Friday, 19 November 2010

Κουταβάκι βασανίστηκε μέχρι θανάτου σε προαύλιο σχολείου.

Κτηνωδία μέσα σε σχολείο

«Η βία εις βάρος των ζώων αποτελεί ίσως την πρώτη ένδειξη, ένα σήμα προειδοποίησης για μελλοντική επιθετική συμπεριφορά, που μπορεί να καταλήξει
ακόμη και στο έγκλημα»
 

Μαίρη Λου Ράντουρ, ψυχολόγος 

Το άτυχο σκυλάκι χτυπήθηκε με αιχμηρό αντικείμενο στον λαιμό κατά τη διάρκεια της 7ης ώρας του μαθήματος. Άγνωστος παραμένει ο δράστης. Ένα μαθητή άλλου σχολείου "δείχνει" ως αυτουργό η διεύθυνση του σχολείου.

Σοκαρισμένη και παγωμένη η σχολική κοινότητα στο 2ο Λύκειο της Καβάλας αναζητά τους δράστες της κτηνωδίας σε βάρος ενός κουταβιού τριών μηνών, το οποίο βασανίστηκε μέχρι θανάτου στο προαύλιο του σχολείου, και μάλιστα σε ώρα μαθήματος.

Το περιστατικό σημειώθηκε το μεσημέρι της περασμένης Τρίτης, στη διάρκεια της 7ης ώρας του μαθήματος, χωρίς να έχει εξακριβωθεί μέχρι στιγμής η ταυτότητα και τα κίνητρα των δραστών, με τη διεύθυνση του σχολείου και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση να "δείχνουν" ως αυτουργό έναν μαθητή άλλου σχολείου.
Το άτυχο σκυλάκι βρέθηκε να ψυχορραγεί, κουρνιασμένο κάτω από ένα παγκάκι στο προαύλιο του σχολείου και ειδοποιήθηκε από μαθητές ο καθηγητής της γυμναστικής, που λίγο νωρίτερα είχε τελειώσει το μάθημα.
Ο τελευταίος διαπίστωσε πως είχε χτυπηθεί και αιμορραγούσε στον λαιμό από πληγές που είχαν προκληθεί από κάποιο αιχμηρό αντικείμενο. Ειδοποιήθηκαν μέλη του τοπικού Φιλοζωικού Σωματείου "Αίσωπος", που έσπευσαν να παραλάβουν το κουτάβι για να το περιθάλψουν, αλλά λίγες ώρες μετά το άτυχο ζώο ξεψύχησε.
«Επικήρυξη» 
Το Σωματείο "επικήρυξε" τους δράστες με ανακοινώσεις του στον Τύπο και στο Διαδίκτυο, ζητώντας τον εντοπισμό και την παραδειγματική τους τιμωρία, είτε πρόκειται για μαθητές είτε για εξωσχολικούς.
Σε μια πρόχειρη έρευνα, μαθητές δήλωσαν πως είδαν κάποια παιδιά να κυνηγούν το σκυλάκι με ένα ξύλο, από το οποίο προεξείχαν καρφιά, χωρίς ωστόσο να τα κατονομάσουν. Μεσολάβησε η επέτειος του Πολυτεχνείου, που το σχολείο ήταν κλειστό, και χθες το πρωί, στη διάρκεια της προσευχής, ο διευθυντής του Α. Αργυροφθαλμίδης κάλεσε όποιον γνωρίζει το παραμικρό να το αναφέρει στον ίδιο στο γραφείο του.
"Ήρθαν πολλά παιδιά και μου είπαν πως είδαν έναν εξωσχολικό μαθητή άλλου σχολείου να περιφέρεται πρώτα στην είσοδο του σχολείου και στη συνέχεια να κυνηγάει με μια βέργα το άτυχο σκυλάκι. Το όνομα που μου ανέφεραν το έχω δώσει στην αστυνομία", είπε στο "Έθνος" ο τελευταίος. "Είναι ένα συμβάν ιδιαίτερα λυπηρό, που με κάνει να ντρέπομαι. Προσβάλλει την περιοχή μας", πρόσθεσε.
Ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του νομού, Γ. Χεριστανίδης, που ενημερώθηκε χθες για το συμβάν, έδωσε εντολή για τη διοργάνωση ειδικού εκπαιδευτικού προγράμματος για τα ζώα στα σχολεία της Καβάλας με τη μορφή διαγωνισμού συγγραφής, έκθεσης, κολάζ και ζωγραφικής.

Thursday, 18 November 2010

Πολιτισμός, η μεσογειακή δίαιτα
Mediterranean diet included in UNESCO’s intangible world heritage

Η μεσογειακή δίαιτα περιλαμβάνεται πλέον στον κατάλογο της
Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας, 
που διαμορφώνει κάθε χρόνο η αρμόδια Διακυβερνητική Επιτροπή της UNESCO. 

Μια απλή μακαρονάδα με σάλτσα τομάτας, βασιλικό και λάδι.
Το αίτημα είχαν υποβάλει από κοινού η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιταλία και το Μαρόκο. Την συμπερίληψή τους στη λίστα γιορτάζουν επίσης οι Γάλλοι για την κουζίνα τους, αλλά και την παραδοσιακή τέχνη της δαντέλας του Πουάν ντ' Αλενσόν, οι Ισπανοί για το φλαμένκο, οι Κινέζοι για το βελονισμό και τη θερμοθεραπεία με αψιθιά, οι Τούρκοι για τους αγώνες πάλης των αλειμμένων με λάδι αθλητών (άλλως μπεχλιβάνηδες) του Κιρκπινάρ Αδριανούπολης, οι Αζέροι για την κατασκευή χειροποίητων χαλιών. 
Mediterranean diet has won a place in UNESCO’s list of Intangible Cultural Heritage of Humanity.
The proposal to include the Mediterranean diet in the list of UNESCO was a made on the initiative Greece, Spain, Italy and Morocco.
Η γνώση, η πρακτική και οι παραδόσεις που συνοδεύουν τη μεσογειακή δίαιτα, οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται, αλλά και οι κοινωνικές σχέσεις γύρω από το τραπέζι, τις οποίες αυτή ευνοεί, έπεισαν τους κριτές ότι της αξίζει μια θέση στον κατάλογο με την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της Ανθρωπότητας. 
Ο κατάλογος άνοιξε το 2003, οπότε επικυρώθηκε από 132 κράτη σχετική σύμβαση, προκειμένου να αναδείξει και να συμβάλει στη διατήρηση στοιχείων που δεν είναι μετρήσιμα και αφορούν κατά κύριο λόγο προφορικές παραδόσεις, μορφές τέχνης, κοινωνικές πρακτικές και γενικότερα έθιμα. Η UNESCO συντάσσει ακόμη μία λίστα, όπου περιλαμβάνει άυλα στοιχεία τα οποία απειλούνται.

Η γαστρονομία των Γάλλων

Στον πρώτο κατάλογο, εκτός από τις μεσογειακές χώρες που πανηγυρίζουν για το διαιτολόγιό τους, περιχαρείς είναι οι Γάλλοι, οι οποίοι είδαν τη γαστρονομία τους επιτέλους να εγγράφεται. 
Η περίπτωσή της πάντως συζητήθηκε εκτενώς, καθώς υπήρχαν φόβοι ότι ένας τέτοιος τίτλος στη γαλλική κουζίνα μπορεί να τύχει άκριτης εκμετάλλευσης. Τελικά η Επιτροπή αποφάσισε υπέρ, με τη δέσμευση να ελέγχει τη χρήση του λογοτύπου της UNESCO από γαλλικά εστιατόρια.

Στο πόδι σηκώθηκαν για να το γιορτάσουν χορεύοντας στη Σεβίλη οι λάτρεις του φλαμένκο, που αιώνες τώρα συμπύκνωνε τον πόνο και τη χαρά εκατομμυρίων φτωχών ανθρώπων.

Υπό προστασία «τέσσερις»

Η UNESCO έθεσε τέσσερα στοιχεία που απαιτούν άμεσα προστασία: 
1) Οι παραδοσιακές τελετές των Ουιγούρων της Κίνας Μεσρέπ. 
2) Κινδυνεύει επίσης και πρέπει να προστατευτεί η τεχνική κατασκευής των υδατοστεγών φρακτών (μπουλμέδων) στα κινεζικά ιστιοφόρα, που απαντάται μόνο στην επαρχία Φουτζιάν. 3) Η παράδοση της τυπογραφίας με ξύλινα στοιχεία, που σήμερα ασκείται από μόλις 11 ανθρώπους άνω των 50 ετών στην επαρχία Τζετζιάν και χρησιμοποιείτο για τη διαμόρφωση του γενεαλογικού δένδρου. 
4) Εξαφανίζεται επίσης το κροατικό παραδοσιακό τραγούδι της δαλματικής ενδοχώρας Οκάνιε. Κίνα και Κροατία οφείλουν να λάβουν μέτρα και σε μια τετραετία να παρουσιάσουν τα πεπραγμένα τους. Για την υλοποίηση των στόχων δικαιούνται χρηματοδότηση.

Saturday, 13 November 2010

Εκδρομή και δωρεάν οικοξεναγήσεις στο Δέλτα Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονα

Το Εθνικό Πάρκο στην περιοχή της Θεσσαλονίκης δεν το γνωρίζουμε όλοι. Ειδικά όσοι κατοικούμε στη νότια Ελλάδα. 

Επειδή όμως πάντα δίνονται ευκαιρίες να ταξιδέψουμε, να δούμε και να απολαύσουμε την ομορφιά της φύσης, καλό είναι να μάθουμε ότι υπάρχει ο Φορέας Διαχείρισης Δέλτα Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονα, ο οποίος μας δίνει τη δυνατότητα να γνωρίσουμε το Εθνικό Πάρκο συμμετέχοντας στις δωρεάν μηνιαίες οικοξεναγήσεις που διοργανώνει σε συνεργασία με το Δήμο Εχεδώρου.  
Το Εθνικό Πάρκο περιλαμβάνει τα Δέλτα των ποταμών Αξιός και Αλιάκμονας, τις εκβολές του Γαλλικού και του Λουδία ποταμού και τη λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου, τον υγρότοπο της Νέας Αγαθούπολης και την Αλυκή Κίτρους. 

Πρόκειται για μια περιοχή απαράμιλλης ομορφιάς, όπου βρίσκουν καταφύγιο περισσότερα από 270 είδη πουλιών, ανάμεσα τους σπάνια και απειλούμενα, όπως η αβοκέτα, η χαλκόκοτα, η λαγγόνα, ο αργυροπελεκάνος και ο μελανοκέφαλος γλάρος, ενώ στο παρόχθιο δάσος του Αξιού υπάρχει μία από τις σπουδαιότερες αποικίες φωλιάσματος ερωδιών στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη.

Οι δωρεάν ξεναγήσεις στην περιοχή θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 28 Νοεμβρίου και την Κυριακή 19 Δεκεμβρίου.
Το ραντεβού για τις ξεναγήσεις, που θα γίνονται με μίνι μπας, θα δίνεται στις 10 το πρωί, στο Δικαστικό Μέγαρο Θεσσαλονίκης και η επιστροφή θα είναι περίπου στις 2:30 – 3:00. Οι διαδρομές θα καθορίζονται ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Επειδή ο αριθμός των θέσεων είναι περιορισμένος, πρέπει έγκαιρα να δηλωθούν οι συμμετοχές.
Τα παιδιά θα πρέπει να είναι ηλικίας τουλάχιστον πέντε ετών προκειμένου να μπορούν να συμμετέχουν στις ξεναγήσεις.
­ 
Οδηγίες για τους επισκέπτες
Παρακαλούμε διαβάστε τις παρακάτω οδηγίες για τη συμμετοχή σας:
- Οι επισκέπτες θα πρέπει να φορούν άνετα ρούχα και παπούτσια, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες π.χ. καπέλο για τον ήλιο, μπότες σε περίπτωση βροχής.
- Θα πρέπει να έχουν μαζί τους νερό και, όσοι επιθυμούν, κάποιο ελαφρύ κολατσιό.
- Σε περίπτωση ακύρωσης της συμμετοχής σας παρακαλείστε να ειδοποιήσετε κατά το δυνατόν τουλάχιστον τρεις μέρες πριν από την ημερομηνία της ξενάγησης, προκειμένου να έχουν την ευκαιρία να συμμετάσχουν άλλοι επισκέπτες.

Πληροφορίες: επικοινωνήστε με τις κ. Κορίνα Μπέμπη, Λία Παπαδράγκα ή κάντε κλικ στο www. axiosdelta.gr.

Friday, 12 November 2010

Επιχείρηση σωτηρίας του κυρ Μέντιου

Ένα ζευγάρι Σκωτσέζων διασώζει τα τελευταία γαϊδουράκια στην Ανατολική Κρήτη φέρνοντάς τα σε επαφή τα παιδιά

Στην αρχή αντιμετωπίζονταν με δυσπιστία. Σήμερα είναι οι άνθρωποι πίσω από ένα αναρρωτήριο και καταφύγιο των μέχρι πρότινος πλέον χαρακτηριστικών ζώων της ελληνικής υπαίθρου. Σε κάθε περίπτωση, έχουν κερδίσει μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα την εκτίμηση των ντόπιων, τη συνδρομή δεκάδων υποστηρικτών, την αναγνώριση και την ενθάρρυνση εκατοντάδων επισκεπτών.
Πατήστε στην εικόνα για να τη δείτε σε μεγένθυνση Όνομα:  ContentSegment_16484386$W1000_H0_R0_P0_S1_V1$Jpg.jpg Εμφανίσεις:  0 Μέγεθος:  159,3 KB 

Ο κ. Αλιστερ Πάτον και η κυρία Σούζαν Μπάρμπορ, Σκωτσέζοι την καταγωγή, δεν είχαν κανενός είδους ιδέα του πώς θα διαμορφωνόταν πριν από έξι χρόνια η ζωή τους όταν έκαναν την επιλογή να ζήσουν μαζί στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στο μικρό χωριό Ανατολή, κοντά στην Ιεράπετρα. Σήμερα είναι οι ψυχές ενός μοναδικού ζωοφιλικού εγχειρήματος, της προσπάθειας διάσωσης και προστασίας των γαϊδάρων της επαρχίας Ιεράπετρας, που έχει παράλληλα εξελιχθεί σε ένα μικρό πάρκο περιπάτου, συντήρησης και επαφής κυρίως των μικρών παιδιών με αυτά τα άλλοτε πολύτιμα ζώα, μοχλούς της αγροτικής ζωής των Ελλήνων.

Όπως λέει ο Αλιστερ, «εμείς ξεκινήσαμε να ζήσουμε στην Κρήτη θέλοντας να αφήσουμε πίσω μας τις αγχώδεις ζωές που και οι δύο περνούσαμε στο Ηνωμένο Βασίλειο». Σύμβουλος επιχειρήσεων ο ίδιος, με «μια ζωή μονίμως στοιβαγμένη σε μια βαλίτσα», θεώρησε, από κοινού με τη Σούζαν, ότι βρήκε «τον επίγειο παράδεισο στην Ανατολική Κρήτη. Ήταν ευτύχημα ότι ένα μικρό σπίτι με ένα αρκετά μεγάλο κτήμα,ικανό να συντηρήσει λαχανικά και οπωροφόρα δέντρα,πουλιόταν σε καλή τιμή και έτσι είχαμε κάπου να εγκατασταθούμε». Η Σούζαν είχε μαζί της ένα βιβλίο που αρχικώς ξένισε τον Αλιστερ.

«Ήταν το σύγγραμμα “Πώς να φροντίσετε έναν γάιδαρο΄΄, που αναφερόταν γενικώς στη σημασία του πράου αυτού ζώου στην οικονομική και αγροτική ζωή κυρίως του Νότου της Ευρώπης, αλλά είχε επίσης διεξοδικές αναφορές στη σημασία του ως κατοικίδιου και στους τρόπους φροντίδας του» θυμάται η Σούζαν.
Πατήστε στην εικόνα για να τη δείτε σε μεγένθυνση Όνομα:  ContentSegment_16478378$W1000_H0_R0_P0_S1_V1$Jpg.jpg Εμφανίσεις:  0 Μέγεθος:  111,9 KB 

Σύντομα κλήθηκαν να εφαρμόσουν στην πράξη όσα το βιβλίο περιέγραφε. Σε έναν από τους μεγάλους περιπάτους τους στο χωριό και στα χωράφια συνάντησαν τον «Γιώργο». «Ήταν δεμένος σε ένα δέντρο.Φαινόταν καταπονημένος,πολύ αδύνατος και το τρίχωμα πρόδιδε γηρατειά.Στις απορίες μας προς τον ιδιοκτήτη που εμφανίστηκε ύστερα από λίγο “γιατί ο γάιδαρος ήταν σε αυτή την κατάσταση”εκείνος απάντησε ότι, αν θέλαμε,μπορούσαμε να τον αγοράσουμε».

Πολύ γρήγορα το ζεύγος των Σκωτσέζων θα διαπίστωνε ότι η παραπάνω εικόνα συνιστούσε μια διαδεδομένη πρακτική εξόντωσης των γέρικων και πλέον «άχρηστων» ζώων. «Τα έδεναν από το κεφάλι και τα μπροστινά πόδια σε έναν κορμό και τα άφηναν να πεθάνουν από ασιτία και εξάντληση κάτω από τον καυτό ήλιο. Αλλοτε τα τραυμάτιζαν, ακόμη και με τσεκούρι, σπάζοντάς τους τα μπροστινά άκρα για να μην μπορούν να κινηθούν και να αφήσουν την τελευταία τους πνοή από τα τραύματα». Ο Αλιστερ βέβαια επιμένει ότι «οι παραπάνω πρακτικές σε καμία περίπτωση δεν χαρακτηρίζουν τους Κρητικούς ή τους Ελληνες στο σύνολό τους.Είναι όμως θλιβερές καταστάσεις που έχουμε δει με τα μάτια μας».

Οπότε ο Αλιστερ και η Σούζαν δεν το σκέφτηκαν περισσότερο. Σε ένα τμήμα του κτήματος χτίστηκε το πρώτο παχνί, αργότερα έγινε διαμόρφωση του χώρου ώστε τα γαϊδουράκια να κυκλοφορούν ελεύθερα σε ομαλό έδαφος, φυτεύτηκαν λαχανικά για την τροφή τους, αγοράστηκε σανός. Οι δυο τους ήρθαν σε επαφή με το Ελληνικό Ταμείο Μέριμνας Ζώων, που τους συνέδραμε με κτηνιάτρους και συμβουλές για την περίθαλψη εκείνων των ζώων που είχαν τραυματιστεί ή υποστεί κάποιου είδους κακομεταχείριση.

«Είναι πολύτιμη η βοήθεια της Ελίζας Γκέσκου και του Μιχάλη Σπυριδάκη, κτηνιάτρων που αφιλοκερδώς μας συμπαρίστανται όποτε υπάρχει ανάγκη». Σύντομα άρχισαν να κάνουν εξορμήσεις στη γύρω περιοχή προκειμένου «να καταγράψουμε τους πληθυσμούς των συμπαθών αυτών ζώων, να δούμε τις πιθανές ανάγκες τους, να μιλήσουμε με τους ιδιοκτήτες τους για τον καλύτερο τρόπο μεταχείρισής τους». Το σοκ ήταν μεγάλο όταν πληροφορήθηκαν από διηγήσεις των γεροντότερων ότι «στην περιοχή της Ανατολής ως τα μέσα του 1980 υπήρχαν 1.000-1.200 γαϊδουράκια που ήταν το μεταφορικό μέσο και ο “εργάτης” στο χωράφι για τον κρητικό χωρικό. Τα ήθη άλλαξαν, η ύπαιθρος εγκαταλείφθηκε, τα οχήματα και οι δρόμοι έφθασαν και στο τελευταίο σπίτι, οπότε ο γάιδαρος πια ήταν περιττός και ίσως για κάποιους βάρος.

 
Στην Ανατολή πια δεν υπάρχουν πάνω από δέκα-δώδεκα γαϊδουράκια».
Ο «Γιώργος», η «Καρύδα», που υποφέρει από αρθρίτιδα, ο «Σιντ» και η «Μυρτώ» είναι μερικά από τα 12 γαϊδουράκια και το ένα μουλάρι που σήμερα φιλοξενούνται στις εγκαταστάσεις της μικρής φάρμας του Αλιστερ και της Σούζαν. Κάθε πρωί οι δύο Σκωτσέζοι θα ανοίξουν τους στάβλους, θα βγάλουν τους γαϊδάρους στο φως του ήλιου, θα πλύνουν τα παχνιά, θα διαπιστώσουν πιθανά προβλήματα, θα χαϊδέψουν απαλά τους λαιμούς των 13 ζώων.

Και έπειτα; «Διαδίκτυο.Ιστοσελίδα, Facebook, προσφορές σε είδος και εργασία και συνδρομές σε χρήμα από όλον τον κόσμο, προγραμματισμός επισκέψεων για το ερχόμενο διάστημα». Και όταν η κούραση καταβάλλει και τους δύο, «θα κάνουμε έναν μακρινό περίπατοστο χωριό,στους γύρω δρόμους, στα χωράφια. Το πόσο περπατάμε καθημερινά είναι το μόνο που ακόμη δεν έχουν συνηθίσει οι κρητικοί φίλοι μας».

ΙΝFΟ

Το Walk with donkeys (Περπατώντας με τους γαϊδάρους), όπως ονομάζεται η φάρμα του Αλιστερ Πάτον και της Σούζαν Μπάρμπορ, βρίσκεται στο χωριό Ανατολή, κοντά στην Ιεράπετρα Λασιθίου Κρήτης. Στη φάρμα ζουν 12 γαϊδουράκια και ένα μουλάρι, τα περισσότερα εκ των οποίων είτε περισώθηκαν τραυματισμένα είτε είχαν εγκαταλειφθεί από τους ιδιοκτήτες τους. Για περισσότερες πληροφορίες, οικονομική ή σε είδος βοήθεια και εθελοντική εργασία, www.walkwithdonkeys.com.

Ιδανική βόλτα για παιδιά αλλά και για μεγάλους
Οι γάιδαροι του Αλιστερ και της Σούζαν δεν ζουν απομονωμένοι. «Είναι αποδεδειγμένο ότι η επαφή των ανθρώπων, κυρίως των παιδιών, με αυτά τα καλοκάγαθα, πράα και συμπαθέστατα ζώα είναι μια ευχάριστη, βαθύτατα ζεστή απασχόληση,που βοηθάει τα παιδιά να συνειδητοποιήσουν την αξία και των άλλων όντων του πλανήτη και του φυσικού περιβάλλοντος».

Έτσι οι δύο Σκωτσέζοι δίνουν τη δυνατότητα στους επισκέπτες τους να κάνουν μια βόλτα, πεζή ή ιππαστί, με τα γαϊδουράκια, πάντοτε υπό την επίβλεψή τους. Από τις πιο ευχάριστες και συγκινητικές συνάμα στιγμές των τελευταίων μηνών ήταν «όταν μας επισκέφθηκαν οικογένειες Ολλανδών με παιδιά που πάσχουν από αυτισμό.Είδαμε τα αρχικώς διστακτικά και κλειστά παιδιά να γελούν, να αγγίζουν, να αγκαλιάζουν τους λαιμούς των ζώων. Μια γυναίκα μάς πλησίασε και μας ευχαρίστησε λέγοντάς μας ότι πρώτη φορά είδε τον γιο της να γελάει.Αυτό ήταν μία από τις μεγαλύτερες ανταμοιβές μας».
----------------------
Πηγή:Το ΒΗΜΑ
----------------------
InOut

Τα γιατροσόφια της ελληνικής χλωρίδας, φάρμακα με... ονοματεπώνυμο / Το Δίκταμο ή Έρωντας - Origanum dictamnus

Φαρμακευτικά φυτά, τα οποία χρησιμοποιούνταν εμπειρικά από πρακτικούς γιατρούς κι από τις... γιαγιάδες μας εδώ και χιλιετίες, αποτελούν την πρώτη ύλη για την φαρμακοβιομηχανία. 
Χωρίς ανταγωνισμό, επιστήμονες και ερευνητές από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ δρούσαν για χρόνια ανενόχλητοι στην ελληνική επαρχία και τα νησιά. Είχαν το μονοπώλιο στην επιστημονική έρευνα για τις φαρμακευτικές ιδιότητες των φυτών, που εξαπλώνονται απ’ άκρου εις άκρον στην ελληνική γη.

Μέχρι που οι Έλληνες συνάδελφοί τους αποφάσισαν 
να ασχοληθούν σοβαρά.
Ξαναβρήκαν: 
την αγγουρίτσα και τον δακτυλίτη (που βοηθούν στις παθήσεις της καρδιάς), 
την αρμπαρόριζα, 
την ασφάκα, 
τη βαλεριάνα (ηρεμιστικό), 
τη δάφνη, το δενδρολίβανο, το δίκταμο της Κρήτης, τον δυόσμο, το θυμάρι, τη λεβάντα, τη λυγαριά, το μελισσόχορτο, τη μυρτιά, τη ρίγανη, τη μέντα ή την τσουκνίδα. 
 
Περιέγραψαν το χημικό προφίλ των φυτών, ανέλυσαν τις ουσίες που εκκρίνουν και είδαν - με μεγάλη έκπληξη - πως πολλά από αυτά μπορούν ακόμη και να δημιουργήσουν ισχυρή αντίσταση στη γήρανση των κυττάρων.
Οι Έλληνες επιστήμονες μπορούν πια να πουν με σιγουριά πως η ασφάκα - για παράδειγμα - βρίσκεται ανάμεσα στα φυτά εκείνα που εκκρίνουν αντιοξειδωτικές ουσίες, ικανές να προκαλέσουν ανάσχεση της κυτταρικής γήρανσης.

Η μισή Ευρώπη «φυτρώνει» στην Ελλάδα.
Ολόκληρη η Μεσόγειος είναι γεμάτη από φαρμακευτικά φυτά.

Η Ελλάδα έχει ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα: είναι χωρισμένη σε πολλά κομμάτια, γεωγραφικά, κι έτσι τα φυτά αυτά βρήκαν χώρο, όπου απομονώθηκαν και είχαν την ευκαιρία να εξελιχθούν. Όπως εξηγεί ο επίκουρος καθηγητής στον Τομέα Βοτανικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Νίκος Χριστοδουλάκης, η περίπτωση της χώρα μας είναι μοναδική.
«Τα μισά από τα φυτά της ευρωπαϊκής χλωρίδας εντοπίζονται στη χώρα μας. Πρόκειται για περίπου 5.000 ταξινομικές μονάδες, κι από αυτές 500-600 έχει αποδειχθεί πως κρύβουν πολύ μεγάλη φαρμακευτική αξία. 
Είναι τα φυτά που χρησιμοποιούσε ο Ιπποκράτης, εκείνα που αναφέρουν ο Γαληνός και ο Διοσκουρίδης και που μέσα στη δίνη των χημικών εργαστηρίων ξεχάστηκαν, για να αποκτήσουν και πάλι αξία, τις τελευταίες δεκαετίες».

Τα χαρακτηριστικά και οι ιδιοτροπίες του μεσογειακού οικοσυστήματος «αναγκάζουν» τα φυτά να αποκτούν φαρμακευτικές ιδιότητες. 
Για εκείνα, αυτό που σε μας φτάνει ως ίαμα, είναι το όπλο τους σε έναν προσωπικό αγώνα επιβίωσης, κάτω από συνθήκες έντονου στρες. «Και μάλιστα, διαφορετικού στρες, ανάλογα με την εποχή», τονίζει ο κ. Χριστοδουλάκης. 
«Το καλοκαίρι δοκιμάζονται από την ξηρασία, τις υψηλές θερμοκρασίες, την υψηλή αφυδάτωση στην ατμόσφαιρα και το έδαφος καθώς και την υψηλή ακτινοβολία. Τον χειμώνα πάλι, καλούνται να αντιμετωπίσουν θερμοκρασίες χαμηλές (συχνά υπό του μηδενός) και ότι αυτό συνεπάγεται για το σύστημά τους.
Ως άμυνα, λοιπόν, παράγουν ουσίες που τα βοηθούν να αποφύγουν την αφυδάτωση, τους κινδύνους από τα έντομα, την ηλιακή ακτινοβολία και την ξηρασία. Κι αυτές οι ουσίες είναι οι φαρμακευτικές για εμάς»

Το Δίκταμο ή Έρωντας 
Είναι ένα μικρό φυτό με μήκος 30 έως 40 εκατοστά, πολύ δυνατής οσμής και γεύσης που φυτρώνει σε πολύ ορεινές περιοχές της Κρήτης. Τα φύλλα του φυτού είναι σχετικά μικρά αλλά παχουλά, και καλύπτονται από χνούδι. 

Ο Ιπποκράτης το χρησιμοποιούσε κατά των παθήσεων του στομάχου και του πεπτικού συστήματος, στους ρευματισμούς, τα αρθριτικά, ως επουλωτικό, εμμηναγωγό, τονωτικό και αντισπασμωδικό.

Τα άνθη του φυτού έχουν βιολετί χρώμα και αναγνωρίζεται έτσι σχετικά εύκολα από όποιον κάνει την πεζοπορία του στους ορεινούς όγκους της Κρήτης. Προς το τέλος του καλοκαιριού συλλέγονται οι ανθισμένες κορυφές του φυτού.
Το φυτό έχει πάρει το όνομα του (δίκταμο) από το όρος Δίκτη, όπου φύεται σε μεγάλες εκτάσεις. 
Στα λατινικά λέγεται Dictamon που σημαίνει Dicta (Δίκτη) και mons (βουνό).
Ο έρωντας εφύτρωξε στου Δία το Μιτάτο,
γι αυτό ‘ναι όμορφο φυτό, λουλούδι μυρωδάτο

Το Δίκταμο από την Μινωική εποχή εθεωρείτο σαν το πολυτιμότερο φαρμακευτικό φυτό. Οι Μινωίτισες το χρησιμοποιούσαν για να έχουν καλή γέννα και για να ρυθμίζουν τον κύκλο της εμμήνου ρήσης. 
Το φυτό έχει σηπτικές και αφροδισιακές ιδιότητες όπως πολλοί ισχυρίζονται απ΄ όπου εξ άλλου προέρχεται και το όνομα, έρωντας. Βοηθά την πέψη, είναι αντισηπτικό, επουλώνει τις πληγές γρηγορότερα, δρα σπασμολυτικά και συμβάλει στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση των κυκλοφορικών και καρδιολογικών προβλημάτων. 
Σαν αφέψημα ανακουφίζει τους πάσχοντες από πονοκεφάλους, και στομαχικές διαταραχές. Το αιθέριο έλαιο του φυτού χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία. 
Πολλοί Κρητικοί ακόμα και σήμερα προσθέτουν σε μια φιάλη κρασί, λίγα γραμμάρια έρωντα για να δημιουργήσουν ένα τονωτικό και γευστικό ποτό.

Thursday, 11 November 2010

Το κάρδαμο - Garden cress (Lepidium sativum)

Μπαχαρικό το οποίο προέρχεται από το φυτό Lepidium Sativum ή Nastrurtium Officinalis ή Cardamomum Elletaria γνωστό και ως Λεπίδιο Εδώδιμο, Νεροκάρδαμο ή "Σπόρος τού Παραδείσου". 

Μικρό φυτό που συναντιέται σε λιβάδια, κοντά σε καλλιέργειες και γενικά όπου υπάρχει υγρασία (πηγές ποτάμια, ρυάκια, λίμνες), σε πολλά μέρη της χώρας μας. 
Είναι φυτό που ζει από ένα έως δυο χρόνια με πολύ μικρά λευκά άνθη. 
Ανθίζει τους καλοκαιρινούς μήνες και έχει πολύ χαρακτηριστική μυρωδιά. Αυτή την εποχή έχει και περισσότερες θεραπευτικές ιδιότητες, τις οποίες χάνει με τον καιρό.
Χρησιμοποιείται όλο το φυτό, σε σαλάτες και ως ρόφημα. 
Από την αρχαιότητα είναι γνωστές οι θεραπευτικές και αφροδισιακές του ιδιότητες. "Καρδάμωσε" λέμε για κάποιον που ανέκτησε τις δυνάμεις του.
Στις Αραβικές χώρες το βάζουν στον καφέ για να πετύχουν καλύτερη γεύση και σα σύμβολο φιλικής διάθεσης. Οι σπόροι μασιούνται για να δροσίσουν την αναπνοή και σε κάποιες τελετές της Τάντρα, το χρησιμοποιούν για να συμβολίσουν το γιόνι- τα γυναικεία γεννητικά όργανα. 
Καλό είναι να αποφεύγεται κατά την εγκυμοσύνη γιατί έχει χρησιμοποιηθεί ως εκτρωτικό.
Στο εμπόριο κυκλοφορεί με τη μορφή σπόρων (τους οποίους αλέθουμε για το μαγείρεμα) ή σε σκόνη, η οποία όμως γρήγορα χάνει το άρωμά της. 
Καλό είναι να το πλένουμε πριν τη χρήση για να φύγουν τα παράσιτα που προσκολούνται πάνω του στο φυσικό του περιβάλλον. 
πηγή

Friday, 5 November 2010

Το φαρμακείο της γιαγιάς...

Βότανα, λεμόνι, μέλι, μαγειρική σόδα, αλάτι, ξίδι και σκόρδο επιστρατεύονται για να ανακουφίσουν από τον πόνο, να απαλύνουν τον βήχα, να απαλλάξουν από τις ψείρες στα μαλλιά και να ρίξουν τον πυρετό. Τα σύγχρονα επιστημονικά στοιχεία υποστηρίζουν αρκετά από τα γιατροσόφια της γιαγιάς μας.

Καταρράκτης
Μελέτες δείχνουν ότι το τσάι του βουνού μπορεί να συμβάλει αποτελεσματικά στην πρόληψη της εμφάνισης καταρράκτη (Tomas -Barberan et al 1986), καθώς και θρόμβων (Villar et al 1985) και υπέρτασης (Paya et al 1985). Το τσάι του βουνού, το οποίο στη χώρα μας συλλέγεται από τον Όλυμπο, τον Ταΰγετο, τον Παρνασσό, την Εύβοια και την Κρήτη, δεν έχει διεγερτική δράση (σε αντίθεση με το κλασικό τσάι) και γι' αυτό μπορεί να καταναλωθεί και βράδυ χωρίς να επηρεάσει τον ύπνο.
Τσιμπήματα
Μπορείτε να ανακουφιστείτε από τον ερεθισμό του δέρματος που προκαλείται από τα τσιμπήματα των εντόμων, σύμφωνα με τους επιστήμονες της Κλινικής Μάγιο στις ΗΠΑ, βάζοντας στο πάσχον σημείο ένα διάλυμα από μαγειρική σόδα και νερό.
Ψείρες
Το ξίδι, διαλυμένο σε χλιαρό νερό, μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις ψείρες στα μαλλιά. «Επί μία εβδομάδα, κάθε φορά που το παιδί γυρνά από το σχολείο, να καθαρίζετε σχολαστικά τα μαλλιά του με το διάλυμα αυτό και μια πολύ λεπτή χτένα», συμβουλεύει η επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Πόπη Αναστασέα-Βλάχου. «Ετσι, μπορείτε να αποφύγετε τα τοξικά ψειροκτόνα με μαλαθείο».
Πονοκέφαλος
Με τα πρώτα σημάδια του πονοκεφάλου, να πίνετε ένα φλυτζάνι τσάι, όπως προτείνει η βρετανή διατροφολόγος δρ Τζέιν Κλαρκ. «Οι πονοκέφαλοι προκαλούνται από αλλαγές στα αγγεία», λέει. Μια μικρή δόση καφεΐνης φαίνεται να αναστρέφει αυτές τις αλλαγές».
Κράμπες στα πόδια
Ενα ποτήρι τόνικ πριν από τον ύπνο μπορεί να προλάβει τις κράμπες, όπως αναφέρει o δρ Μάικ Ντίξον, επισκέπτης καθηγητής Ολιστικής Υγείας και Φροντίδας στο Πανεπιστήμιο του Γουεστμίνστερ στο Λονδίνο. To νερό τόνικ περιέχει φυσικά την ουσία κινίνη, που του δίνει την πικρή γεύση του. Η ουσία αυτή προλαμβάνει τους σπασμούς των μυών, που προκαλούν τον πόνο της κράμπας.
Κρυολόγημα
Το φασκόμηλο περιέχει πολλά βιοενεργά συστατικά, όπως καμφορά (1437%), άλφα και βήτα καρυοφυλλένιο, ροσμαρινικό οξύ, χλωρογενικό οξύ, διτερπένια και φλαβονοειδή, όπως είναι η ισχυρή αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδης λουτεολίνη, σύμφωνα με τον κλινικό διαιτολόγο, αντιπρόεδρο του Ελληνικού Ινστιτούτου Διατροφής, κ. Κ. Ξένο. Εχει αποδειχθεί ότι ασκεί ευεργετική δράση σε περιπτώσεις κρυολογήματος, λαρυγγίτιδας και φαρυγγίτιδας. Δεν συνιστάται η κατανάλωσή του κατά την εγκυμοσύνη ή τον θηλασμό.
Ένα πικάντικο φαγητό, όπως ένα πιάτο με καυτό κάρι, μπορεί να ανακουφίσει από μια μπουκωμένη μύτη ή ένα πονεμένο αυτί, σύμφωνα με τον δρα Π. Γκρίφινς από την Κλινική Blemish του Μάντσεστερ. Αυτό κάνει τη μύτη και τα μάτια να τρέχουν, αποβάλλοντας τη βλέννα. Το σκόρδο, επίσης, βοηθά στην αποβολή της βλέννας, ενώ είναι επίσης γνωστό αντιικό, αντιβακτηριακό και αντιοξειδωτικό τρόφιμο.
Βήχας
Το μέλι πλούσιο σε φλαβονοειδή συνιστάται εδώ και αιώνες ως «φάρμακο» για τον βήχα. Ερευνα του Πολιτειακού Κολεγίου Ιατρικής της Πενσυλβάνια, σε 105 παιδιά που λάμβαναν μία έως δύο κουταλιές μέλι μισή ώρα πριν κοιμηθούν, διαπίστωσε ότι το μέλι δρα πιο αποτελεσματικά κατά του βήχα απ' ό,τι πολλά αντιβηχικά σιρόπια.
Οι γαργάρες με αλατόνερο μπορούν να απομακρύνουν τα περιττά υγρά από τους φλεγμαίνοντες ιστούς στον λαιμό, με αποτέλεσμα να ελαττώνεται ο πόνος, όπως αναφέρει ο δρ Φ. Χέιγκεν, εκδότης του «Οδηγού με τα Σπιτικά Γιατροσόφια» (Mayo Clinic Book). Το αλατόνερο μαλακώνει επίσης την παχιά βλέννα στον λαιμό, διευκολύνοντας έτσι την αποβολή της. Μια άλλη λύση, σύμφωνα με τον «Οδηγό», είναι οι γαργάρες με μείγμα χλιαρού νερού με λίγες σταγόνες λεμόνι και μέλι (δεν συνιστάται για παιδιά).
Πυρετός
Εάν το παιδί έχει πυρετό, να τοποθετήσετε στο μέτωπο και στα χέρια του χλιαρά επιθέματα με νερό και ταυτόχρονα να βάλετε τα πόδια του σε μια λεκάνη με χλιαρό νερό επί είκοσι λεπτά. «Με τον τρόπο αυτό, μπορεί να αποφύγετε τα αντιπυρετικά φάρμακα, τα οποία τελευταία ενοχοποιούνται για παρενέργειες», λέει η κ. Βλάχου.
Πληγές, εγκαύματα
Ο γάλλος καθηγητής Μπ. Ντεκότ, διευθυντής του χειρουργικού τμήματος στο νοσοκομείο Λιμόζ, απέδειξε ότι το θυμαρίσιο μέλι (περιέχει θυμόλη, μια φαινόλη με αντισηπτικές ιδιότητες) βοηθά στην ταχύτερη επούλωση πληγών και εγκαυμάτων, δύο φορές μάλιστα πιο γρήγορα απ' ό,τι η ειδική γάζα.
Κακή διάθεση
Το φυτό υπερικό ή βαλσαμόχορτο ή χόρτο του Αγίου Ιωάννη αναφέρεται από τα αρχαία κιόλας χρόνια ότι μπορεί να μειώσει τη θλίψη. Μία ανάλυση 23 μελετών που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «British Medical Journal» έδειξε ότι είναι αποτελεσματικό στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της ήπιας έως μέτριας κατάθλιψης.
«Επειδή όμως περιέχει δραστική ουσία η οποία μπορεί να αλληλεπιδράσει με φάρμακα, δεν πρέπει να λαμβάνεται χωρίς τη συμβουλή και παρακολούθηση του γιατρού» διευκρινίζει η ψυχίατρος του Κέντρου Ψυχικής Υγιεινής κ. Γ. Χαλκούση.
Εάν υποφέρετε από αϋπνία, ένα φλιτζάνι τίλιο ή χαμομήλι με μέλι μπορεί να σας οδηγήσει στις αγκάλες του Μορφέα. «Τα ροφήματα αυτά έχουν χαλαρωτικές ιδιότητες και μπορεί να βοηθήσουν. Στις σοβαρές περιπτώσεις όμως δεν αρκούν» λέει η κ. Χαλκούση.
Πεπτικό σύστημα
Το δίκταµο χρησιμοποιείται παραδοσιακά ως επουλωτικό ρόφημα. «Τελευταία επιβεβαιώθηκε η δράση του κατά του έλκους του στομάχου με πειράματα που έγιναν σε στελέχη ελικοβακτηριδίου του πυλωρού» λέει ο κ. Ξένος. «Τα κυριότερα συστατικά του αιθέριου ελαίου του δίκταμου είναι η καρβακρόλη (πανίσχυρη αντιμικροβιακή ουσία, την οποία συναντάμε επίσης στη ρίγανη και στο θυμάρι), η θυμόλη και η πουλεγκιόνη. Οι ουσίες αυτές έχουν ισχυρές αντισηπτικές και αντισπασμωδικές ιδιότητες».
Ηδη από την εποχή του Γαληνού υποστηριζόταν ότι η μαστίχα Χίου καταπολεμά τις φλεγμονές του στομάχου. Μελέτη επιστημόνων από το Νοσοκομείο του Νότιγχαμ στη Βρετανία έδειξε ότι η χρήση ακόμα και μικρής ποσότητας μαστίχας Χίου (ένα γραμμάριο την ημέρα) επί δύο εβδομάδες μπορεί να θεραπεύσει το έλκος.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «The New England Journal of Medicine», καθώς και έρευνα του Tμήματος Φαρμακογνωσίας του Πανεπιστημίου Αθηνών η μαστίχα μειώνει τη φλεγμονή που προκαλεί το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού στο στομάχι.
Το χαμομήλι χρησιμοποιείται παραδοσιακά για τις καταπραϋντικές και αντισηπτικές του ιδιότητες στο πεπτικό σύστημα, όπως και σε κάθε μόλυνση βλεννογόνου. Ερευνα του ImperialCollege στο Λονδίνο έδειξε ότι η κατανάλωσή του προκαλεί στα ούρα την εμφάνιση ουσιών (γλυκίνης και ιππουρικού οξέος), που μειώνουν τους μυικούς σπασμούς και καταπολεμούν τη φλεγμονή. Να αποφεύγεται από άτομα με διαπιστωμένη αλλεργία σε φυτά της οικογένειας Asteraceae/Compositae.
Ουρολοιμώξεις
Για να ανακουφισθείτε από τον πόνο που προκαλεί μια μόλυνση του ουροποιητικού συστήματος (όπως η κυστίτιδα), αναμείξτε μισό κουταλάκι του τσαγιού διττανθαρκική σόδα σε ένα ποτήρι νερό και πίνετέ το μία έως δύο φορές την ημέρα, σύμφωνα με τη γυναικολόγο στο Νοσοκομείο Γυναικών του Μπέρμινγχαμ δρα Τζ. Μπάιρομ.
Αυτό το διάλυμα αλλάζει το pH των ούρων και έτσι θα έχετε λιγότερα συμπτώματα καύσου στην περιοχή. Ενα ποτήρι χυμός κράνμπερι δύο φορές την ημέρα μπορεί επίσης να βοηθήσει την κατάσταση. Ο χυμός αυτός περιέχει ουσίες που εμποδίζουν τη δράση του Ε. coli, του βακτηρίου που είναι συχνά υπεύθυνο για τις κυστίτιδες.
Διάρροια
Εάν το παιδί σας έχει διάρροια, λίγο νερό στο οποίο προσθέτετε λίγες σταγόνες λεμόνι μπορεί να βοηθήσει στην ελάττωση της κινητικότητας του εντέρου, καθώς και στην ενυδάτωση του παιδιού, σύμφωνα με την κ. Βλάχου.
Στοματίτιδα
Η στοματίτιδα, χαρακτηριστική φλεγμονή που παρουσιάζεται σε ασθενείς υπό χημειοθεραπεία, μπορεί να αντιμετωπιστεί με επιτυχία με την καθημερινή χρήση χαμόμηλου.
Ανοσοποιητικό
«Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι το κόκκινο τσάι (Rooibos), που χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια στην Αφρική ως όπλο κατά πολλών αλλεργικών συμπτωμάτων, είναι εξαίσιο ενισχυτικό του ανοσοποιητικού συστήματος» λέει ο κ. Ξένος.«Το πλούσιο σε αντιοξειδωτικά Rooibos δεν περιέχει καφεΐνη, ούτε οξαλικό οξύ. Έτσι, μπορεί να καταναλώνεται άφοβα από όλες τις πληθυσμιακές ομάδες».
Το φυτό των αστέρων του Χόλιγουντ, η εχινάκεα, περιέχει τη δραστική ουσία εχινακίνη. Η εχινακίνη είναι ένα γλυκοσίδιο που καταπολεμά τα βακτήρια σαν φυσικό αντιβιοτικό (6 mgr εχινακίνης αντιστοιχούν εργαστηριακά σε μία μονάδα πενικιλίνης), γεγονός που εξηγεί την αποτελεσματικότητα του φυτού σε στρεπτοκοκκικές και σταφυλοκοκκικές λοιμώξεις.
Σε κυτταρικό επίπεδο, η εχινακίνη ελαττώνει την παραγωγή της υαλουρονιδάσης, ενζύμου που καταστρέφει το υαλουρονικό οξύ και οδηγεί σε λύση του συνδετικού ιστού. Πρόσφατη μελέτη κατέδειξε τη συνεργιστική δράση της εχινάκεας με σκεύασμα σκόρδου στη μείωση της διάρκειας και της έντασης των συμπτωμάτων του κοινού κρυολογήματος.
Δερματίτιδα
Ενα μπάνιο με βρώμη (μερικές κουταλιές βρώμης σε μια μπανιέρα γεμάτη με νερό) μπορεί να βοηθήσει όσους πάσχουν από ατοπική δερματίτιδα, όπως αναφέρουν οι ειδικοί της Κλινικής Μάγιο. Η βρώμη περιέχει αντιφλεγμονώδεις ουσίες (γνωστές ως αβενανθραμίδες), οι οποίες μειώνουν επίσης τον κνησμό.
Πονόδοντος
Μπορείτε να ανακουφισθείτε από τον πονόδοντο βουτώντας μια μπατονέτα σε έλαιο γαρίφαλου και απλώνοντάς το απευθείας στην περιοχή για ένα δύο λεπτά, κατά τον οδοντίατρο δρα Φίλιπ Στέμερ από την Κλινική Teeth For LIfe του Λονδίνου. Τα γαρίφαλα έχουν παυσίπονες ιδιότητες και γι' αυτό γερμανοί γιατροί επινόησαν πρόσφατα ένα ταχύ αναισθητικό που βασίζεται σε αυτό το φυτό. Μπορείτε να βρείτε το έλαιο γαρίφαλου σε καταστήματα με είδη υγιεινής διατροφής.
Γερά δόντια
Να περνάτε απαλά τα δόντια και τα ούλα των βρεφών 6 έως 15 μηνών με μια μπατονέτα βουτηγμένη σε διάλυμα από τσάι, με ελάχιστη μαγειρική σόδα (στη μύτη του κουταλιού). «Το τσάι περιέχει φθόριο και με τον τρόπο ατό γίνεται μια τοπική φθορίωση», λέει η κ. Βλάχου.