Εθελοντές καθάρισαν τον αρχαίο λιμένα Σαλαμίνας

Εθελοντές έδωσαν από το χρόνο τους για να αλλάξουν την απαξιωτική και θλιβερή εικόνα που παρουσιάζει το αρχαίο λιμάνι στα Αμπελάκια Σαλαμίνας, όπου ακόμα διακρίνονται οι «γλίστρες» από τις οποίες γίνονταν τότε οι καθελκύσεις των πλοίων. 

Η προβλήτα του αρχαίου λιμανιού της Σαλαμίνας

Λογής λογής, απορρίμματα σκεπάζουν το φυσικό περιβάλλον και την Ιστορία, εκεί όπου μια κληρονομιά, παρακαταθήκη για το μέλλον μας, μετατράπηκε σε βαλτότοπο για παλιοσίδερα, όπως λέει ο Μιχάλης Κανάκης από τον Περιβαλλοντικό Ομιλο Σαλαμίνας (ΠΕΡΙΒΟΣ).

Μαζεύτηκαν συνολικά εκατόν πενήντα άτομα, ανάμεσά τους και πολλοί μαθητές από σχολεία της περιοχής και μέσα σε λίγες ώρες καθάρισαν μια ακτή περίπου δύο χιλιομέτρων.

Αυτό το λιμάνι των κλασικών χρόνων, που κλείνεται σε ένα μικρό κόλπο στα ανοιχτά του οποίου (Κυνόσουρα) εξελίχτηκε η γνωστή ναυμαχία της Σαλαμίνας το 480 π.Χ., το επισκέπτονται κατά καιρούς ερωδιοί, κορμοράνοι, καστανοκέφαλοι, γλάροι, γλαρόνια, αλκυόνες και άλλα παρυδάτια πουλιά, λέει ο Μάρκος Ακύλας, μέλος του οικολογικού ομίλου.

«Θα θέλαμε όμως να έχει πινακίδες ευδιάκριτες και να το επισκέπτονται και οι άνθρωποι, ντόπιοι και άλλοι, σιγά σιγά να αρχίσει να υπάρχει κίνηση με ξεναγό και να έρχονται κι απέξω (γιατί όχι;) και να μαθαίνουν και να βλέπουν από κοντά την Ιστορία. Είναι τόσο δύσκολο αυτό;» αναρωτιέται ο Μιχάλης Κανάκης.

Πρέπει συνέχεια, ακόμα και σήμερα που έχουμε περιέλθει σ' αυτή την κατάσταση, να μη βλέπουμε το αυτονόητο, λέει εξηγώντας: «Να σώζουμε και να αναδεικνύουμε ό,τι μπορεί να μας σώσει. Ας αρχίσουμε να δημιουργούμε εστίες τουρισμού».

Στο τέλος του εθελοντικού καθαρισμού απορριμματοφόρα του δήμου πήραν το άχρηστο φορτίο, αλλά δεν φτάνει μόνο αυτό από τη νέα δημοτική αρχή. Ο κ. Τζαβαρής θα πρέπει να δει εγκαίρως και να αντιληφθεί ότι η «αξιοποίηση» πλέον είναι μπροστά του, γιατί η Σαλαμίνα έχει πολλές αρχαιότητες και ιστορικά μνημεία. Ας δώσει μια άλλη ώθηση στον τουρισμό του νησιού.

Όσο για την περιοχή της Κυνοσούρας, που έχει χαρακτηριστεί αρχαιολογική, ας έχει τα μάτια του ανοιχτά ο δήμαρχος κ. Τζαβαρής, γιατί το «θησαυρό» σε λίγο θα τον νέμονται άλλοι και με κακό τρόπο... 

Μ.ΠΙΝ.

Σπήλαια Δυρού, το παραμυθένιο λιμναίο σπήλαιο Diros Caves

Diros Caves

Ένα από τα πιο μεγαλοπρεπή λιμναία σπήλαια όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και του κόσμου, που μέσα του στεγάζεται το πιο πλούσιο μουσείο Φυσικής Ιστορίας, είναι το Σπήλαιο της Βλυχάδας ή αλλιώς το Σπήλαιο του Δυρού.

Ένας ελικοειδής δρόμος που ξεδιπλώνεται σαν τεράστιο φίδι, περνώντας μέσα από ένα σωρό ιστορικές και γραφικές πόλεις, όπως η Σπάρτη, το Γύθειο, η Αρεόπολη, οδηγεί στα δυτικά παράλια της Λακωνικής Χερσονήσου, στον Όρμο Διρού, στην καρδιά της λιτής Λακωνικής Μάνης. 

Η άγρια ομορφιά του φυσικού τοπίου, με τους απότομους γκρεμούς, τους πέτρινου πύργους, αναδεικνύει το ψυχικό σθένος των ανθρώπων που το κατοικεί. Εκεί αιώνες τώρα η φύση συνέθεσε ένα φαντασμαγορικό τοπίο που ούτε ο λογισμός, ούτε η φαντασία του ανθρώπου μπορεί να πλάσει.

Αν και η ύπαρξή του ήταν γνωστή στους ντόπιους από το 1900 περίπου, μόλις το 1949 εξερευνήθηκε ουσιαστικά από το ζεύγος Πετρόχειλου, οι οποίοι, ήταν ιδρυτές της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας.

Μέχρι το 1960 εξερευνήθηκαν και χαρτογραφήθηκαν περίπου 1600 μέτρα. Σήμερα τα μέρη που έχουν εξερευνηθεί αγγίζουν τα 14 χιλιόμετρα ενώ δεν μπορεί να υπολογιστεί με ακρίβεια η συνολική έκταση του σπηλαίου. 

Η λιμναία διαδρομή που γίνεται με μικρές μονοκωπήλατες λέμβους είναι 1200 μέτρα, ενώ στη συνέχεια ακολουθεί και μια χερσαία διαδρομή 300 μέτρων.

Ο αρχικός μας δισταγμός για να μπούμε στην μικρή κωπηλατική λέμβο, ξεπεράστηκε σχεδόν αμέσως με την είσοδό μας στον χώρο. Φορέσαμε τον κατάλληλο εξοπλισμό, σωσίβιο και κράνος και επιβιβαστήκαμε στην βάρκα. Η ματιά μας έμεινε εκστατική μπροστά σε αυτό το μοναδικής ομορφιάς θησαυρό της φύσης.  
Καθώς η μικρή λέμβος γλιστρούσε στα κρυστάλλινα υφάλμυρα νερά, η θερμοκρασία των οποίων αγγίζει τους 12-14 βαθμούς, ανάμεσα σε μαιανδρικές στοές, τα μάτια μας αλλά και των άλλων συνεπιβατών δεν ξέρανε τι να πρωτοθαυμάσουν. Αστραφτεροί κρύσταλλοι, κατάλευκοι σταλαχτίτες, και σταλαγμίτες, παραπετασματοειδείς, ρόζ και κατακόκκινοι χνουδωτοί, γκρίζες ή κατάλευκες κολώνες, αλαβάστρινα αραβουργήματα στους τοίχους και τις οροφές έδωσαν τα ονόματά τους στους χώρους που συναντήσαμε.

Οι Ηράκλειες στήλες, η Λίμνη των Ωκεανίδων, τα Φοινικόδεντρα, το Προσκυνητάρι, το Πέτρινο λουλούδι, τα Ροζ σαλόνια, οι Βελούδινοι Σταλαχτίτες, ο Φάρος, η Χρυσή βροχή, τα Λευκά διαμερίσματα, η Θάλασσα των ναυαγίων, η Σοκολατένια αίθουσα, το Δίχτυ της αράχνης, το Σπήλαιο της Βηθλεέμ, το Κηροπήγιο, το Κεφάλι του αλόγου, ο Ιπτάμενος δίσκος, η Αίθουσα των ερωτευμένων, η Λίμνη με τις νεράιδες, είναι μερικά από τα φανταστικά ονόματα που δόθηκαν με έμπνευση από τους σπηλαιολόγους που τα ανακάλυπταν.

Το έργο αυτό της φύσης, όπως μας εξήγησε ο ξεναγός μας, ανάγεται στην λεγόμενη τεταρτογενή περίοδο. Οι σταλαγμίτες δημιουργήθηκαν πριν εκατομμύρια χρόνια στο δάπεδο του σπηλαίου, όταν ακόμα δεν υπήρχε νερό. Η καταβύθιση όμως της Ν. Πελοποννήσου ξανάφερε το νερό στην φυσική του ροή και έτσι συμβαίνει το μοναδικό αυτό φαινόμενο να «φυτρώνουν» σταλαγμίτες μέσα στο νερό και ο επισκέπτης να πλέει σε ένα φαντασμαγορικό σμαραγδένιο δάσος!

Το σπήλαιο έχει υποστεί μικρές ανθρώπινες παρεμβάσεις, για να ανοιχτούν στοές και περάσματα (με δυναμίτες και εκρηκτικά) προκειμένου να γίνει προσπελάσιμο για το ευρύ κοινό. Η θερμοκρασία του αέρα στο εσωτερικό του σπηλαίου καθ’ όλη την διάρκεια του χρόνου κυμαίνεται από 16-19 βαθμούς Κελσίου, ενώ το βάθος του νερού σε ορισμένα σημεία αγγίζει τα 30 μέτρα.

Σημαντικότατα ανθρωπολογικά και αρχαιολογικά ευρήματα από την Νεολιθική εποχή έχουν ανακαλυφθεί, καθώς και απολιθωμένα οστά πάνθηρα, ύαινας, λιονταριού, ελαφιού, κουναβιού, αλλά και ιπποπόταμου. Τα ευρήματα αυτά είναι ανεκτίμητης ιστορικής αξίας και παρουσιάζουν μεγάλο επιστημονικό ενδιαφέρον όχι μόνο για τους Αρχαιολόγους αλλά και τους Ανθρωπολόγους.

Οι αισθήσεις του επισκέπτη κρατιούνται σε εγρήγορση προσπαθώντας να αποτυπώσει μέσα στο νου του τους απαράμιλλους αυτοσχέδιους καλλιτεχνικούς θησαυρούς που κόβουν την ανάσα. Το σπήλαιο μοιάζει μαγικό και παραμυθένιο, θαρρείς και κάποια νεράιδα μαρμάρωσε όλες τις φιγούρες στα βάθη της Μανιάτικης γης που μέσα στην υγρή σιωπή θαρρείς πως θα ζωντανέψουν.

Τολμήστε να περιηγηθείτε στα μοναδικής ομορφιάς χωριά του Κότρωνα, της Λάγιας, της Βάθειας, του Πόρτο Κάγιο, του Γερολιμένα μες την απέριττη ομορφιά, αλλά και στα πιο κοσμοπολίτικα αλλά γραφικά χωριά της Στούπας και της Καρδαμύλης που γεμάτα χρώματα από τις πανέμορφες βοκαμβίλιες και τις μυρωδάτες πικροδάφνες.

Γεωργία Νικητέα, EcoView.gr

Στη λιμνούλα με τα νούφαρα - Ένα οικολογικό «παραμύθι»

Μια φορά κι έναν καιρό, στην άκρη ενός μεγάλου καταπράσινου δάσους υπήρχε μια λιμνούλα με νεράκι γαλάζιο στη μέση και πρασινωπό στις όχθες, από τους μικρούς θάμνους και τα χορταράκια που ολόγυρά της φύτρωναν.

Ήταν ήσυχα εκεί που άρχιζε το μεγάλο δάσος και όποιος πήγαινε μια βόλτα στη λιμνούλα θαρρούσε πως βρισκόταν σε έναν άλλο κόσμο, μακριά και πέρα από τη βουερή φασαρία της κοντινής μεγάλης πόλης.

Η λιμνούλα είχε για στολίδια όμορφα νούφαρα, που σαν στρογγυλές βαρκούλες έπλεαν λες πάνω στα νερά της, με τα κόκκινα, κίτρινα ή πορτοκαλί λουλούδια τους, χωρίς όμως να πηγαίνουν πουθενά.

Κάτι όμως δεν πήγαινε καλά. Στα δυο ήταν χωρισμένη η γαλάζια λιμνούλα.

Από τη μια μεριά, πάνω στα νούφαρα, ήταν καθισμένα πολλά-πολλά βατραχάκια, που ποτέ δεν πήγαιναν στην άλλη μεριά. Ποτέ.

Από την άλλη, μέσα στο νερό, πολλά-πολλά χρυσοψαράκια, που ποτέ δεν πήγαιναν στην άλλη μεριά. Ποτέ.

Βλέπετε βατραχάκια και χρυσοψαράκια ήταν μαλωμένα, κανείς δεν ξέρει από πότε και για ποιο λόγο. Έτσι, βλέπανε μόνο τα άσχημα και τα κακά των άλλων, των απέναντι, και κανένα σωστό και καλό. Πίστευαν λοιπόν ότι μόνο αυτοί ήταν έξυπνοι, όμορφοι και καλοί.

Να, ο κύριος Μπάκακας, καθισμένος πάνω στο νούφαρο με το κόκκινο λουλούδι, βγάζει φωνή μεγάλη μόλις βλέπει τον κύριο Χρυσάφη από απέναντι.

— Να τα μαζέψεις τα παιδιά σου τα κιτρινιάρικα. Δεν έχουν καμμιά δουλειά με τα δικά μου. Και χλάααπ άρπαξε με την κόκκινη γλώσσα του ένα παχουλό κουνούπι.

— Εσύ να μαζέψεις τα χαζά και άσχημα παιδιά σου. Δεν έχουν καμιά δουλειά με τα χρυσαφένια ομορφοψαράκια μου, απάντησε ο Χρυσάφης και φράααπ, με μια βουτιά χάθηκε στο γαλάζιο νεράκι νευριασμένος.

Σε δυο μέρη χωρισμένη λοιπόν ήταν η λιμνούλα και μόνο το μεγάλο νερόφιδο ο κύριος Σοφούλης μπορούσε παντού να τριγυρνάει και κανένας δεν του έλεγε κουβέντα, μιας και ήταν σοβαρός και καλός και απ’ όλους σοφότερος.

Και δε σας είπα ότι σε άλλο σχολειό πήγαιναν τα μπακακάκια, σε άλλο τα χρυσοψαράκια και ούτε έπαιζαν μαζί βέβαια αφού οι γονείς τους κουκούτσι μυαλό δεν είχαν στο κεφάλι τους.

Ένα απόγευμα ζεστό, την ώρα που ο ήλιος έδυε, το νερόφιδο ο Σοφούλης που όλοι τον σέβονταν στάθηκε στη μέση της λίμνης και έβαλε μεγάλη φωνή.

— Μεγάλο κακό μας βρήκε, ελάτε εδώ κοντά μου όλοι, να δούμε τι θα κάνουμε, πως θα τα βγάλουμε πέρα. Κοιτάξτε καλά το νεράκι, άρχισε να μαυρίζει και μια βρωμερή μυρωδιά βγαίνει από τη λιμνούλα μας. Αλλά σας αφήνουν οι καυγάδες να δείτε τη συμφορά που μας ήρθε;

Αναστατώθηκαν τα βατραχάκια και τα χρυσοψαράκια και άρχισαν να κάνουνε γύρους για να βρουν, στη δικιά τους μεριά βέβαια, για να καταλάβουν τι γίνεται.

— Ξέρω από πού βγαίνουν οι βρωμιές. Τις είδα εκεί αριστερά δίπλα στο σπίτι σου Μπάκακα, από μια μαύρη σωλήνα να βγαίνουν.

— Καλά να πάθεις, τσίριξε ο Χρυσάφης το χρυσόψαρο, τέτοιος που είσαι καλά να πάθεις.

— Τι λες ανόητε; Νομίζεις ότι, επειδή το σπίτι σου είναι στα δεξιά, εσύ θα τη γλιτώσεις; Δεν έχει δεξιά και αριστερά, άμυαλοι, όλοι μας την ίδια λιμνούλα έχουμε για σπίτι.

Έτσι είπε θυμωμένα ο Σοφούλης το νερόφιδο, που όλοι τον σέβονταν μιας και ήταν σοβαρός και καλός και απ’ όλους σοφότερος.

— Άντε αφήστε στην πάντα τις διαφορές σας –που κανένας σας δεν ξέρει πότε και γιατί ξεκίνησαν-, αφήστε το μίσος που σας τρώει και σκεφτείτε τι θα κάνουμε για να γλιτώσουμε όλοι.

Εκείνη τη στιγμή βούουουουρ βούουουουουρ ακούστηκε και ξεχύθηκαν από τη μαύρη σωλήνα πολλά βρώμικα νερά.

Όλοι τρόμαξαν και τραβήχτηκαν πέρα.

— Μια ιδέα μου ήρθε στο μυαλό! Ξέρω τι πρέπει να κάνουμε. Είπε ο Σοφούλης.

Μα μόνος μου δε θα τα καταφέρω. Πρέπει να βουλώσουμε τη σωλήνα. Εμπρός, όλοι στη δουλειά. Μαζέψτε φύλλα, χορταράκια, πέτρες και χώμα με νερό, να κάνουμε λάσπη. Γρήγορα, μη στέκεστε. Πρέπει να βουλώσουμε τη σωλήνα.

Γρήγορα-γρήγορα, που λέτε, μπήκαν στη γραμμή και άρχισαν να κλείνουν τη βρωμερή σωλήνα.

Και επειδή ήταν πολλά- πολλά βατραχάκια και πολλά- πολλά χρυσοψαράκια, και επειδή όμορφα συνεργάστηκαν, σύντομα έκλεισε η τρύπα και τα βρώμικα νερά σταμάτησαν να βγαίνουν.

Το απόγευμα της άλλης μέρας το εργοστάσιο που βρισκόταν έξω από την κοντινή πόλη και ήταν κοντά στη λιμνούλα, πλημμύρισε από βρώμικα νερά. Οι μηχανές του βούλωσαν και χάλασαν και μεγάλη ζημιά έπαθαν οι άνθρωποι με τις χοντρές κοιλιές, τα χοντρά πορτοφόλια και τα αχόρταγα στομάχια.

Το έμαθαν άνθρωποι καλοί, και πολλά παιδιά και νέοι -πολλοί νέοι- και καθάρισαν εντελώς από τα μολυσμένα βρωμόνερα τη λιμνούλα με τα νούφαρα και μέχρι τώρα εκεί πηγαίνουν εκδρομή, να δροσιστούν και να χαρούν από την ομορφιά της.

Ένας όμορφος κόσμος έγινε η λιμνούλα για μπάκακες, για χρυσόψαρα και για το σοφό τους δάσκαλο το Σοφούλη το νερόφιδο, που πολύ συγκινημένος πάλι τους μάζεψε όλους και τους είπε.

— Καλά τα καταφέρατε. Άντε δώστε τα χέρια τώρα και φιληθείτε όλοι με όλους, η έχθρα να τελειώσει.

Έτσι κι έγινε. Και τα δυο σχολειά γίνανε ένα, ένας και οι δυο παιδότοποι και φιλαράκια καλά κι αχώριστα έγιναν χρυσοψαράκια και μπακακάκια.

Και κάτι τελευταίο.

Αυτά, θαρρώ, δεν έγιναν μια φορά κι έναν καιρό.

Η λιμνούλα με τα νούφαρα είναι κάπου δίπλα στον καθένα μας.

Μόλις τη βρείτε, ποτέ μα ποτέ να μην αφήσετε να την καταστρέψουν οι άνθρωποι με τις χοντρές κοιλιές, τα χοντρά πορτοφόλια και τα αχόρταγα στομάχια.

Και έτσι θα ζουν όλα τα πλάσματα στη γη καλά και όλου του κόσμου οι άνθρωποι, ακόμα καλύτερα!

από το χαμομηλάκι

Στη χωματερή καταλήγουν σκουπίδια αντί για ανακύκλωση και στην Αττική!

Της ΕΛΙΖΑΜΠΕΤΤΑΣ ΚΑΖΑΛΟΤΤΙ

Έχει γίνει συνήθεια αλλά και αιτία μικροκαβγάδων σε πολλές ελληνικές οικογένειες.

Ανθούσα, Γέρακας, Γλυκά Νερά, Μαραθώνας, Νέα Μάκρη, Παλλήνη, Πικέρμι, Ραφήνα, Σπάτα. ... τα ανακυκλώσιμα καταλήγουν στη χωματερή.

Ο λόγος για την ανακύκλωση, που έστω και με καθυστέρηση έχει μπει για τα καλά στην καθημερινότητά μας. Ωστόσο δεν είναι λίγοι εκείνοι που αναρωτιούνται αν ο κόπος τους τελικά θα αποδώσει και αν πραγματικά τα ανακυκλώσιμα σκουπίδια καταλήγουν στα εργοστάσια ανακύκλωσης και δεν οδηγούνται μαζί με τα υπόλοιπα στις χωματερές.

Τις υποψίες των πολιτών έρχεται τώρα να επιβεβαιώσει μια ανακοίνωση των εργαζόμενων στη Μαραθωνίου Αναπτυξιακή, που έχει αναλάβει την συλλογή των ανακυκλώσιμων σκουπιδιών σε εννέα μεγάλους δήμους της Αττικής: Ανθούσα, Γέρακας, Γλυκά Νερά, Μαραθώνας, Νέα Μάκρη, Παλλήνη, Πικέρμι, Ραφήνα, Σπάτα.

Οι εργαζόμενοι στη Μαραθωνίου Αναπτυξιακή καταγγέλλουν ότι είναι εδώ και μήνες απλήρωτοι και ως εκ τούτου από τη Δευτέρα 13 Σεπτεμβρίου έχει ξεκινήσει η αναστολή κάθε δραστηριότητάς τους σχετικής με το αντικείμενο της ανακύκλωσης. Το αποτέλεσμα είναι οι υπηρεσίες της ανακύκλωσης να μην παρέχονται σε κανένα από τους εννέα δήμους. Γεγονός που πρακτικά σημαίνει ότι όλα τα ανακυκλώσιμα καταλήγουν στη χωματερή.

Στην ανακοίνωσή τους οι εργαζόμενοι επισημαίνουν μεταξύ άλλων: «Το προσωπικό της ανακύκλωσης ζητά την καταβολή των δεδουλευμένων του, προκειμένου να συνεχίσει απρόσκοπτα και με υπερβάλλοντα ζήλο να εργάζεται, όπως μέχρι τώρα έκανε».

«Το ζήτημα είναι», υπογραμμίζουν, «πως δεν οφείλουν όλοι οι ΟΤΑ που είναι μέλη - μέτοχοι της εταιρείας, αλλά "η μπάλα τούς πήρε όλους", αφού το προσωπικό δεν διαθέτει άλλο μέσο πίεσης για την καταβολή των οφειλομένων».

Το πρόβλημα πλέον για τους εργαζόμενους, όπως επισημαίνουν, έχει καταστεί βιοποριστικό, αφού αγωνιούν κάθε μήνα αν θα πληρωθούν ή όχι και πότε... Επιπλέον, επί τρία έτη δεν έχει γίνει καμία αύξηση μισθών, με την αιτιολογία ότι η εταιρεία μια έχει και μια δεν έχει λογιστή κι έτσι δεν μπορούν να υπολογιστούν οι αυξήσεις, σύμφωνα με την Εθνική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας.

Η «Ε» επικοινώνησε με την αντιδήμαρχο Ραφήνας, Δήμητρα Τσεβά. Η κ. Τσεβά, που είναι υπεύθυνη για την καθαριότητα στο δήμο της, επιβεβαίωσε ότι από τις 13 Σεπτεμβρίου οι εργαζόμενοι στη Μαραθωνίου Αναπτυξιακή έχουν αναστείλει τις σχετικές με την ανακύκλωση δραστηριότητές τους, με αποτέλεσμα «ο κόσμος να έχει απογοητευτεί και να πετάει στους κάδους ό,τι να 'ναι, όλοι οι κάδοι να ανασύρονται πλέον από τους υπαλλήλους του δήμου και τα σκουπίδια να καταλήγουν αδιακρίτως στις χωματερές».

πηγή

Αναρτήθηκε από recycling-the right way

Το Χαμομήλι και οι θεραπευτικές ιδιότητές του - Chamomilla recutita

Το Χαμομήλι, ή Χαμοπούλα, (Marticaria Chamemilla) πήρε το όνομα του από το άρωμά του (μήλο του εδάφους) και ο πρώτος που αναφέρει τις ευεργετικές του ιδιότητες είναι ο Ιπποκράτης (460-370 π. Χ.), ο πατέρας της Ιατρικής που το θεωρούσε εμμηναγωγό και φάρμακο κατά της υστερίας.

Chamomilla recutita.

Είναι μονοετής πόα της οικογένειας των Συνθέτων ή Κομποζίτων (δικοτυλήδονα), η επιστημονική ονομασία του είναι Chamomilla. Η πιο γνωστή ποικιλία του χαμομηλιού που φύεται και ευδοκιμεί στην Μεσόγειο και ιδίως στην Πελοπόννησο, είναι η Chamomilla recutita.

Έχει λεπτά φύλλα, δις ή τρις πτεροσχιδή, σε προμήκη τμήματα, τ' άνθη του σχεδόν τριχοειδή σχηματίζουν μοναχικά κεφάλια, με ανθίδια λευκά γλωσσοειδή, σχηματισμένα γύρω από το κεντρικό κίτρινο στέλεχος του άνθους, κωνικό προεξέχοντα ταξιανθικό τους δίσκο, που είναι σχηματισμένος από πολύ μικρά σωληνοειδή άνθη. Το χαμομήλι έχει επίσης ονομαστεί «γιατρός των φυτών», γιατί όπου φύεται, το ριζικό του σύστημα βοηθάει όλα τ' ασθενικά φυτά που φύονται μαζί του.

Είναι φυτό που φθάνει σε ύψος από 0,05 έως και 0,60 εκατοστά περίπου. Αποτελείται από πολυκλαδικό όρθιο και λείο βλαστό. Η άνθηση αρχίζει τον Απρίλιο και διαρκεί μέχρι και τον Ιούνιο. Από το φυτό συλλέγονται μόνον τ' άνθη, όταν ανοίξουν καλά και πριν αρχίσουν να πέφτουν τα πέταλά των. Στην συνέχεια αποξηραίνονται σε σκιερό ή σκοτεινό μέρος και συσκευάζονται συνήθως αεροστεγώς για να διατηρηθούν όσο το δυνατόν πιο περισσότερο οι ουσίες που περιέχονται στα συλλεγόμενα άνθη. Μετά το πέρας.

Το χαμομήλι έχει σημαντικές θετικές επιδράσεις στους οργανισμούς και βοηθά εναντίον διαφόρων παθήσεων.  

Οι θεραπευτικές του ιδιότητες είναι γνωστές από την αρχαιότητα και βέβαια ο Ιπποκράτης ο πατέρας της Ιατρικής το θεωρούσε ως το πιο θαυματουργό βοτάνι για πολλές περιπτώσεις. Παρά το γεγονός ότι χρησιμοποιείται ευρέως, οι επιστήμονες ερευνητές συνεχίζουν ν' ανακαλύπτουν συνεχώς νέα στοιχεία σχετικά με τις ενεργές ουσίες και ιδιότητες που περιέχει, για την βοήθεια παρασκευής διαφόρων σκευασμάτων φαρμακευτικής και καλλυντικής χρήσης.

ΧΡΗΣΕΙΣ

Το κοινό χαμομήλι έχει αναγνωρισθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σαν μια φυσική φυτική πηγή αρώματος στα τρόφιμα (κατηγορία Ν2). Η κατηγορία αυτή δείχνει πως το χαμομήλι δύναται μεν να χρησιμοποιηθεί σε ορισμένα τρόφιμα σε ορισμένες ποσότητες, αλλά υπάρχει πιθανότητα περιορισμού λόγω πιθανού ενεργού συστατικού στο τελικό προϊόν. Το χαμομήλι χρησιμοποιείται ευρέως σαν έγχυμα. Στις ΗΠΑ, το κοινό χαμομήλι θεωρείται GRAS, δηλαδή ως ασφαλές για την υγεία του ανθρώπου (GRAS= Generally Recognized As Safe).

Όσον αφορά στη χρήση του ως βοτάνου, το κοινό χαμομήλι αναφέρεται ότι έχει άφυσες, αντισπασμωδικές, ελαφρώς ηρεμιστικές, αντιφλεγμονώδεις, αντισηπτικές και αντικαταρροϊκές ιδιότητες. Επίσης, έχει χρησιμοποιηθεί σε περιπτώσεις φουσκώματος στο στομάχι (τυμπανισμός), ναυτίας του ταξιδιώτη, ρινικής καταρροής (συνάχι), διάρροιας, κόπωσης, αιμορροΐδων, μαστίτιδας, ελκών στα πόδια και ιδιαίτερα σε περιπτώσεις γαστρεντερικών ενοχλήσεων συνδυαζόμενες με νευρικότητα σε παιδιά .

Η μονογραφία Ε της Γερμανικής Επιτροπής ενέκρινε τη χρησιμοποίηση του χαμομηλιού για τη θεραπεία διαφόρων νοσημάτων όπως, γαστρεντερικών σπασμών, φλεγμονωδών ασθενειών του γαστρεντερικού συστήματος, φλεγμονών του δέρματος (εξωτερική επιφάνεια) και των βλεννωδών μεμβρανών καθώς και για την θεραπεία δερματικών ασθενειών που έχουν προκληθεί από διάφορα βακτήρια, συμπεριλαμβανομένων και της στοματικής κοιλότητας.

Επίσης ενέκρινε τη χρησιμοποίηση του χαμομηλιού σε φλεγμονές και ερεθισμούς της αναπνευστικής οδού (με εισπνοή) και των γενετικών οργάνων (λουτρά και πλύσεις).

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

Έχει αντιβακτηριδιακές και αντιφλεγμονώδεις δράσεις και είναι το πιο χαλαρωτικό ρόφημα. Καταπολεμά τους κυρίως πολλούς ιούς και χρησιμοποιείται συνήθως κατά του έλκους του στομάχου. Έχει επίσης παρατηρηθεί ότι η συνεχής χρήση του μειώνει σημαντικά το ουρικό οξύ στο αίμα, γεγονός που πιθανόν να προσφέρει τις θεραπευτικές του ιδιότητες για ασθενείς πάσχοντες από ποδάγρα. Το ρόφημα του είναι καλό για το στομάχι, για τον βήχα, για τους πόνους της κοιλιάς και της εμμηνόρροιας (περιόδου) των γυναικών, για τον λαιμό και για την βραχνάδα.

Η πιο διαδεδομένη ιδιότητα του χαμομηλιού είναι η ικανότητα του να ηρεμεί τα νεύρα και να ανακουφίζει και ηρεμεί από τα έντονα προβλήματα που μας απασχολούν καθώς επίσης μας βοηθάει να αντιμετωπίζουμε φυσικά την αϋπνία. Η καταπραϋντική του δράση βοηθάει στην ανακούφιση των παιδιών από τους πόνους της οδοντοφυΐας.

Το τσάι από χαμομήλι έχει και αντιπηκτικές ιδιότητες. Μειώνει τη συγκόλληση των αιμοπεταλίων. Έχει συνεργιστική δράση με φάρμακα που χορηγούνται σε ασθενείς με καρδιοπάθεια ή κίνδυνο για εγκεφαλικά επεισόδια και προσφέρει επιπρόσθετη αντιπηκτική δράση.

Επίσης δρα σε συνέργεια με ηρεμιστικά ή υπνωτικά φάρμακα. Για τους λόγους αυτούς οι γιατροί των ασθενών που παίρνουν αντιπηκτικά, υπνωτικά ή ηρεμιστικά φάρμακα πρέπει να γνωρίζουν εάν οι ασθενείς τους καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες από χαμομήλι. Επίσης όταν τα νήπια είχαν πόνους στην κοιλιά τους έδιναν χαμομήλι για να καταπραΰνει ο πόνος.

Η γνώμη μας είναι ότι υπάρχουν ακόμη πολλά που πρέπει να διαλευκανθούν σχετικά με τις κλινικές θεραπευτικές ιδιότητες του χαμομηλιού. Σίγουρα φαρμακολογικές έρευνες και εμπειρικά δεδομένα υποστηρίζουν την ύπαρξη ευεργετικών για την υγεία δράσεων του χαμομηλιού.

Όμως δεν υπάρχουν σήμερα ικανοποιητικός αριθμός θεραπευτικών δοκιμών που να τεκμηριώνουν τελεσίδικα τη θέση του χαμομηλιού στο θεραπευτικό οπλοστάσιο και για αυτό χρειάζεται επιφύλαξη και προσοχή. Πιστεύουμε ότι στο μέλλον θα προκύψουν ενδιαφέροντα δεδομένα για βότανα που μας δώρισε η φύση όπως το χαμομήλι.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Το χαμομήλι είναι γνωστό για την καταπραϋντική του δράση σε ερεθισμένες επιδερμίδες ή σε σημεία με εκζέματα καθώς και για την ανακούφιση που προσφέρει όταν χρησιμοποιείται ως κομπρέσα.

Στο μπάνιο βάζουμε 300 γρ. χαμομήλι σε μία κατσαρόλα με καυτό νερό και το αφήνουμε για 15 λεπτά. Σουρώνουμε και ρίχνουμε το έγχυμα στο νερό του μπάνιου. Ξεκουράζει και ηρεμεί από το στρες.

Για φλεγμονές των οφθαλμών βρέχουμε βαμβάκι σε χλιαρό χαμομήλι και το τοποθετούμε για λίγη ώρα πάνω τους. Για τα μικρά παιδιά, κυρίως τα νήπια, όταν κρυώσουν βάζουμε λίγο χαμομήλι σε ελαιόλαδο και αλείφουμε το σώμα τους πριν κοιμηθούν. Εξ' ου και η λαϊκή ρήση:

Χαμομήλι και λαδάκι

να κοιμάται το παιδάκι.

Στο δέρμα χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση μολύνσεων και για τη φροντίδα ελκών. Επίσης βοηθά στη θεραπεία της μαστίτιδας. Επίσης χάρη στις καταπραϋντικές και βακτηριοκτόνους ιδιότητες του ανακουφίζει από το αντιαισθητικό «κριθαράκι» μετά από συνεχείς πλύσεις με αφέψημα χαμομηλιού. Όταν το αναμείξουμε με λάδι και ρίγανη, και το ζεστάνουμε στην φωτιά, κάνει για εντριβές, γιατί είναι πυρωτικό και ανακουφίζει τους πόνους.

Αν από την εποχή της εφηβείας σας ταλαιπωρείστε με την ακμή και τα σπυράκια, βράστε λίγο χαμομήλι, αφού καθαρίσετε καλά το πρόσωπό σας με νερό και σαπούνι, απλώνετε επάνω το χαμομήλι, χλιαρό. Αφήστε το για είκοσι λεπτά και μετά ξεπλύνετε καλά. Μπορείτε να το κάνετε κάθε δύο ημέρες, έως ότου δείτε αποτελέσματα.

ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ

Ερευνητές από το Imperial College του Λονδίνου, απομόνωσαν από ούρα εθελοντών που έπιναν χαμομήλι για αρκετές εβδομάδες, ουσίες που δείχνουν ότι το χαμομήλι είναι χρήσιμο κατά του κρυολογήματος και κατά των μυϊκών σπασμών, που είναι υπεύθυνοι για τις κράμπες και τους πόνους της περιόδου.

Η πρώτη ουσία είναι το ιππουρικό οξύ που έχει τεράστια αντιφλεγμονώδη δράση. Η δεύτερη είναι η γλυκίνη που μειώνει κατά πολύ τους μυϊκούς σπασμούς.

Σημαντικό στα ευρήματα τους, είναι το γεγονός ότι οι δύο ωφέλιμες ενεργές ουσίες παρέμειναν ψηλές στο αίμα ακόμη και δύο εβδομάδες μετά που σταμάτησαν να πίνουν χαμομήλι. Αυτό δείχνει ότι το χαμομήλι μπορεί να έχει παρατεταμένη μακροχρόνια χρήσιμη δράση.

Επισημαίνεται ότι άτομα που είναι αλλεργικά στα φυτά γένους αμβροσία και στο χρυσάνθεμο, μπορεί να είναι αλλεργικά και στο χαμομήλι και για το λόγο αυτό πρέπει να το αποφεύγουν. Έχουν περιγραφεί περιπτώσεις έντονων αλλεργικών αντιδράσεων σε άτομα που έπιναν τσάι από χαμομήλι.

Επίσης το χαμομήλι μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση σιδήρου από το έντερο. Έτσι ασθενείς που πάσχουν από έλλειψη σιδήρου ή που παίρνουν σίδηρο πρέπει να ξέρουν για τη σχέση χαμομηλιού και απορρόφησης σιδήρου.

Το χαμομήλι μπορεί να προκαλέσει δερματίτιδα εξ επαφής, ιδιαίτερα αν κάνετε ηλιοθεραπεία σε υγρά λιβάδια χαμομηλιού.

ΠΑΡΕΜΦΕΡΗ ΕΙΔΗ

Ποικιλίες του χαμομηλιού καλλιεργούνται, γιατί το αφέψημά τους έχει καταπραϋντικές και θεραπευτικές ιδιότητες, στις τοπικές φλογώσεις. Τ' άνθη επίσης θεωρούνται αντιπυρετικά, ευκοίλια, χολαγωγά, σιελογόνα, εμμηναγωγά, σπασμολυτικά, αντιαλλεργικά, επουλωτικά, καταπραϋντικά των νεύρων, αεραγωγά, ανθελμινθικά και ορεκτικά.

Εκτός από το χαμομήλι υπάρχουν και δύο άλλα φυτά, που χαρακτηρίζονται ως αγριοχαμομήλι. Πρόκειται για την πουλκιαρία τη δυσεντερική και την ανθεμίδα την κοτούλα, και τα δύο της οικογένειας των Συνθέτων. Το πρώτο είναι πόα με βλαστό ύψους 0,20- 0,60 εκ., όρθιο και χνουδωτό και φύλλα χνουδωτά επίσης ωοειδή και κυματιστά. Ο καρπός του είναι αχαίνιο τριχωτό. Τα φύλλα είναι αρωματικά, ελαφρά χνουδωτά, πολύ σχισμένα, αλλά με τμήματα κοντά τα περιφερειακά άνθη των κεφαλιών είναι λευκά, ενώ του δίσκου είναι σωληνοειδή κίτρινα. Περιέχει τις ίδιες φαρμακευτικές ουσίες του κοινού χαμομηλιού αν και στην ανθεμίδα είναι πιο άφθονες ή πικρές.

Φυτρώνει σε έλη και υγρούς τόπους όλης της Ελλάδας. Το δεύτερο είναι πόα επίσης, με δυσάρεστο άρωμα. Έχει 0, 20- 0,50 εκ. ύψος, με διακλαδώσεις προς τα πάνω και καρπό αχαίνιο. Φυτρώνει σε χέρσα και καλλιεργούμενα χωράφια, σε όλη την Ελλάδα, Ευρώπη, Ασία, και Β. Αφρική.

Από τα κεφάλια και των δύο ειδών παρασκευάζουν αφεψήματα, ρευστά εκχυλίσματα, αποστάγματα όλα τα παρασκευάσματα έχουν κοινές ιδιότητες: καταπραϋντικές, αντισπαστικές και τονωτικές της πέψης, το απόσταγμα του έχει ιδιότητες θεραπευτικές επί των τοπικών φλογώσεων.

ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

Το χαμομήλι ενισχύει το χρώμα των φυσικών ξανθών μαλλιών τους χωρίς την χρήση βλαβερών χημικών συστατικών, άμα τα λούσουμε (ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες) με αφέψημα χαμομηλιού. Συνιστάται κυρίως για την ομορφιά του προσώπου, για τα μαλλιά, τα μάτια και γενικά για όλο το σώμα. Το γνήσιο έλαιο χαμομηλιού είναι πολύ ακριβό και έχει βαθύ μπλε χρώμα.

Μπορούμε επίσης να φτιάξουμε πολύ εύκολα και ντεμακιγιάζ χρησιμοποιώντας 2 κουταλιές γάλα και 2 κουταλιές από αφέψημα χαμομηλιού και λίγη λιωμένη χλωρή καρυδόφλουδα με λάδι. Χρησιμοποιείται κανονικά σα γαλάκτωμα καθαρισμού, απλώνοντας το κατευθείαν στο πρόσωπο ή βάζοντας το σε βαμβάκι. Για τα πρησμένα κόκκινα μάτια σας ή αν υποφέρουμε από μαύρους κύκλους βουτάμε βαμβάκι σε αφέψημα χαμομηλιού και το τοποθετούμε στα μάτια για τουλάχιστον 10 λεπτά.

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ

Ο άνθρωπος χρησιμοποίησε ευρέως το χαμομήλι για τις θεραπευτικές και καλλυντικές ιδιότητές του και αρκετές φορές το συνέδεσε με τελετές, προλήψεις, τραγούδια, και με διάφορες ιστορίες αγάπης κ.λπ.

Λέγεται όταν κόψεις ένα λουλούδι από χαμομήλι και έχεις βάλει κάτι στο μυαλό σου, πρέπει να μετρήσεις τα πέταλά του, αν τα πέταλα είναι ζυγός αριθμός, αυτό που επιθυμείς θα επιτευχθεί, αν είναι μονός δεν θα έχεις την ανάλογη επιτυχία.

ΤΟ ΧΑΜΟΜΗΛΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ

… Άγιε μου Γιώργη άρχοντα, πιστέ μου καβαλάρη

κάνε πάλι τα θάμα σου και μένανε μια χάρη.

Το που γιορτάζει η χάρη σου στα τέλη του Απρίλη

οπ' ανθίζουν ούλα τα κλαριά και το χαμομήλι...

Η χριστιανική παράδοση έχει αφιερώσει το χαμομήλι στον Άγιο Γεώργιο, προφανώς γιατί ανθίζει κοντά στην γιορτή του (23 Απριλίου). Λέγεται παλιά στόλιζαν την εικόνα του Αγίου Γεωργίου με λουλούδια από χαμομήλι, διότι το χαμομήλι είχε τα δυο χρώματα, το κίτρινο κεφάλι αντιπροσώπευε τις αρρώστιες και τα βάσανα και το λευκό πέταλο την ευτυχία. Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας ή της περιφοράς της εικόνας οι προσκυνητές έπαιρναν τα λουλούδια του χαμομηλιού από την εικόνα και τα τοποθετούσαν στο εικόνισμα της οικίας των για να προφυλάσσονται από τις ασθένειες. 

Όταν κάποιος νοσούσε από την οικογένεια, έφτιαχναν ιατρικά παρασκευάσματα μέσα έριχναν και λίγο διαβασμένο χαμομήλι για να πιάσει όπως λέγανε το γιατρικό.

Διάφορα τραγούδια:

… Κι αν με μισείς βρε πεθερά,

θα βράσω χαμομήλι

να σε ποτίζω αφέντρα μου,

να σου γελούν τα χείλη...

Οι πόνοι της καρδούλας μου,

μου έχουν γίνει χίλιοι.

Γιατρός δεν τους εγιάτρεψε,

μ' ούτε το χαμομήλι.

… Το χαμομήλι πάλι άνθισε και ο τόπος μοσχοβολάει

κι ο δόλιος Γιώργης μόνος του στα ξένα τριγυρνάει...

Απ' όλα τα λελουδικά

μ' αρέσει το χαμομήλι

γιατί το έχω γιατρικό,

το έχω και για κειμήλι.

Τα χαμομήλια γεράσανε,

σαν τα παπιά μαδιούνται

και τα γλυκά ματάκια μου,

για σένα δεν κοιμούνται.

Η παπαρούνα και το χαμομήλι.

Δεν θέλω πια παρά να ζω έτσι όπως ένα δέντρο,

οπού θροΐζει ανάλαφρα σε πρωινό του Απρίλη

μες σ' ένα κάμπο ειρηνικό, γεμάτον φως γαλάζιο

και παπαρούνες κόκκινες και άσπρο χαμομήλι.

πηγή

Απόβλητα ελαιοτριβείων για λίπασμα - «Life Prosodol»

Τα απόβλητα των ελαιοτριβείων αποτελούν ένα σημαντικό παράγοντα ρύπανσης καθώς ανήκουν στην κατηγορία των επικίνδυνων αποβλήτων, όμως με τη συμβολή της επιστήμης μπορούν να αποτελέσουν άριστης ποιότητας λίπασμα.

Ο Δήμος Νικηφόρου Φωκά, στο Ρέθυμνο είναι ένας από πολλούς δήμους στην Ελλάδα αλλά και στη Μεσόγειο που αντιμετωπίζει το ίδιο μεγάλο πρόβλημα. 

Στη περιοχή αυτή λειτουργούν τέσσερα ελαιοτριβεία  για περισσότερα από δέκα χρόνια ενώ δύο ακόμα μετά από μακρόχρονη λειτουργία έχουν σταματήσει τις δραστηριότητές τους τα τελευταία χρόνια.

Τα αποτελέσματα από έξι δειγματοληψίες εδαφών και υδάτων κατά τις οποίες συγκεντρώθηκαν πάνω από 500 εδαφικά δείγματα και εκτελέστηκαν πάνω από 16.000 αναλύσεις ήταν απογοητευτικά.

Συγκεκριμένα  κατέδειξαν ότι υπάρχουν σημαντικές αλλαγές στις φυσικοχημικές ιδιότητες των εδαφών, κάποιες εκ των οποίων φαίνεται ότι είναι μη αντιστρεπτές, καθώς επιβάρυνση του εδάφους καταγράφηκε και στις ανενεργές περιοχές διάθεσης, η λειτουργία των οποίων έχει διακοπεί για αρκετά χρόνια.

Τα δεδομένα αυτά και η απειλή περαιτέρω περιβαλλοντικής υποβάθμισης,  οδήγησαν το μικρό αυτό Δήμο,  στην επιλογή του ως πιλοτική περιοχή  για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού έργου  

Life Prosodol.

Το πρόγραμμα Prosodol

Μία από τις σημαντικές δράσεις του έργου LIFE PROSODOL (στρατηγικές για τη βελτίωση και προστασία των εδαφών από τη διάθεση αποβλήτων ελαιοτριβείων στη Μεσόγειο με ακρωνύμιο ROSODOL) είναι η μελέτη του κινδύνου που απειλεί τα εδάφη, αλλά και τα υδατικά συστήματα στις περιοχές διάθεσης αποβλήτων ελαιοτριβείων.

Στοχεύει μάλιστα στην ανάπτυξη και εφαρμογή κατάλληλης τεχνολογίας για την προστασία και τη βελτίωσή τους.

Επιστημονικές ομάδες από το Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας , το Πολυτεχνείο Κρήτης, το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, το Ινστιτούτο CERSAA της Ιταλίας και το Ινστιτούτο CEBAS της Ισπανίας υλοποιούν σειρά δράσεων στα πλαίσια του 4-ετούς έργου PROSODOL.

Εφαρμογή στη περιοχή του Ρεθύμνου

Μετά την ολοκλήρωση της καταγραφής και εκτίμησης της ποιοτικής κατάστασης του περιβάλλοντος στην περιοχή και αναλόγως των ευρυμάτων θα εφαρμοστεί σε έναν από τους χώρους διάθεσης πιλοτικό έργο βελτίωσης και μελλοντικής προστασίας των εδαφικών και υδατικών συστημάτων.

Τα απόβλητα ως λίπασμα

 Στη  διάρκεια του έργου θα πραγματοποιηθεί  μια πρωτοποριακή μέθοδος για την επαναχρησιμοποίηση των αποβλήτων. Πρόκειται για την εφαρμογή αποβλήτων των ελαιοτριβείων σε ελαιόδεντρα με σκοπό τον προσδιορισμό παραμέτρων για την ασφαλή χρήση των αποβλήτων στη λίπανση των καλλιεργειών αυτών.

Προβλέπεται επίσης η ανάπτυξη αναλυτικών μεθόδων οι οποίες θα επιτρέπουν τον γρήγορο προσδιορισμό χημικών ιδιοτήτων των αποβλήτων.

Ημερίδα ενημέρωσης

Το Ευρωπαϊκό Έργο LIFE διοργανώνει ημερίδα προκειμένου να παρουσιάσει τα αποτελέσματα της μέχρι τώρα δράσης του.

Η Ημερίδα θα λάβει χώρα στο Ρέθυμνο την Τετάρτη, 18 Μαΐου, στις 6:00 το απόγευμα στο Σπίτι του Πολιτισμού. Η ημερίδα διοργανώνεται σε συνεργασία και με τη συνεισφορά και υποστήριξη του Δήμου Ρεθύμνου και της ΕΑΣ Ρεθύμνου

Πηγή

Ενα καταφύγιο για τον «κακό» λύκο

Μόλις 600 επιβιώσαντες του άγριου θηλαστικού ζουν σήμερα ελεύθεροι στην ελληνική ύπαιθρο

 

Περίπου 600 λύκοι ζουν σήμερα στην ελληνική ύπαιθρο

Eνας ειδικός χώρος για τη φιλοξενία αιχμάλωτων λύκων, οι οποίοι προέρχονται είτε από κατασχέσεις, είτε από ζωολογικούς κήπους, έχει δημιουργηθεί από τον «Αρκτούρο» στην περιοχή Αμυνταίου του νομού Φλώρινας. Εκεί φιλοξενούνται ζώα τα οποία από πολύ μικρή ηλικία είχαν ζήσει σε άμεση εξάρτηση από τον άνθρωπο, άρα δεν γνωρίζουν τους βασικούς μηχανισμούς επιβίωσης και κατά συνέπεια είναι αδύνατο να επανενταχθούν στο φυσικό τους περιβάλλον.

Οι πρώτοι λύκοι που φιλοξένησε το Περιβαλλοντικό Κέντρο προήλθαν από το Κέντρο Περίθαλψης Αγριων Ζώων της Αίγινας, στο οποίο είχαν καταλήξει μετά το κλείσιμο ζωολογικών κήπων της Αθήνας (Εθνικός Κήπος, Νέα Φιλαδέλφεια). Επειτα μεταφέρθηκαν στο Αμύνταιο και άλλοι λύκοι που βρίσκονταν σε αιχμαλωσία και κατασχέθηκαν, ζώα που βρέθηκαν τραυματισμένα στη φύση καθώς και λύκοι από τον ζωολογικό κήπο της Φλώρινας. Το «Καταφύγιο του λύκου» φιλοξενεί και ζώα τα οποία γεννήθηκαν σε αιχμαλωσία.

Δέκα φιλοξενούμενοι

Σήμερα δέκα λύκοι ζουν προφυλαγμένοι σε ένα ειδικά περιφραγμένο τμήμα ενός φυσικού δάσους βελανιδιάς, συνολικής έκτασης 70 στρεμμάτων. Δίπλα στο δάσος λειτουργεί και υποδέχεται επισκέπτες, καθημερινά, το Κέντρο Ενημέρωσης για το λύκο με στόχο την αντιστροφή της αρνητικής εικόνας που κατέχει ο λύκος στη συνείδηση των ανθρώπων.

Στην ελληνική φύση ο «κακός» λύκος επιβιώνει χάρη στην κτηνοτροφία ελεύθερης βοσκής, στους σκουπιδότοπους και στα νεκρά ζώα, καθώς τα άγρια, που αποτελούν τα θηράματά του, σπανίζουν. Οι επιθέσεις αυτού του άγριου σαρκοφάγου θηλαστικού σε αιγοπρόβατα και άλλα κτηνοτροφικά ζώα είναι συχνές. Μάλιστα, υπάρχουν κτηνοτρόφοι που έχουν χάσει ακόμη και 40 ζώα από λύκο. Γι' αυτό συνεχίζεται η θανάτωσή του – αν και η θήρα του απαγορεύεται από το 1992 και το είδος θεωρείται αυστηρά προστατευόμενο – συνήθως με πυροβόλο όπλο, δηλητηριασμένα δολώματα ή παγάνες.

Επιβεβλημένη για τη διατήρηση του πληθυσμού τους, αλλά και την προστασία των κοπαδιών, θεωρείται η αποκατάσταση στην ελληνική ύπαιθρο των πληθυσμών άγριων οπληφόρων όπως είναι ο αγριόχοιρος, το ζαρκάδι και το αγριόγιδο. Απαραίτητη κρίνεται και η βελτίωση του συστήματος αποζημιώσεων και η ενίσχυση των κτηνοτρόφων ώστε να εφαρμόσουν προληπτικά μέτρα με τη χρήση ποιμενικών σκύλων, τοποθέτηση ηλεκτροφόρων φρακτών κ.ά

Στη χώρα μας υπολογίζεται ότι επιβιώνουν περίπου 120 αγέλες λύκων, δηλαδή 600 ζώα τα οποία κατανέμονται σε Θράκη, Χαλκιδική, Κεντρική και Δυτική Μακεδονία, Ήπειρο, Κεντρική και Νότια Πίνδο, Ρούμελη και ορεινή Ναυπακτία. Από την Πελοπόννησο το είδος εξαφανίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1930.