδομένων για προσωπική χρήση. Οταν είδα ότι και άλλοι άνθρωποι ενδιαφέρονταν, άρχισα να το κάνω πιο συστηματικά και έφτασα σήμερα να έχω εκδώσει πέντε βιβλία. Με την ίδρυση του Συλλόγου Μανιταρόφιλων Δυτικής Μακεδονίας, ανατρέψαμε το σκηνικό στην Ελλάδα. Και εκεί που ήμασταν μια χώρα τελείως ξεκομμένη από την υπόλοιπη μανιταρόφιλη Ευρώπη, φτάσαμε στο σημείο ακόμη και να μας ζηλεύουν. Στην Πανελλήνια Γιορτή Μανιταριού, που διοργανώσαμε φέτος για έβδομη χρονιά, μαζεύτηκε και κόσμος από την υπόλοιπη Ευρώπη, την Ασία, την Ωκεανία, την Αμερική και μας δήλωσαν ότι δεν έχουν δει τέτοια κορυφαία εκδήλωση πουθενά στον κόσμο». «Η μανιταροφιλία εξελίσσεται σε κίνημα», μας λέει ο Γιώργος. Ορισμένοι πουλούν άγρια μανιτάρια σε εστιατόρια και μαγαζιά, κάποιοι κάνουν μικροτεχνίες με θέμα το μανιτάρι, όπως η Δέσποινα, σύζυγος του Γιώργου Κωνσταντινίδη, που ασχολείται με τις πυρογραφίες, για τις οποίες μάλιστα βραβεύτηκε. «Το κυριότερο όμως είναι ότι το μανιτάρι έχει μπει στην καθημερινότητά μας. Φοράμε μπλουζάκι με κεντημένο μανιτάρι, αποτελεί μέρος του διαιτολογίου όλων μας - τρώμε δεκαπλάσιες ποσότητες απ' ό,τι η υπόλοιπη Ελλάδα. Και το κυριότερο, δεν έχει πάθει κανείς το παραμικρό». Φαίνεται, μάλιστα, ότι η μανιταροφιλία είναι μεταδοτική: εκτός από το Σύλλογο Μανιταρόφιλων Δυτικής Μακεδονίας, υπάρχουν σήμερα πέντε ακόμη ενεργοί σύλλογοι σε όλη την επικράτεια. Όσο για το επόμενο βήμα; Ο Γιώργος ονειρεύεται ένα μουσείο μανιταριών, το οποίο θα προσφέρεται για τη μικροσκοπική παρατήρησή τους αλλά και για τους ίδιους τους επιστήμονες-ερευνητές των μανιταριών. «Σε λίγα χρόνια πιστεύω ότι θα μπορούμε να ζούμε μόνο από τα μανιτάρια στα Γρεβενά. Οπως συμβαίνει στην Alba της Ιταλίας με την άσπρη τρούφα ή στο Perigord της Γαλλίας με τη μαύρη τρούφα». Επιστρέφοντας από τον περίπατο, το καλάθι μας δεν έχει γεμίσει, αλλά αρχίζουμε και βλέπουμε το έδαφος με άλλο μάτι. Για την ακρίβεια, όλα τα βλέπουμε με άλλο μάτι… Θόδωρος Καραγιάννης Eστιατόριο Αυλαίς «Δούλευα πολλά χρόνια σε ταξί και το 2002 αποφάσισα να ανοίξω το εστιατόριο. Τον πρώτο χρόνο δεν σερβίραμε μανιτάρια, παρότι ήμουν πολλά χρόνια μανιταρόφιλος. Πήγαινα στο δάσος, στην αρχή μάζευα δύο είδη που ήξερα και στη συνέχεια, αφού γνωρίστηκα με τον Γιώργο, έμαθα ακόμη περισσότερα. Επειτα από ένα χρόνο, έβαλα δειλά στο μενού κάποια μανιτάρια. Ο κόσμος στην αρχή ήταν διστακτικός. Οταν είδαν όμως ότι υπάρχει η γνώση, τα ζητούσαν όλο και περισσότεροι. Το ένα μανιτάρι έφερε το άλλο και, ξέρεις, η τρέλα του μανιταριού είναι μεταδοτική! Με βεβαιότητα λέω ότι έχουμε πλέον μανιταροτουρισμό στα Γρεβενά. Παλαιότερα, έβγαινα όλη την ώρα να αναζητήσω μανιτάρια, τώρα μου φέρνουν πολλοί νεαροί και συνταξιούχοι που τα έχουν μάθει. Πάντως, για εμάς τους μανιταρόφιλους το γαστρονομικό κομμάτι είναι το τελευταίο. Η ξεχωριστή εμπειρία είναι να σηκωθείς το πρωί, να πας στο δάσος, να ψάξεις, να το αναγνωρίσεις, να το φωτογραφίσεις. Δεν είναι θέμα ταλέντου, αλλά γνώσης. Στην αρχή, και μόνο που ακούγαμε τις ονομασίες, όλα μας φαίνονταν βουνό. Μανιτάρι με το μανιτάρι, μάθαμε». Φώτης Παρασκευαΐδης Μανιταροπροïόντα Γρεβενών «Ως οδηγός βουνού συνόδευα τον Γιώργο Κωνσταντινίδη στις εξορμήσεις του για μανιτάρια. Εκείνος πήγαινε, έψαχνε και μετά τον βοηθούσα να βρει το δρόμο της επιστροφής. Πηγαίναμε σε πολλά μέρη της Ελλάδας και σιγά-σιγά έγινα και εγώ μανιταροσυλλέκτης. Το 2003 παρακολουθήσαμε ένα σεμινάριο στα Τρίκαλα και εκεί ο Γιώργος είπε ότι έχει φτιάξει ένα παγκόσμιας πρωτοτυπίας γλυκό του κουταλιού με μανιτάρι, συγκεκριμένα με τον κανθαρίσκο τον βρώσιμο. Ενα μήνα μετά, μας ζήτησαν 300 κιλά γλυκό του κουταλιού μανιτάρι και κάπως έτσι ανοίξαμε το πρώτο μας μαγαζί. Πλέον έχουμε μεταφερθεί, ο Γιώργος παραμένει επιστημονικός σύμβουλος και εμείς συνεχώς αυξάνουμε τις ετικέτες μας. Εχουμε φτάσει τα 152 προϊόντα και όλο γεννιούνται νέες ιδέες. Για παράδειγμα, μετά το γλυκό του κουταλιού και το γλυκό λουκούμι, θα ήθελα να δοκιμάσω να κάνω παγωτό. Δίνουμε προϊόντα σε μαγαζιά στην Αθήνα, τη Λάρισα, τη Θεσσαλονίκη, εξάγουμε στη Σουηδία και στο Ντουμπάι, αλλά δεν θέλουμε να επεκταθούμε σε υπερμεγέθεις συνεργασίες. Πρέπει να τηρηθεί ένα μαγικό όριο». Δήμητρα Βέργου - Ευαγγελοπούλου H μανιταρομαγείρισσα «Ημουν 19 ετών, ήταν Μεγάλη Τετάρτη και πήγαμε στο σπίτι της πεθεράς μου να φάμε. Βλέπω στο τραπέζι κρέας και εκπλήσσομαι. Καλά, λέω, θα φάμε κρέας Μεγάλη Εβδομάδα; Και εκείνη τότε με αποστομώνει λέγοντάς μου ότι δεν είναι κρέας, αλλά μανιτάρια! Από τότε, τα λίγα είδη που γνώριζα άρχισα να τα μαγειρεύω κι εγώ στο σπίτι μου. Οταν έπειτα από χρόνια έγινε ο Σύλλογος Μανιταρόφιλων Δυτικής Μακεδονίας, έφτιαξα σούπα και πίτα με μανιτάρια για να φάμε μεταξύ μας. Την επόμενη χρονιά έφτιαξα για όλους, και έτσι καθιερώθηκα ως η μαγείρισσα της μανιταρογιορτής. Μετά άρχισαν να με ρωτούν όλοι πώς τα φτιάχνω, κουράστηκα να λέω και σκέφτηκα να βγάλω ένα βιβλίο. Μέσα σε ένα χρόνο, μάζεψα τις λίγες παραδοσιακές συνταγές και αυτοσχεδίασα νέες, με κίνητρο να βάλω τη νέα νοικοκυρά να μαγειρέψει μανιτάρια. Συνταγές με οκτώ είδη άγριων μανιταριών (εναλλακτικά, μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα καλλιεργήσιμα), για να ομορφύνουν το τραπέζι». info Μανιταρο-δικτυωθείτε • www.manitari.gr: Τα πάντα για τα μανιτάρια. • www.manitarosyntages.blogspot.gr: Συνταγές με μανιτάρια. • 8www.tomanitari.gr: Για αγορά μανιταροπροϊόντων. Σχετικά βιβλία • «Μανιτάρια: Από το δάσος στην κουζίνα», Δήμητρα Βέργου - Ευαγγελοπούλου, Εκδόσεις Σαΐτης, 2008. • «Μανιτάρια, φωτογραφικός οδηγός μανιταροσυλλέκτη», Γιώργος Κωνσταντινίδης, αυτοέκδοση, 2009.  ΝΑΤΑΣΣΑ ΜΠΛΑΤΣΙΟΥ,  ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΝΙΚΟΣ ΕΞΑΡΧΟΠΟΥΛΟΣ

ΠΥΛΟΣ: Στην αγκαλιά του Ναβαρίνου

Αρχαίο βασίλειο του σοφού Νέστορα και θέρετρο μιας από τις σπουδαιότερες ναυμαχίες της σύγχρονης ιστορίας, τόπος γόνιμος, προικισμένος με πλούσια βιοποικιλότητα, η Πύλος θα εξαντλήσει ευχάριστα τόσο τον φυσιολάτρη όσο και τον ιστοριοδίφη - ακόμα και όσους έχουν τα μάτια στραμμένα στο Διάστημα!

Στην ιόνια ακτή της Μεσσηνίας, καθώς το αυτοκίνητο κατηφορίζει προς τον κόλπο του Ναβαρίνου, η ιστορική Πύλος αρχίζει ήδη να ξεδιπλώνει τα κάλλη της από μακριά. Σε κάθε στροφή αποκαλύπτονται τα αμφιθεατρικά χτισμένα κεραμοσκεπή σπίτια της, με το Νιόκαστρο, στην πέρα άκρη, να δεσπόζει μέσα από πυκνά πεύκα στο Ιόνιο. Αντίκρυ τους η Σφακτηρία, σαν φυσικός κυματοθραύστης, κλείνει προστατευτικά το μεγαλύτερο φυσικό λιμάνι της Πελοποννήσου.

Η βόλτα στην Πύλο ξεκινά δίχως άλλο από την παραλιακή πλατεία των Τριών Ναυάρχων με τα αιωνόβια πλατάνια της και το μνημείο στους Κόδριγκτον, Δεριγνύ και Χέυδεν, που ηγήθηκαν του συμμαχικού στόλου στη Ναυμαχία του Ναβαρίνου. Με τον αρχιτέκτονα Γιώργο Τσούτσουρα απολαμβάνουμε τη σκιά, ενώ μου εξηγεί ότι η πλατεία και τα κτίρια με τις καμάρες που την περιβάλλουν είναι σχέδιο των Γάλλων αξιωματικών του στρατηγού Μαιζόν, στον οποίο οι Οθωμανοί παρέδωσαν το Ναβαρίνο το 1828. Γύρω από αυτή την πλατεία αναπτύχθηκε έκτοτε η σύγχρονη πόλη. Οσο ανεβαίνει κανείς τις απότομες ανηφοριές της Πύλου, τα πέτρινα παραδοσιακά σπίτια και τα λίγα νεοκλασικά του κέντρου με τους καλά χαραγμένους δρόμους δίνουν τη θέση τους σε στενά δρομάκια, γεμάτα χαμηλά σπιτάκια και ολάνθιστους κήπους. Εκεί, στις άλλοτε φτωχές γειτονιές της Πύλου, σήμερα έχουν αρχίσει να υψώνονται σύγχρονες πολυκατοικίες - δυστυχώς, όχι πάντα καλόγουστες.

Κατηφορίζω στον Φραγκομαχαλά, στην παραλία, όπου κάνω μια στάση στο πανέμορφο σπίτι της οικογένειας Βελισσάρη. Η Κατρίν Βελισσάρη, η υπερδραστήρια διευθύντρια του Ελληνικού Κέντρου Βιβλίου, εδώ και 15 χρόνια δηλώνει ερωτευμένη με την Πύλο. «Ηταν μια συνάντηση», μου λέει. «Οπως συναντάς ανθρώπους, έτσι συναντάς και τόπους. Η Πύλος είναι ένα κόσμημα στο Ναβαρίνο, μας προσκάλεσε. Εχει κάτι το μαγικό, έχει φως, χρώματα, μυθολογία, ιστορία... και το να σκέφτεσαι ότι η ναυμαχία έγινε εδώ μπροστά...» Πράγματι, αν μισοκλείσεις τα μάτια, σχεδόν βλέπεις τον συμμαχικό και τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο να χτυπιούνται ανελέητα με φόντο τη Σφακτηρία. Πάνω από 50 σκάφη και 6.000 άντρες χάθηκαν το 1827 στη Ναυμαχία του Ναβαρίνου, η οποία ουσιαστικά σφράγισε την έκβαση του ελληνικού αγώνα για την Ανεξαρτησία.

Προχωρώντας παραλιακά, προσπερνώ το όμορφο νεοκλασικό σπίτι του ολυμπιονίκη Κωνσταντίνου Τσικλητήρα και κατευθύνομαι στο διατηρητέο Παλιό Γυμνάσιο, που φιλοξενεί το Ινστιτούτο Αστροσωματιδιακής Φυσικής «Νέστωρ» του Εθνικού Αστεροσκοπείου. Εδώ, με επικεφαλής τον πρωτοπόρο στον τομέα του καθηγητή Λεωνίδα Ρεσβάνη, διεξάγεται ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά πειράματα παγκοσμίως: η ανίχνευση και η μελέτη του σωματιδίου νετρίνο.

Σε συνεργασία με κέντρα όπως το CERN και πανεπιστήμια όπως το Berkeley των ΗΠΑ, το Ινστιτούτο δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από αντίστοιχα του εξωτερικού. Ο ενθουσιώδης Τάσος Μπαρλιάς, ένας από τους ερευνητές του Ινστιτούτου, μου εξηγεί τι εστί νετρίνο: «Είναι ένα στοιχειώδες σωματίδιο, όπως το ηλεκτρόνιο, με τη διαφορά ότι δεν έχει ηλεκτρικό φορτίο, δεν επηρεάζεται από μαγνητικά πεδία και ταξιδεύει επ' άπειρον, πάντα στην ίδια κατεύθυνση, ενώ σπάνια αλληλεπιδρά με την ύλη - δισεκατομμύρια νετρίνα μάς διαπερνούν κάθε στιγμή! Σκοπός μας είναι να στήσουμε μια διάταξη έκτασης ενός κυβικού χιλιομέτρου, σε βάθος 4.000 - 5.000 μέτρων ανοιχτά της Πύλου, με αισθητήρες που θα ανιχνεύουν μόλις 10 - 100 νετρίνα ετησίως.

Το μεγάλο βάθος είναι απαραίτητο, αφού ο όγκος του νερού φιλτράρει την κοσμική ακτινοβολία, διευκολύνοντας την παρατήρηση, με τον ίδιο τρόπο που, για να παρατηρήσουμε τα αστέρια, χρειαζόμαστε σκοτάδι». Η Πύλος είναι ιδανική για το πείραμα: στα ανοιχτά της βρίσκεται το βαθύτερο σημείο της Μεσογείου, ενώ τα νερά είναι εξαιρετικά διαυγή. «Τα νετρίνα», συνεχίζει ο Τάσος, «θα μας πουν πολλά για το Σύμπαν. Επιπλέον, θα τοποθετηθούν και όργανα άλλων επιστημονικών τομέων, όπως η γεωφυσική, η ωκεανολογία κ.λπ., οπότε το όφελος θα είναι πολλαπλό».

Φεύγοντας, στρέφω το βλέμμα ψηλά στο Νιόκαστρο και φαντάζομαι τα δισεκατομμύρια νετρίνα που το βομβαρδίζουν - ευτυχώς, τα κανόνια σίγησαν πια...

Κάστρα και πολιορκητές

Το Νιόκαστρο είναι το νεότερο των δύο κάστρων του Ναβαρίνου. Χτίστηκε το 1573 από τους Οθωμανούς, μετά την ήττα τους στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου, με σκοπό τον έλεγχο του περάσματος στον κόλπο. Θα το ορίζουν τα περισσότερα χρόνια ώς την Απελευθέρωση, με ένα διάλειμμα ενετικής κατοχής. Αξίζει να σταθείτε λίγο παραπάνω στην ακρόπολή του -ώς τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο λειτουργούσε ως φυλακή-, στην εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα, που χτίστηκε αρχικά ως τζαμί, και στον Εβδομο Προμαχώνα, με τη συγκλονιστική θέα στο Ιόνιο, τη Σφακτηρία και το βραχώδες νησάκι Τσιχλί-Μπαμπά. Φεύγοντας, περνώ από τους Στρατώνες του Μαιζόν, όπου φιλοξενείται η συλλογή του Γάλλου φιλέλληνα Rene Puaux, με επίκεντρο τη Ναυμαχία του Ναβαρίνου.

Στη βόρεια άκρη του κόλπου, στη χερσόνησο του Κορυφασίου, δεσπόζει το ερειπωμένο Παλιόκαστρο, χτισμένο στην τοποθεσία της αρχαίας ακρόπολης της Πύλου - όχι των ομηρικών, αλλά των ιστορικών χρόνων. Γνώρισε μεγάλες δόξες κάποτε: Φράγκοι, Βυζαντινοί, Ενετοί και Οθωμανοί, όλοι ήθελαν να το ελέγχουν. Σήμερα, μόνο τα τείχη του σώζονται, αλλά προσφέρει μοναδική θέα: η λιμνοθάλασσα της Γιάλοβας και ο κόλπος του Ναβαρίνου σε όλο του το μεγαλείο, η ημικυκλική παραλία της Βοϊδοκοιλιάς, που μοιάζει σαν να χαράχτηκε με διαβήτη, το Ιόνιο και η καταπράσινη μεσσηνιακή γη. Λίγο πιο χαμηλά, από την πλευρά της Βοϊδοκοιλιάς, βρίσκεται η σπηλιά του Νέστορα. Σύμφωνα με το μύθο, εκεί έκρυψε ο Ερμής τα ζώα που έκλεψε από τον Απόλλωνα, ενώ κατά τον Παυσανία, εδώ ήταν οι στάβλοι του Νέστορα, εξ ου και το όνομα.

Η ομηρική «Πύλος η αμμουδερή» βρίσκεται 17 χλμ. βόρεια της Πύλου, στον Ανω Εγκλιανό. Εκεί, η αρχαιολογική σκαπάνη του Κωνσταντίνου Κουρουνιώτη και του Αμερικανού Carl Blegen έφερε στο φως, το 1938, τα ανάκτορα του Νέστορα. Το εντυπωσιακό μυκηναϊκό κτιριακό σύμπλεγμα που χρονολογείται από τον 13ο αιώνα π.Χ. και καταστράφηκε από πυρκαγιά, την εποχή της δόξας του κοσμούνταν με περίτεχνες ζωηρόχρωμες τοιχογραφίες, ένδειξη της ακμής του ισχυρού μυκηναϊκού βασιλείου. Τα ευρήματα εκτίθενται στο εξαιρετικό μουσείο της Χώρας.

Επιστρέφοντας από τη Χώρα προς την Πύλο, επισκέπτομαι τον Ρωμανό και το Πετροχώρι. Στον Ρωμανό ετοιμάζεται ένα μεγάλο τουριστικό έργο: το Costa Navarino, ένα παραθεριστικό σύμπλεγμα 11 ξενοδοχείων και 7 γηπέδων γκολφ, μεταξύ άλλων, το οποίο μάλιστα φιλοδοξεί να είναι εντελώς «πράσινο» και προβλέπεται να λειτουργήσει την επόμενη χρονιά. Οπως είναι φυσικό, ένα έργο τέτοιας έκτασης έχει προκαλέσει πληθώρα αντιδράσεων στην περιοχή: υπάρχουν εκείνοι που το περιμένουν με ενθουσιασμό, θεωρώντας ότι μόνο καλό θα κάνει στην τοπική οικονομία, αλλά και οι πιο σκεπτικιστές, που ανησυχούν για τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο ενός έργου τέτοιου μεγέθους.

Λιμνοθάλασσα της Γιάλοβας

Στη βόρεια άκρη του κόλπου του Ναβαρίνου απλώνεται η λιμνοθάλασσα της Γιάλοβας. Ενταγμένη στο πρόγραμμα Natura 2000 από το 1997, αποτελεί τον νοτιότερο μεταναστευτικό σταθμό των Βαλκανίων, αλλά και τον πρώτο που συναντούν τα πουλιά μετά το εξαντλητικό ταξίδι τους από την Αφρική. Γι' αυτό βρίσκεται εδώ η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, που από το 1998 έχει έδρα το παλιό Αντλιοστάσιο - χτίστηκε με στόχο την (ανεπιτυχή ευτυχώς) αποξήρανση της λιμνοθάλασσας τη δεκαετία του '50. Εκεί συναντώ τη Θεσσαλονικιά Μαρία Μαυρούδη, υπεύθυνη δράσεων επικοινωνίας. Ήρθε πριν από ένα χρόνο και η Γιάλοβα αμέσως την κέρδισε, με τη φυσική ομορφιά, τη γαλήνη και την πλούσια πανίδα της, που δεν περιορίζεται μόνο στα πουλιά: «Εδώ έχουν καταγραφεί 265 είδη πουλιών και πολλά είδη ερπετών, αμφίβιων, θηλαστικών και ψαριών. Η Ορνιθολογική, με τη βοήθεια εθελοντών, καταγράφει και καταμετρά την ορνιθοπανίδα, παρακολουθεί τα ενδιαιτήματα αλλά και τα είδη που αναπαράγονται εδώ, ενώ δύο φορές το μήνα κάνει μετρήσεις της αλατότητας της λιμνοθάλασσας και της ποιότητας νερού».

Ολα αυτά τα συζητούμε περπατώντας στο Μονοπάτι της Φύσης κατά μήκος της λιμνοθάλασσας, μια ξενάγηση στα διαφορετικά μίνι οικοσυστήματά της. «Διατηρούμε ένα ενημερωτικό περίπτερο στον οικισμό της Γιάλοβας», προσθέτει η Μαρία, «ενώ στο Αντλιοστάσιο δεχόμαστε επισκέψεις από το κοινό». Η βόλτα μας θα καταλήξει σε ένα από τα παρατηρητήρια πουλιών, όπου με τηλεσκόπιο θα παρακολουθήσουμε μεγαλοπρεπείς αργυροτσικνιάδες και λεπτεπίλεπτους καλαμοκανάδες. «Το φθινόπωρο και η άνοιξη είναι οι καλύτερες εποχές για ορνιθοπαρατήρηση. Ερχονται φλαμίνγκο, πολλά είδη ερωδιών και αρπακτικών και, αν είμαστε τυχεροί, θα δούμε τον παγκοσμίως απειλούμενο βασιλαετό». Γύρω μας, τη σιωπή σπάνε μόνο οι κραυγές των πουλιών και καθώς το σούρουπο πέφτει στη λιμνοθάλασσα, το γαλήνιο τοπίο μοιάζει να μη γνωρίζει χρόνο ή τόπο. Θα μπορούσαμε να είμαστε οι πρώτοι -ή οι τελευταίοι- άνθρωποι πάνω στη Γη…

ΜΗ ΞΕΧΑΣΕΤΕ
Πολυλίμνιο
Ενας μικρός φυσικός παράδεισος της Μεσσηνίας, 20 χλμ. από την Πύλο, κοντά στο χωριό Χαραυγή. Ενα περιποιημένο μονοπάτι με ξύλινα γεφυράκια, πνιγμένο στα πλατάνια, οδηγεί κλιμακωτά στις 7 μικρές και μεγαλύτερες λεκάνες που σχηματίζει το ποταμάκι, το οποίο, στο τέλος της διαδρομής, μετατρέπεται σε έναν εντυπωσιακό καταρράκτη 25 μέτρων, που γεμίζει μια βαθιά καταπράσινη λίμνη.

Καταρράκτης Καλάμαρη
Σε κοντινή απόσταση από τη Γιάλοβα, στο δρόμο για Σχινόλακα, βρίσκεται ένας μικρός αλλά όμορφος καταρράκτης. Θα φτάσετε εκεί ακολουθώντας ένα στενό και σε μερικά σημεία δύσβατο μονοπάτι, ωστόσο το θέαμα που σας περιμένει στο τέλος της εικοσάλεπτης διαδρομής θα σας ανταμείψει.

Οινοποιείο Παναγιωτόπουλου
Το ξέρετε ότι ίσως το καλύτερο cabernet της Ελλάδας παράγεται στη Μεσσηνία; Στον Πύργο Τριφυλίας, κοντά στη Χώρα, επισκεφτείτε τους αμπελώνες και το οινοποιείο του Δημήτρη Παναγιωτόπουλου, τα εξαιρετικά βιολογικά κρασιά του οποίου φέτος σάρωσαν στις Βρυξέλλες, αποσπώντας μεγάλες διακρίσεις!

Memo

ΜΕΤΑΒΑΣΗ

Στην Πύλο θα πάτε οδικώς μέσω Τρίπολης. Η απόσταση Αθήνα - Πύλος είναι 288 χλμ., ωστόσο θα χρειαστείτε περίπου 4,5 ώρες για να φτάσετε, αφού ο δρόμος μετά την Τρίπολη είναι άσχημος, ενώ καθ' όλη τη διαδρομή γίνονται έργα. Μπορείτε επίσης να πάτε με λεωφορείο (ΚΤΕΛ Μεσσηνίας Τ/210-51.34.293).

ΔΙΑΜΟΝΗ

Στην Πύλο θα μείνετε:

Στο ξενοδοχείο Καραλής 9Τ/27230-22.960, www.hotel-karalis.com) με την ωραία θέα στον κόλπο του Ναβαρίνου ή
Στο χαριτωμένο ξενοδοχείο Miramare (Τ/27230-22.751) στην παραλία.
Μία ακόμα καλή επιλογή είναι το ξενοδοχείο Galaxy (Τ/27230-22.780) στην πλατεία Τριών Ναυάρχων.
Επίσης, σε πανοραμική θέση βρίσκεται το ξενοδοχείο 12 Θεοί (T/27230-22.179, www.12gods.biz), που διαθέτει και μπαρ με ωραία μουσική και απίστευτη θέα στο Ναβαρίνο.

Στη Γιάλοβα θα μείνετε :

Στο πολύ όμορφο Hotel Zoe (T/27230-22.025, www.hotelzoe.com) ή
Στα προσεγμένα διαμερίσματα Mylos (Τ/27230-22.703, www.mylosapartments.gr)

Στην περιοχή βρίσκονται επίσης μερικά καλά οργανωμένα κάμπινγκ, όπως το Ερωδιός (Τ/27230-28.240, http://erodioss.gr) και το Ναβαρίνο (Τ/27230-22.761, www.navarino-beach.gr), ανοιχτά μέχρι 31/10.

ΦΑΓΗΤΟ

• Στην Πύλο, νόστιμους μεζέδες θα φάτε στο ουζερί Εν Πλω στη Λαϊκή Πλαζ Πύλου - παραγγείλτε τις εκπληκτικές ψητές σαρδέλες, γεμιστές με μυρωδικά! Αν η όρεξή σας τραβάει μαγειρευτά, τότε να πάτε στον Γρηγόρη.
• Στην παραλία της Γιάλοβας θα φάτε καταπληκτικά μαγειρευτά στη Βούλα- εκεί θα βρείτε τους πιο νόστιμους ντολμάδες από σέσκουλο!
• Μια άλλη επιλογή είναι το εστιατόριο Ελιά - δοκιμάστε το κρασί της Καλλιρρόης!
• Στο Πετροχώρι, στην πολύ όμορφη κεντρική πλατεία, βρίσκεται το οβελιστήριο Κέντρο Απόκεντρο, ενώ στην παραλία του Πετροχωρίου θα ευχαριστηθείτε το φαγητό στον Γρηγόρη.
• Αν νιώσετε λιγούρα περνώντας από τον Ρωμανό, κάντε μια στάση στην Ταβέρνα της Ρίνας για σπιτικό φαγητό. Τέλος, στο Μαραθοχώρι θα φάτε νόστιμα ψαρικά και θαλασσινά στην ψαροταβέρνα Αργύρης.

ΑΓΟΡΕΣ

Μανωλέας: Παραδοσιακά μεσσηνιακά προϊόντα -λάδι, μπαλσάμικο, σπιτικές μαρμελάδες, μυρωδάτο ούζο- θα σας προτείνει η χαμογελαστή Βίκυ.
Απία: Χαριτωμένο κοσμηματο-πωλείο. Οι ιδιοκτήτες του επιλέγουν τα κομμάτια που πωλούν από σχεδιαστές όλης της επικράτειας.
Οινοποιείο Παναγιωτόπουλου: Cabernet, Chardonnay, Μαλαγουζιά και πολλά ακόμα υπέροχα κρασιά, πολλά από τα οποία είναι βραβευμένα. Στον Πύργο Τριφυλίας (Τ/27630-41.190, www.ktimapanagiotopoulos.gr).

ΕΚΔΡΟΜΕΣ

Εκτός από όσα ήδη αναφέραμε, πολύ κοντά στην Πύλο (11 χλμ.) βρίσκεται η Μεθώνη με το άκρως εντυπωσιακό κάστρο της. Επίσης, παρόλο που είναι φθινόπωρο, κάντε μια βόλτα στις χρυσές αμμουδιές του κόλπου του Ναβαρίνου - είναι σίγουρα από τις καλύτερες στην Πελοπόννησο και, καιρού επιτρέποντος, οι βουτιές δεν αποκλείονται!

ΧΡΗΣΙΜΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ

Κωδικός κλήσης: 27230
Δήμος: 22.221
Νοσοκομείο: 22.315
Αστυνομία: 22.100
ΚΤΕΛ Πύλου: 22.230
Ινστιτούτο Νέστωρ: Τ/27230-23.300, www.nestor.noa.gr
Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία: Τ/210-82.28.704, www.ornithologiki.gr

Ευχαριστούμε για τη φιλοξενία το Δήμο Πύλου και τα ξενοδοχεία Καραλής και Miramare, όπως και το Pylos' Club Boats (Τ/27230-23.155) για την παραχώρηση του σκάφους με το οποίο απολαύσαμε τον κόλπο του Ναβαρίνου.

ΒΑΣΩ ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΥ, 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΝΙΚΟΣ ΕΞΑΡΧΟΠΟΥΛΟΣ